Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

عكاسخانة همايوني، نام عكاسخانة سلطنتي در كاخ گلستان تهران. 

اين عكاسخانه به دستور ناصرالدين شاه در حدود (1275ق/ 1859م) بنياد نهاده شد تا كارهاي مربوط به عكاسي، ظهور و چاپ عكس‌هايي كه شاه يا عكاسان دربار در كاخ‌هاي سلطنتي و يا سفرهاي ناصرالدين شاه را در آن انجام دهند.1

به دستور ناصرالدين شاه، شخصي فرانسوي به نام كارلهيان[1] براي آموزش و ترويج عكاسي به ايران آمد.2 وي در آموزش فن عكاسي به شاه و آقارضا، نخستين عكاس دربار و بنيان گرفتن عكاسخانة همايوني نقش عمده‌اي بر عهده داشت.3 نخستين مدير عكاسخانة همايوني، آقا رضا عكاسباشي* و ناظم عكاسخانه عباسعلي بيك* بود. عكاسانِ عكاسخانة همايوني، تا پايان سلطنت ناصرالدين شاه وظيفة عكسبرداري در سفر و حَضر را به همراهِ شاه بر عهده داشت4 و گاه نيز مأموريت‌هايي را نيز كه از سوي شاه براي عكسبرداري از مناطق گوناگون ايران به آ‌ن‌ها رجوع مي‌شد، انجام مي‌دادند.5 رونق عكاسخانة همايوني از دورة مظفرالدين شاه به بعد رو به كاهش گذاشت.6 بيشتر عكس‌هايي كه در اين عكاسخانه گرفته‌ شده‌اند در مجموعة آلبوم‌خانة* كاخ گلستان نگهداري مي‌شوند.

مآخذ:

  1. افشار، ايرج. گنجينة عكس‌هاي ايران. تهران: نشر فرهنگ ايران، 1370، ص38.
  2. طهماسب‌پور، محمدرضا. ناصرالدين شاهِ عكاس. تهران: نشر تاريخ ايران، 1381، ص 24، 25.
  3. اعتماد‌السلطنه، محمدحسن خان. مرآت‌البلدان. به كوشش عبدالحسين نوايي و ميرهاشم محدث، تهران: دانشگاه تهران، 1367، ج 3، ص21.
  4. همانجا. ص21.
  5. طهماسب‌پور، محمدرضا. ناصرالدين شاهِ عكاس. تهران: نشر تاريخ ايران، 1381، ص69-80.
  6. انيسي، عليرضا. مقدمه بر عكس‌هاي تاريخي دورة قاجار. تهران: كاخ گلستان، 1380، ص 9.
    [1]. Francis Carlhian (1818_  1870)
محمدرضا طهماسب‌پور