Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

 

سوريوگين، آنتوان خان، [1](1851-1933م / ؟ق)، از عكاسان دوران ناصري تا سال‌هاي مياني سلطنت رضاشاه پهلوي.

او در تهران متولد شد. پدرش گرجي بود و كه شغلي ديپلماتيك در سفارت روسيه داشت. سال‌هاي نخستين زندگي خود را در تهران گذراند و سپس به همراه پدر و ساير اعضاي خانواده‌اش به گرجستان رفت. آنتوان پس از تحصيل در رشتة نقاشي، همراه برادرانش نزد عكاس معروف روسي، ديميتري ايوانوويچ يرماكوف [2] در تفليس، يك دورة عكاسي گذرانيد و حدود 1292ق / 1875م به ايران بازگشت.

سوريوگين و برادرانش در تبريز ساكن شدند و چندي بعد به سبب معروفيتي كه كسب كرد، مدتي عكاس دستگاه مظفرالدين ميرزا وليعهد ناصرالدين شاه شد. وي در 1295ق / 1878م كتابي به نام فن عكاسي از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرد و به وليعهد تقديم نمود. آنتوان چند سال پيش از به سلطنت رسيدن مظفرالدين شاه، در خيابان علاءالدوله تهران (فردوسي كنوني) عكاسخانه‌اي را داير كرد. او عكس‌هاي تك چهرة بسياري با الهام از نورپردازي‌هاي نقاشي گونه، تهيه كرد. ارتباط گستردة وي با خارجيان مقيم تهران و جهانگردان و مستشرقاني كه به ايران سفر مي‌كردند، سبب شد تا علاوه بر تهيه عكس‌هاي گوناگون از ايران، تحت تأثير عقايد خيالي و افسانه‌اي مسافران مغرب‌زميني از سرزمين‌هاي شرق، عكس‌هايش همان‌گونه باشند كه مشتريان غربي او در تصور خود از ايران و شرق مي‌پنداشتند. عكس‌هاي سوريوگين، به سبب وجود مشتريان فراوان غربي، به طور گسترده‌اي در دنيا پراكنده‌اند و در بسياري از انتشارات علمي آن زمان به چاپ رسيده‌اند. بسياري از وقايع دوران مشروطه نيز توسط وي عكسبرداري شده است.

با وجود اينكه بسياري از عكس‌هاي او در آشوب‌هاي سياسي اوايل سدة 20م در تهران از ميان رفت، حدود 700 قطعه از نگاتيوهاي سوريوگين در 1951م توسط بايگاني مايرون بمنت اسميث [3]در واشنگتن خريداري شد و همچنان در آنجا نگهداري مي‌شود.2

 

مآخذ

  1. فورمان. م. ي. كورين، ايران از نگاه سوريوگين. روتردام، تهران: انتشارات برجسته و زمان، 1378، با تلخيص و افزوده‌ها.

[1]. Antoin Sevruguin

[2]. Dimitri Iwanowitch Jermakof

[3]. Myron Bement Smith Archive

محمدرضا طهماسب‌پور