Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مختارنامه، مجموعة رباعيات فريدالدين عطّار نيشابوري.

عطار (د 627ق / 1230م) اين مجموعه را كه اختيار نامه نيز ناميده‌اند،1 در اواخر عمر در 50 باب تدوين كرده و مقدمه‌اي به نثر در آغاز آن نوشته است.2 در اين مقدمه مي‌گويد: گروهي از دوستان از وي خواسته‌اند كه چون حجم اشعار ديوان او بسيار است، گزيده‌اي از آن فراهم آورد.3 ابواب پنجاه‌گانة كتاب به مطالب گوناگون عرفاني، مبادي دين و مذهب، احوال شخصي و وصف مناظر طبيعي اختصاص يافته است. در انشاي مقدمة آن تا حدودي صنايع بديعي به كار رفته است.4 مختارنامه مشتمل بر حدود 2300 رباعي است كه گويا عطّار اين رباعيات را يا جدا از ديوان خود تدوين كرده يا بخش اندكي از آنها را در ديوان باقي گذاشته و بخش بيشتري را مستقلاً و به نام مختارنامه نشر داده است.5 مختارنامه نخست شامل 6000 بيت بوده كه بعدها 1000 بيت آن حذف شده و در چاپ تهران در 1353ش تنها 4200 بيت آمده است.6

مآخذ:

  1. نفيسي، سعيد. جستجو در احوال و آثار فريدالدين عطار نيشابوري. تهران: اقبال، 1320، ص 124.
  2. عطار نيشابوري، فريدالدين. منطق الطير. به كوشش محمدرضا شفيعي كدكني، تهران: سخن، چ 1، 1383، ص 36.
  3. نفيسي. همانجا.
  4. فروزانفر، بديع الزمان. شرح احوال و نقد و تحليل آثار شيخ فريدالدين محمد عطّار نيشابوري. تهران:‌كتابفروشي دهخدا، چ 2، 1353، ص 85.
  5. عطار نيشابوري. همانجا.
  6. نفيسي. همانجا.

    نيز نك: موريس، جرج و ديگران. تاريخ ادبيات ايران از آغاز تا امروز. ترجمة يعقوب آژند، نشر گستره، چ 1، 1380، ص 145؛ قاضي شكيب، نعمت الله. به سوي سيمرغ. تهران: پيروز، 1350، ص 131، ناجي القيسي، احمد. عطار نامه (به عربي). بغداد: مكتبة‌المثني، 1978 م، ص 373 ـ 382.

ابوالقاسم رادفر