Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

فروغي بسطامي (1213ـ1274 / 1275 ق / ؟م) شاعر دورة قاجار.

ميرزا عباس متخلص به فروغي فرزند آقا موسي بسطامي در عتبات عاليات زاده شد. در شانزده سالگي به ايران آمد و نزد عموي خود دوستعلي خان در شهر ساري سكنا گزيد.1 در آنجا اوقاتش را به مطالعة ديوان غزلسرايان بزرگ چون حافظ* و سعدي* مي‌گذراند. به تدريج خود نيز به غزلسرايي روي آورد. ابتدا مسكين تخلص مي‌كرد. بعدها همراه عمويش كه خزانه دار شاهي بود، به تهران آمد و توسط او به فتحعليشاه قاجار (حك 1212ـ1250 ق/ ؟م) معرفي شد.2 مدتي بعد به فرمان شاه مذكور براي خدمت به شاهزاده شجاع‌السلطنه والي خراسان به مشهد رفت.3 پس از چندي به خاطر فروغ‌الدوله پسر شجاع‌السلطنه تخلصش را به فروغي تغيير داد.4 هم در آنجا بود كه با قاآني* آشنايي يافت. در 1249 ق / ؟م به تهران آمد. در دورة محمد شاه قاجار (حك 1250ـ1264 ق / ؟م) هم چندي در تهران زيست و مورد نوازش آن پادشاه قرار گرفت. سپس به عتبات عاليات رفت. پس از بازگشت از اين سفر به درويشي و عزلت گراييد.5 فروغي دورة ناصرالدين شاه (حك 1264ـ1313 ق/ ؟م) را نيز درك كرد. او در غزل‌هاي خود از شيوة حافظ، و به ويژه سعدي پيروي مي‌كرد.6 از سروده‌هاي او جز 5000 بيت در دست نيست.7 غزل‌هاي او از لحاظ احساسات عاشقانه، بافت موزون كلمات و جمله‌ها و حسن تركيب درخور توجه است.8

 

مآخذ:

اثر آفرينان. زير نظر عبدالحسين نوايي، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 281.

2ـ آرين پور، يحيي. از صبا تا نيما، ‌تهران: خوارزمي، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 82.

كارنامة بزرگان ايران، تهران: ادارة كل انتشارات و راديو، 1340 ش (تاريخ مقدمه)، ص 335.

4ـ اثرآفرينان. همان جا.

5ـ آرين پور، يحيي. همان، ص 83.

6ـ نخعي، حسين. ديوان كامل فروغي بسطامي، با مقدمة ادوارد براون، ‌رضا قليخان هدايت، اسدالله ميرزاي قاجار، تهران: اميركبير، چ 3، 1348 ش، ص دو، پنج (پيشگفتار)

7ـ احمدي، احمد و رزمجو، ‌حسين. سير سخن، مشهد: باستان، 1345 ش، ج 2، ص 226.

8ـ يوسفي، غلامحسين. چشمة روشن، تهران: علمي، چ 2، 1369 ش، ص 338.

ابوالقاسم رادفر