Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سنجابي (سنجاوي)، از ايلات كرد پراكنده در كرمانشاه.

دربارة وجه تسمية اين ايل نظرات مختلفي وجود دارد كه همة آنها بر مبناي فقه‌اللغة عاميانه است. مثلاً برخي به نقل از خود مردم ايل، بر تن داشتن جامه‌اي با آستر پوست سنجاب را علت نام‌گذاري ايل سنجابي مي‌دانند.1

سنجابي‌ها در گذشته در منطقة فارس و نزديك شيراز به سر مي‌بردند. در زمان نادرشاه افشار آنها را به نواحي كرمانشاه و جوانرود كوچاندند و به ابواب جمعي ايلات زنگنه و گوران پيوستند؛ حسن خان سنجابي با تشكيل سازمان ايلي مستقلي در 1287ق / ؟؟؟؟ م، توانست ايل سنجابي را از گوران و زنگنه جدا كند.2

ايل سنجابي در مناطق اطراف كرمانشاه و جلگة ماهي‌دشت در سرزميني به نام سنجابي سكونت دارند. سنجابي‌ها اكثراً يكجانشين شده‌اند و شماري از آنها در مناطق ماهي‌دشت و جوانرود و سرزمين‌هاي جنوب رود حلوان در دهستان‌هاي شهرستان‌هاي پاوه، قصر شيرين، اسلام آباد غرب، جوانرود، سر پل ذهاب استان كرمانشاه و دهستان‌هاي شهرستان شيروان و چرداول استان ايلام ييلاق و قشلاق مي‌كنند.3

ايل سنجابي از 18 تيره و چند طايفه تشكيل شده است. همة خوانين سنجابي از تيرة بزرگ و مهم چالاوي (چالابي) برخاسته‌اند.4

آمار مختلفي از جمعيت سنجابي‌ها گزارش شده است.5 از اين رو از جمعيت كنوني سنجابي‌ها اطلاع دقيقي در دست نيست. شمار كوچندگان ايل سنجابي را در 1377ش 767 خانوار و 5032 نفر داده‌اند.6

سنجابي‌ها اكثراً اهل حق هستند.7 حاصلخيزي جلگة ماهي‌دشت اقتصاد پر رونقي براي معيشت سنجابي‌ها به بار آورده است. كشاورزي و باغداري و دامپروري و صنايع دستي مانند جاجيم و فرش... از مشاغل عمدة سنجابي‌هاست.8

 

مآخذ:

  1. سلطاني، محمدعلي. ايلات و طوايف كرمانشاهان. تهران: 1372، ج 2/835-836.
  2. همو. همان. 2/829، 840.
  3. سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، جمعيت عشايري دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 41، 133-139.
  4. سلطاني، محمدعلي. همان. 2/829-835.
  5. افشار سيستاني، ايرج. ايل‌ها، چادرنشينان، و طوايف عشايري ايران. تهران: 1366، ص 1/265.
  6. سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 17.
  7. ادموندز، سيسيل جي. كردها، ترك‌ها، عرب‌ها. ترجمة ابراهيم يونسي، تهران: 1367، ص 212؛ سلطاني، محمدعلي. همان. 2/829.
  8. افشار سيستاني، ايرج. همان. 1/282؛ ايرانشهر، نشرية شمارة 22 كميسيون ملي يونسكو در ايران. تهران: 1342، ص 1/137.

معصومه ابراهیمی