Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مجلس سنا، يكي از دو مجلس قوة قانونگذاري در قانون اساسي نظام مشروطة سلطنتي ايران.

به موجب اصل 43 و 45 قانون اساسي، اين مجلس 60 نماينده داشت كه 30 نفر آنها منتخب پادشاه و 30 نفر منتخب مردم بودند. از نمايندگان مردم، 15 نفر از اهالي تهران و 15 نفر از اهالي ساير شهرها انتخاب مي‌شدند.1 نخستين دورة آن در 20 بهمن 1328ش پس از تصويب نظامنامة مجلس سنا در مجلس شوراي ملي* برگزار شد،2 كه تا 28 آذر 1332ش برقرار بود و به موجب فرمان شاه منحل شد.3 مدت هر دورة مجلس 6 سال تعيين شد4 و تا پيروزي انقلاب اسلامي*، 7 دوره از مجلس سنا بدين ترتيب تشكيل يافت: دورة دوم (27 اسفند 1332ش ـ 25 اسفند 1338ش)، دورة سوم (3 فروردين 1339ش ـ 19 ارديبهشت 1340ش)، دورة چهارم (14 مهر 1342ش ـ 12 مهر 1346ش)، دورة پنجم (14 مهر 1346ش ـ 9 شهريور 1350ش)، دورة ششم (9 شهريور 1350ش ـ 1354ش)، دورة هفتم (17 شهريور 1354ش ـ بهمن 1357ش). علاوه بر دورة اول، دوره‌هاي 3 و 4 و 5 با فرمان شاه منحل شد5 و دورة هفتم به دنبال پيروزي انقلاب اسلامي، با استعفاي دسته جمعي سناتورها خاتمه يافت.6

چون نيمي از اعضاي مجلس سنا منصوب پادشاه بودند، به اين مجلس هميشه چون وسيله‌اي در دست شاه نگريسته مي‌شد و هيچ گاه مشروعيت مردمي با قدرت تصميم‌گيري مستقل به دست نياورد.7 وظيفة مجلس سنا بررسي كارشناسانه‌تر مصوبات مجلس شوراي ملي و تصويب نهايي آن‌ها بود.

 

مآخذ:

  1. ايرانشهر. كميسيون ملي يونسكو در ايران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندي، مرتضي. سير قانون و دادگستري در ايران. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سراي بابل، 1368، ص 339.
  2. ايرانشهر. همانجا.
  3. دايرةالمعارف فارسي. به سرپرستي غلامحسين مصاحب، تهران: شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي، 1374، ج 2، ص 2659.
  4. ايرانشهر. همانجا.
  5. دايرةالمعارف فارسي. همانجا.
  6. اطلاعات. ش 15783، 23 بهمن 1357، ص 3.
  7. گازيوروسكي، مارك. ج. سياست خارجي آمريكا و شاه. ترجمة فريدون فاطمي، تهران: نشر مركز، 1371.
جعفر گلشن