Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

عالم نسوان، نخستين روزنامة ويژة انتشار افكار زنان متجدد ايران و پنجمين روزنامة فارسي زبان كه به صاحب‌امتيازي نواب صفوي راجع به مسائل زنان در ايران منتشر شد.

انتشار اين نشريه از اقدامات جمعيت فارغ‌التحصيلان مدرسة عالي اناثية امريكايي ايران (بيت ئيل) بود و اولين نشريه‌اي است كه در ايران تحت نظارت هيأت تحريريه اداره مي‌شد. در نخستين شمارة آن (ميزان (مهر) 1299ش / دي‌حجه 1338ق) هدف اصلي از انتشار مجله: «تعاون در تعالي و ترقي نسوان و تشويق آنان به خدمت وطن و خانواده و حسن ادارة امور بيتي» عنوان شده است. اين مجله 12 سال متوالي منتشر شد و بيشتر مقالات آن را فارغ‌التحصيلان مدرسة بيت ئيل مي‌نوشتند.

مجله هر دو ماه يك شماره، اما از سال هفتم (دي 1305-آذر 1306ش) استثنائاً هر ماه يك شماره درمي‌آمد. مطالب اين نشريه پيرامون 6 موضوع: صحيه، دستور پرستاري و تربيت اطفال، ادارة امور بيتي، مدل‌هاي لباس زنانه، اخبار ترقي نسوان و خدمات آنان در كل جهان و خصوصاً ايران و آثار منظوم و منثور محترمات اديبة ايراني به بحث پرداخته است. عالم نسوان با انتشار اين مقالات سعي در اصلاح افكار مردان داشت، اما از ورود در مباحث سياسي به كلي خودداري مي‌كرد. اكثر مقالات شماره‌هاي سوم و چهارم روزنامه به قلم زنان بود ولي از آن پس مقالات و اشعار مردان در آن افزايش يافت. عفت سميعيان، همدم نبوي، هما محمودخانلري، تاج هما، مهرتاج رخشان و طيبه ميردامادي از جمله زناني بودند كه با اين نشريه همكاري داشتند. سال اول نشر مجله با انتشار 6 شماره در شوال 1339ق / تير 1300ش خاتمه يافت و سال دوم به همان سبك و قطع در محرم 1340ق / شهريور 1300ش منتشر شد. در سال يازدهم (1309ش) مدير داخلي مجلة عباس آريان‌پور كاشاني. سال بعد از شمارة چهارم مديريت آن به طيبه ميردامادي واگذار و اشرف نبوي نيز به هيأت تحريرية آن اضافه شد. علي‌اصغر شميم، حسين اكرمي، رحيم نامور و ساسان كي‌آرش از كساني بودند كه مقالاتي با عنوان تعليم و تربيت در جامعة نسوان، زن بزرگ‌ترين تكليف او در جامعه، ازدواج در ايران، زناشويي در ايران و لزوم اجبار توحيد آن در اين نشريه به چاپ رساندند.

استفاده از پوشش زنان غربي، قبل از مسئلة كشف حجاب (17/10/1314ش) در اين مجله مطرح و به عنوان يكي از اهداف انتشار آن مورد تاكيد بود. از تاريخ دقيق تعطيلي اين مجله اطلاعي در دست نيست.

 

مآخذ:

  1. صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. ج 4، اصفهان: 1363، ص 1-5؛ پيران، صديقه. نشريات ويژة زنان (سير تاريخي نشريات زنان در ايران معاصر). تهران: 1381، ص 60-66؛ گلپايگاني، حسين ميرزا. تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران. تهران: 1378، ص 136-137.
نادره جلالی