Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سلمان ساوجي (ح 709 ـ 778ق / ؟م) شاعر قصيده‌سرا.

خواجه جمال‌الدين سلمان، ‌متخلص به سلمان و ملقب به ملك‌الشعرا در خاندان نسبتاً معروفي در ساوه زاده شد. پس از كسب مقدمات علوم و آداب ديواني و علم سياق، ‌در اواخر عهد ايلخانان در شاعري ظهور كرد.1 سلمان چندي در خدمت غياث‌الدين محمد وزير (و 736 ق/ ؟م) به سر برد و او را مدح گفت. پس از آن به خدمت امير شيخ حسن جلاير / ايلكاني (د 757ق / ؟م) و فرزند وي شيخ اويس جلاير درآمد و اشعاري در ستايش آنان سرود.2 او دلشاد خاتون همسر شيخ حسن را نيز مدح گفت. بعدها رهسپار بغداد شد و در آن شهر سكنا گزيد. در واقع سلمان دوران شهرت و رواج كار خود را در بغداد سپري كرد.3 در زمان پادشاهي سلطان حسين (حك 776 ـ 784 ق / ؟م)، فرزند سلطان اويس، به خدمت او درآمد و مدايحي براي آن سلطان سرود. سرانجام در حال انزوا و تنگدستي درگذشت.4 سلمان در انواع شعر، به ويژه غزل، مديحه و قصيدة مصنوع مهارت داشت و مي‌توان او را آخرين شاعر بزرگ مديحه سرا به شمار آورد.5 وي شاعري مبتكر بود و كلمات خود را به صنايع بديع به ويژه صنعت ايهام زينت مي‌داد. مثنوي فراقنامه؛ جمشيد و خورشيد و ديوان شعر از آثارش هستند.6

 

مآخذ:

1ـ صفا، ذبيح‌الله. تاريخ ادبيات در ايران، ‌تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 1004، ‌1005.

2ـ تفضلي، تقي. مقدمه بر ديوان سلمان ساوجي، به كوشش منصور مشفق، تهران: صفي عليشاه، 1336 ش، ص پنج، شش (مقدمه).

اثرآفرينان، زير نظر سيد كمال حاج سيدجوادي، باهمكاري عبدالحسين نوايي، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، چ 1، 1378 ش، ج 3، ص 264.

4ـ صفا، ‌ذبيح‌الله. همان، ص 1008، 1009، 1010 (به اختصار).

5ـ آسموسن، ج. پ.؛ وهمن، فريدون. مقدمه بر جمشيد و خورشيد، سلمان ساوجي. ‌تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1348 ش، ص پانزده.

6ـ براون، ادوارد. تاريخ ادبي ايران، از سعدي تا جامي، ترجمة‌ علي اصغر حكمت، تهران: 1327 ش، ص 290، 297.

ابوالقاسم رادفر