Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سفرنامة ناصر خسرو، يا سياحتنامة ناصرخسرو گویا نخستين كتاب منثور نويسنده و در شرح حوادث سفر هفت سالة او به آسياي صغير، شام، حجاز، مصر و قاهره است.1

حكيم ناصرخسرو قبادياني* (د 481ق / 1088م) در اين كتاب كه از كتب قديم و سودمند نثر فارسي است، دربارة احوال و اوضاع سرزمين‌ها و شهرهايي كه در طول سفر هفت سالة خود (از 437 تا 444ق / از 1045 تا 1502م) از آنها ديدار كرده است، سخن مي‌گويد.2 تاريخ نگارش آن به درستي معلوم نيست. نويسنده در اين اثر از مسير سفر و از توقفگاه‌ها، شهرها و قريه‌ها و دهات توصيف‌هاي دقيق و جاذبي به دست داده است. همچنين از طرز معيشت و آداب و اخلاق و حكومت اقوام مختلف اطلاعات تفصيلي و روشني فراهم آورده است.3 شيوة نگارش سفرنامه ساده و بي آلايش است و به لحاظ ادبي موقعيت ممتازي دارد. تركيب الفاظ و تلفيق عبارات و نسج جملات آن دلچسب و شيرين است.4 ويژگي ديگر سفرنامه نوشته‌ها و يادداشت‌هايی خالي از ابهام و با احتياط و دورانديشي و دور از گزافه و عبارت‌پردازي است.5 اين سفرنامه چند بار در اروپا، هندو ايران به چاپ رسيده است. ظاهراً نخستين بار در 1312 ق به طبع سنگي درآمده است.6

 

مآخذ:

  1. خانلري (كيا)، زهرا. فرهنگ ادبيات فارسي. تهران: بنياد فرهنگ ايران، ‌1348، ‌ص 270.
  2. مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. ج 1، ص 1302.
  3. ناصرخسرو، سفرنامة ناصرخسرو. به كوشش نادر وزين‌پور، ‌تهران: جيبي، چ 3، 1356.
  4. دبيرسياقي، محمد. مقدمه بر سفرنامة ناصرخسرو. تهران: زوّار، چ 2، 1335، ص بيست و دو (مقدمه).
  5. دبيرسياقي، ‌محمد. ره آورد سفر؛ گزيده سفرنامة ناصر خسرو. تهران: سخن، چ 1، 1370، ‌ص يازده (مقدمه).
  6. طبري، محمدعلي. زبدةالآثار. تهران: ‌اميركبير، 1372، ص 231.
ابوالقاسم رادفر