Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

 

 قطب‌الدين شيرازي، محمود بن مسعود بن مصلح (634-710ق / ؟م) ستاره شناس، رياضي‌دان، پزشك و فيلسوف برجستة ايراني. وي برجسته‌ترين شاگرد نصير الدين طوسي* و از جملة همكاران وي در رصدخانة مراغه بود، اما پيش از درگذشت نصير الدين مراغه را ترك گفت. پس از مدتي اقامت در مصر به تبريز رفت و در رمضان 710ق در آنجا درگذشت.1

قطب الدين همچون ديگر اعضاي مكتب مراغه، در 860ق / ؟م كتاب نهاية الإدراك في دراية الأفلاك را در نجوم در انتقاد بر نظرية سياره‌اي بطلميوس نوشت2 اما صليبا [1]بر آن است كه اين نظريه همان نظرية مؤيدالدين عرضي در كتاب الهيئة است.3و4 قطب الدين در اين كتاب و نيز التحفة‌الشاهيه (تأليف 864ق) دربارة مسائل مختلف نورشناسي، مكانيك سماوي و اندازه گيري قطر زمين مطالبي حائز اهميت آورده است.5و6و7 وي دانشنامه‌اي به زبان فارسي به نام درة التاج لغرة الدَبًاج نوشت و تحرير خواجه نصير از اصول هندسة اقليدس را نيز از عربي به فارسي ترجمه كرد.8

 

مآخذ:

  1. قرباني، ابوالقاسم. زندگي‌نامة رياضيدانان دورة اسلامي. تهران: 1375، ص351.
  2. Kennedy, E. S. "Late Medieval Planetary Theory", Isis, Philadelphia, 1966, Vol. LVII, p 365-378.
  3. Saliba, G. , "The Original Source of Qutb al-Din Shirazi's Planetary Model", Journal for the History of Arabic Science, Aleppo, 1979, Vol III(1), pp 3-18.
  4. صليبا، جورج. «فلكي من دمشق يرد علي هيئة بطلميوس»، مجلة تاريخ علوم العربيه. حلب: 1980، ج (1)4، ص 3-17.
  5. Wiedemann, Eilhard , "Zu den optischen Kenntnissen von Qutb Al Din Al Shirazi", Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 187-193.
  6. Wiedemann, E., "Über die Dimensionen der Erde nach muslimischen Gelehrten", Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 250-255.
  7. Wiedemann, E., "Uber die Gestalt, Lage und Bewegung der Erde, .von Qutb Al Din Al Shiriazi", Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912; pp 395-422.
  8. قرباني. ص 352-353.



[1]. Saliba, G.

یونس کرامتی