Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

فرهنگ فارسي، كتابي در لغات رايج در زبان فارسي، نوشته محمد معين.

اين فرهنگ در ايران به «فرهنگ معين» شهرت دارد و نويسندة آن محمد معين (د 1350ش)، يكي از اديبان و پژوهشگران و لغت‌دانان ايران است.1 فرهنگ فارسي معين در دورة خود بهترين فرهنگ لغت فارسي بوده است. نزديك به يك سوم از مجلّد آخر لغات كه تأليف و چاپ آن با بيماري مؤلف هم‌زمان شد، به همت جعفر شهيدي پايان پذيرفت.2 معين براي فراهم آوردن مواد اين فرهنگ، نخست متجاوز از 1300000 برگه از متون ادبيِ شعر و نثر، ‌كتاب‌ها و داستان‌هاي متداول و مكالمات روزانة اشخاص تهيه كرد. سپس به كشورهاي مختلف رفت و با روش فرهنگ‌نويسي فرهنگ‌هاي اروپايي مانند لاروس[1]‌ و بروكهاوس[2] آشنا شد. در بازديد از موزه‌هاي كشورهاي اروپايي يادداشت‌هايي برداشت. پس از آن به ايران بازگشت و سازمان فرهنگ فارسي را ايجاد كرد و با همكاري گروهي از فضلاي ايراني و خارجي و حدود 400 دانشجو و قريب 40 اداره به تأليف اين فرهنگ پرداخت.3 فرهنگ معين مزاياي متعددي دارد كه معرفت بر ريشه و وجه اشتقاق و تركيب كلمات از آن جمله است.4 چهار جلد از اين فرهنگ شش جلدي به لغت اختصاص دارد و دو جلد ديگر شامل اسامي تاريخي و جغرافيايي است. مؤلف كتاب را به مقدمه و سه بخش لغات، تركيبات خارجي و اعلام تقسيم كرده است. جلدهاي اول تا سوم ويژة لغات، ‌جلد چهارم دربرگيرندة لغات و تركيبات خارجي و جلدهاي پنجم و ششم در باب اعلام است. تاريخ چاپ جلدهاي كتاب از 1342 تا 1352ش است. جمع لغات فرهنگ معين جدا از تركيبات آن حدود يكصدهزار است.5

 

مآخذ:

  1. مرادي، نورالله. مرجع شناسي. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.
  2. مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. ج 3، ص 2811.
  3. نصري، عبدالله. كارنامة دكتر معين. تهران: اميركبير، 1364، ص 157‌.
  4. معين، محمد. فرهنگ فارسي. تهران: اميركبير، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).
  5. دبيرسياقي، محمد. فرهنگ‌هاي فارسي و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرك، 1368، ص 212-215.



[1]. Larousse

[2]. Brockhaus 

ابوالقاسم رادفر