Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

محتشم كاشاني (996 / 1000 ق / ؟م) متخلص به محتشم شاعر مرثيه‌سراي.

مولانا كمال‌الدين سيدعلي محتشم كاشاني، ملقب به شمس‌الشعراء از شاعران اوايل عهد صفوي و اصلش از نراق بود. در كاشان به دنيا آمد. در جواني به شغل بزّازي پرداخت و به شاعري روي آورد.1 شعر را نزد مولانا صدقي استرآبادي تمرين كرد و با شاعراني چند مانند وحشي بافقي*، دوستي و مكاتبه و مشاعره داشت.2 محتشم پادشاهان، شاهزادگان و بزرگاني چون شاه طهماسب اول صفوي و فرزندان وي، ‌اسماعيل ميرزا، محمد خدابنده و پري خان خانم و ‌جلال‌الدين اكبر گوركاني را در اشعارش ستوده است.3 او بيشتر شاعري مرثيه‌سرا بود و در سرودن مرثيه‌هاي مذهبي مهارت بسيار داشت.4 شهرت وي بيشتر از مرثية معروف به دوازده بند دربارة واقعة كربلا و مرثية ديگر در سوگ برادرش عبدالغني است.5 قصايدش را به سبك قدما و غزل‌هاي خود را به شيوة وحشي بافقي* و بابافغاني* مي‌سرود.6 او سرانجام در كاشان درگذشت و همان جا مدفون شد. از آثارش مي‌توان به كليات و ديوان قصايد / جامع‌اللطايف اشاره كرد.7

 

مآخذ:

1ـ صفا، ‌ذبيح‌الله. تاريخ ادبيات در ايران، فردوس:‌چ 1، 1364 ش، ج 5، ب 2، ص 792، 793.

اثرآفرينان، زير نظر عبدالحسين نوايي، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ‌چ 1، 1380 ش، ج 5، ص 133.

3ـ صفا، ذبيح‌الله. همان جا.

4ـ رستگار فسايي، ‌منصور. انواع شعر فارسي، شيراز: نويد شيراز، چ 1، 1372 ش، ص 181.

5ـ زرين كوب، عبدالحسين. سيري در شعر فارسي، تهران: نوين، چ 1، 1363 ش، ص 133.

6ـ محتشم كاشاني، كمال‌الدين سيدعلي. ديوان محتشم كاشاني، به كوشش محمدعلي گركاني، تهران: كتابفروشي محمودي، ص مقدمه.

7ـ اثرآفرينان، ص 134.

ابوالقاسم رادفر