Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ظهيرالديني، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازيگر.

تحصيلات دورة ابتدايي را در «مدرسه اتحاديه» تهران گذراند. در 20 سالگي از «مدرسه صنايع» ديپلم گرفت. در 1299ش، با ميرزاده عشقي براي ساختن دكورهاي نمايش «خرابه‌هاي مدائن» براي كمال الملك غفاري از مديران مدرسه صنايع مستظرفه همكاري كرد. نخستين حضور نمايشي «ظهيرالديني»، بازي در نمايش روحوضي، اقتباس از «طبيب اجباري»، اثر مولير در يك مجلس عروسي بود.

ظهيرالديني در 1300ش با معرفي كمال‌الملك به گروه نمايشي «كمدي ايران» و هنرمندان همراه پيوست.1  در كنار گروهي از جمله منشي باشي بهرامي، عنايت الله شيباني، محمدعلي ملكي، كمال الوزاره محمودي، مهدي نامدار، فضل‌الله بايگان قرار گرفت.2

پس از ايفاي نقش كوچكي در نمايش «نادرشاه» در گروه كمدي الهي و نشان دادن مهارت‌هاي هنري خود، نقش‌هاي اول به او واگذار شد و در نمايش‌هايي چند و بيشتر از مولير، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌هاي (حيله‌هاي) اسكاپن»، نوشته‌ي مولير كه در آن نقش اسكاپن را بازي كرد.3

پس از آن به گروه نمايشي «كمدي اخوان»، كه خود به سرپرستي گروهي از هنرمندان تشكيل داده بود پيوست.4 بعد از آنجا به «تئاتر مركزي»، كه ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسين خيرخواه مدير آن، بود، رفت.5 برخي از نمايش‌هايي كه او در آن‌ها ايفاي نقش كرده عبارت است از:

«استرومردوخاي»، «راسپوتين»، «داماد هشتاد ساله»، «وكيل زبردست»، خانم كجا است، من همينم.6

محمود ظهيرالديني در روز 27 تيرماه 1314 در اثر بيماري سل درگذشت.7


منابع و مآخذ:

  1. آناهيتا: زير نظر ماهنامه فردوسي، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.
  2. ملك‌پور، جمشيد: ادبيات نمايشي در ايران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.
  3. آناهيتا: شماره 4، همان ص 51؛ آرين‌پور، يحيي: از صبا تا نيما، شركت سهامي كتابهاي جيبي، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.
  4. جنتي عطايي، ابوالقاسم، بنياد نمايش در ايران، تهران: ابن سينا، ص 68.
  5. آناهيتا: شماره 4، همان، ص 51.
  6. اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.
  7. هنر پيشگان: شماره 2، فروردين 1325، ص 13. 
محمود عزیزی