Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

صندوق كابلي، صندوقي كه دسته‌هاي تقليدچي و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسايل آرايش و بازي خود را در آن جاي مي‌دادند. نام قديم‌تر «صندوق‌هاي شادماني» بود كه بنگاه‌هاي شادماني در اختيار داشتند. صندوق‌كش‌ها اين صندوق‌ها را پيش از بازيگران به محل بازي مي‌‌بردند.1

گفته‌اند سيد احمد مؤيد، با كمك همسر خود كه افغاني و از اهالي كابل بود، براي جابجايي لباس و ابزار كار نمايش روحوضي، صندوقي از 1 متر در 75 سانتي متر ساخت. چون اين صندوق به صندوق‌هايي شباهت داشت كه در كابل ساخته‌ مي‌شد، به «صندوق كابلي» معروف شد.2 شايد هم اين صندوق‌ها يادگاري از كولي‌هاي هندي و افغاني بود كه همه وسايل بازيشان را در يك صندوق سبك مي‌ريختند و با آن كوچ مي‌كردند.3 بعدها اين صندوق الگويي شد براي دسته‌هاي تقليدچي و روحوضي كه شبيه آن را مي‌ساختند و به كار مي‌بردند. اين صندوق‌ها را كه حكايت از وجود گروه‌هاي نمايش سنتي مي‌كرد، جلوي قهره‌خانه‌ها و مراكز استقرار دسته‌هاي تقليدچي و روحوضي مي‌گذاشتند. 

صندوق‌كش‌ها را «ريزه‌خوار» يا «شال‌كش» هم مي‌گفتند.4

منابع و مآخذ:

  1. بيضايي، بهرام: نمايش در ايران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219؛ نيز شهرياري، خسرو: كتاب نمايش، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
  2. احمدي، مرتضي: كهنه‌هاي هميشه نو، ترانه‌هاي روحوضي، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
  3. بيضايي، همانجا.
  4. احمدي، مرتضي: همان: ص 201. 
    محمود عزیزی