Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

فرهنگ البسه مسلمانان، نام کتابی است ازمحققی هلندی به نام راینهارت پیتردوزی.1 اجداد دوزی از پروتستان‌های فرانسوی بودند که دویست سال قبل به هلند مهاجرت کرده بودند. دوزی که درسال 1236ق/1820م، در لیدن هلند متولد شده بود، بعدها از علمای بزرگ زبان و لغت عربی گشت. زبان‌های لاتینی، هلندی، فرانسوی، پرتغالی، آلمانی، انگلیسی، اسپانیایی، ایتالیایی و بویژه عربی، زبان‌هایی بودند که مورد استفاده دوزی قرار گرفتند. یکی ازآثار مهم او که در سن 25 سالگی به فرانسه نوشته "فرهنگ نام های لباس در نزد اعراب" است که در سال 1262ق/ 1845م در آمستردام هلند چاپ شده است.2  این کتاب  بعدها  توسط  اکرم فاضل با عنوان "المعجم المفصل باسماء الملابس عندالعرب" به عربی3 و حسین علی هروی با عنوان "فرهنگ البسه مسلمانان" به فارسی4 ترجمه و چاپ شده است. دوزی در این کتاب 276 مدخل یا  واژه را  که هرکدام نام نوعی از لباس اعراب بوده، به ترتیب الفبایی نام برده است. این واژه ها با "اتب" آغاز و با "یلک" پایان می‌پذیرد. نوشته‌های دوزی بویژه در این کتاب بسیار تحقیقی و حائز اهمیت بسیار است، و به همین دلیل است که این کتاب که در150 سال پیش و در سن 25 سالگی محقق نوشته شده، هنوز مورد استفاده و ارجاع قرار می‌گیرد. اما در استفاده از این کتابِ با ارزش باید به نکته‌ای توجه کرد. چون در زمان تألیف کتاب بسیاری از منابع و مآخذ مربوط به تاریخ و فرهنگ ایران هنوز ناشناخته و چاپ ناشده بود، و از طرف دیگر محدوده کار دوزی لباس اعراب بوده، اغلب منابع مورد استفاده او منابعی عربی و مربوط به نیمه غربی جهان اسلام است و به این خاطر باید در تطبیق و تعمیم توضیحات مفصل او در مورد اسامی لباس‌های عربی، با لباس‌های ایرانی و ایرانیان، جانب احتیاط را رعایت کرد. دوزی در 1300ق / 1888م در لیدن درگذشت.5

 

مآخذ :

  1. یادداشت مولف. 
  2. Dozy,R.P.Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam,1845.
  3. دارالحریة للطباعة، بغداد: 1391ق/ 1971م.
  4. با مقدمه مجتبی مینوی، بنگاه ترجمه و نشرکتاب، چاپ دوم، 1359ش.
  5. چیت ساز، محمد رضا. فرهنگ لغت البسه مسلمانان (معرفی کتاب دوزی) کتاب ماه هنر، بهمن و اسفند 1378، ش 17- 18، ص 6- 9.
محمدرضا چیت‌ساز