Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سروش، ايزد فرمانبرداري، اطاعت و پارسايي در دين مزدايي، سروش ايزدي بسيار بلند مقام است كه مرتبة او با مهر همسان دانسته شده است.1

نام سروش، با توجه به ريشة كلمه، به معناي شنيدن است و اشاره به اين دارد كه فرمان و پيام الهي را مي‌شنود. در ادبيات فارسي نيز سروش آورندة پيام خداوند محسوب شده است. نام سروش در گاثاها آمده و با صفت "بزرگ‌ترين" ستوده شده است.2 هات‌هاي 56 و 57 يسنه ويشت 11 به ستايش او اختصاص دارند.

وي تجسم فرمانبرداري از خداوند و نخستين آفريده‌اي است كه اهورا مزدا را ستود، گاثاهاي پنجگانه را تلاوت كرد و بَرْسَم را گسترد.3 وي آموزگار دين است در حالي‌كه اهورا مزدا خود دين را به او آموخته است.4 سروش همواره به نگاهباني آفرينش اهورا مزدا در برابر ديوان كمربسته، و هرگز نمي‌خوابد.5 در روز بازپسين، پس از گذر از چينودپل (گذرگاه داوري)، مهر، سروش و رَشْن روان درست كرداران را از ديواني كه مي‌خواهند آن‌ها را به دوزخ بكشانند، مي‌رهانند. او با امشاسپند ارديبهشت همكاري مي‌كند.6 سروش باژ، نيايش مخصوص سروش در هر صبحگاه، و درون نان آئين پيشكشي ويژة سروش است. هفدهمين روز هر ماه در بزرگداشت اين ايزد سروش نام گرفته است.7

 

مآخذ:  

  1. بندهش. به كوشش مهرداد بهار، تهران، توس، 1380، ص 109.
  2. يسنا. 33: 5.
  3. همان. 57: 5-8.
  4. همان. 57: 23؛ يشت‌ها. 11: 14.
  5. يسنا. 57: 16-17 و 30-32؛ يشت‌ها. 11: 11-13.
  6. بندهش. ص 112.
  7. نيزنك: پورداود، ابراهيم. «مقدمة سروش يشت»، يشت‌ها. ترجمة ابراهيم پورداود، تهران، اساطير، 1377، ج 1، ص 516-524؛ اوشيدري، جهانگير. دانشنامة مزديسنا. تهران: نشر مركز، 1378، ص 326-328.
    Boyce, M. Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge, 1979, P. 74; Hinnells, J. Persian Mythology. London: Hamlyn, 1975, PP. 52-53;
    Zaehner, C. The Dawn and Twilight of Zoroastrianism. London: Weidenfeld & Nicolson, 1975, PP. 94-95.
فاطمه لاجوردی