Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مؤيد، احمد، 1304ق/ 1886م- 1321ش تقليدچي، بازيگر، كارگردان و مدير دستة تقليدچي‌هاي روحوضي در كاشان متولد شد. در نوجواني به تهران آمد و در كار واسزاي امير در بازار بزرگ تهران به تحصيلداري و منشي‌گري در تجارت خانه‌اي مشغول به كار شد. در همان زمان به نمايش‌هاي روحوضي علاقه‌مند شد. در ابتدا در كلوپ مطربي حبيب سلماني بازي تقليد را شروع كرد.1 در دورة محمدعلي شاه به اعضاي دستة نمايشي سيد احمدخان باشي در آمد و در نقش شاه و گاهي سردار ظاهري شد اين گروه از دسته‌هاي مهم دوره‌ي قاجار بودند.2 مؤيد مردي فهميده، صاحب دانش و كمال بود و با ورزيدگي كه در هنر نمايش روحوضي پيدا كرده بود، در اواخر دورة قاجار (احمد شاه) دسته‌ي نمايشي مستقلي تأسيس كرد و به اجراي نمايش پرداخت. به سبب استقبال مردم از نمايش‌هاي اين گروه كه به دستة مؤيد معروف شد.* در 1295 ش شهرت فراواني كسب كرد.

گويا احمد مؤيد، براي نخستين بار از روي داستان‌هاي شاهنامه، خمسة نظامي، هزارو يك‌شب، شمسه و قهقه، سمك عيار و مانند آنها براي اجراي نمايش، اقتباس مي‌كرد.3 اگر مؤيد كسي را مي‌ديد كه در نمايش روحوضي استعداد دارد، او را جذب مي‌كرد و تعليم مي‌داد و براي اجراي نمايش در دسته آماده مي‌كرد. به سبب شخصيت والايش، بازيگران با استعداد دسته‌هاي ديگر نيز با او همكاري مي‌كردند و اين امر موجب تبديل رقابت به همكاري بين دسته‌هاي نمايشي تقليدشد، به گونه‌اي كه دسته‌هاي نمايشي بازيگرانشان را به يكديگر قرض مي‌داند.4 از ويژگي‌هاي ديگر احمد مؤيد شيك‌پوشي او بود كه برايش تشخّص مي‌آورد.

از كارهاي مهم او در تماشاخانة ناصريه (درشكه‌خانه) تغيير در صحنة ما تقليد از الكوي صحنه‌هاي برخي تئاترهاي اروپايي باب آن روزگار بود، به اين گونه كه دورتا دور حياط نمايش را با نقاشي‌هاي گل و بوته رنگ‌آميزي كرده بود.5


منابع و مآخذ:

  1. شهرياري، خسرو: افسانه شب‌زنده‌داران، تهران. انتشارات كاوشگر، چاپ اول 1377، ص 29- 30.
  2. بيضايي، بهرام: نمايش در ايران، تهران، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، چاپدوم 1379، 173.
  3. شهريار، خسرو: كتاب نمايش، تهران، اميركبير،چاپاول 1365، دفتر دوم (ه‍- ي)، 421.
  4. بيضايي. 174.
  5. شهرياري، افسانه ‌شب‌زنده‌داران ... 32 و 31.
    محمود عزیزی و کاظم شهبازی