Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سنج از خانواده‌ي سازهاي خودصدا* است. اين ساز متشكل از دوصفحه‌ي گرد فلزي بشقابي مانند و در برخي نمونه‌هاي نادر چوبي است. در وسط هر صفحه سوراخي وجود دارد كه به آن نيز، تسمه يا دسته متصل مي‌شود. اين ساز در اندازه‌هاي متخلفي ديده مي‌شود. نمونه‌هايي از آن كه متعلق به دوره‌هاي پيش از اسلام است با جنس‌هايي چون مفرغ و ... بوده‌اند. برخي از نمونه‌هاي آن امروزه در مراسم عزاداري محرم مورد استفاده قرار مي‌گيرند. شاخص‌ترين نمونه در اين رابطه سنج بوشهر است. نمونه‌هاي كوچك آن تحت عناويني چون سنجك، زنگ، قاشقك، شرينگ، جينگ و ... در مناطقي از ايران متداول است. اين‌گونه سنجك‌ها گاه توسط بند يا كِش به انگشتان دست بسته مي‌شوند و در برخي از مناطق توسط رقصندگان زن يا مرد در حين رقصيدن به صدا درمي‌آيند. به طور كلي نمونه‌ي بزرگترين اين ساز در ايران متعلق به مراسم سوگواري و نمونه‌هاي كوچكتر آن در مراسم عروسي و شادماني مورد استفاده قرار مي‌گيرند.


مآخذ:

  • اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است.
  • مشروح اين اطلاعات در جلد دوم دايره‌المعارف سازهاي ايران. محمدرضا درويشي منعكس است.   

محمدرضا درویشی