Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

صورتگر شيرازي، لطفعلي، نقاش و قلمدان نگار ايراني دورة قاجار (حدود 1220 / 1288ق ـ 1805 / 1871م).

يكي از نقاشان پر كار در نقش پردازي گل و پرنده بود.1 در شيراز به دنيا آمد. از خويشاوندان مشيرالملك ديواني قدرتمند فارس بود.2 از شاگردان محمد حسن شيرازي ـ نقاش گل و پرنده ـ بود.3 در ساخت و پرداخت گل‌ها و بازنمايي چهره و اندام، شكل و رنگ طبيعي‌شان را در نظر مي‌گرفت؛ و اسلوب پرداز را با وسواس و دقت به كار مي‌برد.3 بيشتر با آبرنگ كار مي‌كرد؛ در نقاشي زيرلاكي و نقاشي رنگ روغني هم چيره‌دست بود.4 مدتي در تهران سرپرستي نقاشي‌هاي ديواري شاه نشين منزل ميرزا محمد قوام‌الدوله در سرچشمه را بر عهده داشت.5 از مهم‌ترين آثار او، 55 مجلس از مجالس 68گانة شاهنامة داوري (1273-1280ق / 1953-1960م) بقيه كار محمد داوري كاتب نسخه و فرهنگ داوري است.

اين نسخه در موزة رضا عباسي نگهداري مي‌شود.6 ماهيت «شهرستاني» و بي پيرايگي اين شاهنامه يادآور سنت ديرين كتاب نگاري غير درباري شيراز است؛ و سبك دورگة نگاره‌هاي آن ناپخته‌تر از سبك رسمي دوران قاجار است.7 او در گورستان امام شهر شيراز، مدفون است.8

از جمله آثار او: قلمدان مادر و بچه (1262ق/1845م)، قاب آينه شيخ صنعان و دختر ترسا (1282ق / 1865م)، جلد قرآن تقديمي به ناصرالدين شاه (1269ق / 1949م).

 

مآخذ:

  1. پاكباز، روئين. دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 479.
  2. آغداشلو، آيدين. آقا لطفعلي صورتگر شيرازي. گردآوري و تصوير جاسم غضبانپور، تهران: سازمان ميراث فرهنگي، 1376، ص 16.
  3. فكور، ويلم؛ چكلووسكي، پيتر؛ اختيار، مريم. نقاشي و نقاشان دورة قاجاريه. ترجمة يعقوب آژند، تهران: ايل شاهسون بغدادي، 1381، ص 7.
  4. پاكباز، روئين. دايرةالمعارف هنر. همان، ص 479.
  5. آغداشلو، آيدين. همان. ص 21.
  6. آغداشلو، آيدين. همان. ص 43.
  7. پاكباز، روئين. نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز. تهران: نارستان، 1379، ص 158.
  8. آغداشلو، آيدين. همان. ص 16.

علی بوذری