Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مرادي، ابراهيم، (1317 ق / 1899م -1356 ش)، كارگردان و فيلم‌نامه‌نويس سينما و مخترع برخي دستگاه‌هاي فني مربوط به سينما.

در بندر انزلي متولد شد.1 در 1305 در اتحاد شوروي دورة آموزش فيلم‌برداري ديد. پس از بازگشت استوديو «جهان‌نما» را در بندر انزلي تأسيس كرد2 و به كارگرداني فيلم انتقام‌ برادر يا جسم و روح شروع كرد، كه نيمه تمام ماند. در نخستين دورة فيلم‌سازي خود (1309-1315) دو فيلم‌ صامت ساخت، كه هيچ‌كدام با استقبال مواجه نشدند. همچنين او ‌فيلم‌نامه‌نويس‌، كارگردان‌ و فيلم‌بردار فيلم بوالهوس بود و در تهية‌ آن نيز مشاركت داشت كه در 22 ارديبهشت 1313ش در سينما ماياك تهران به نمايش درآمد. مرادي براي ساختن آن، از سوي ادارة انطباعات وزارت معارف به دريافت نشان درجة او ل علمي نايل آمد.3 سپس به استخدام وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه درآمد،4 و در 1314ش به‌ برلين‌ رفت‌ تا پيرامون‌ مقولة «فيلم‌ ناطق»‌ مطالعه‌ و تحقيق‌ كند.5 پس‌ از مراجعت‌ به‌ ايران‌ سينماي ‌علمي‌ دارالفنون‌ و سينماي‌ كانون‌ بانوان‌ را تأسيس‌ و اداره‌ كرد.6 در 1326 دو اختراع «تبديل‌ صداي ‌فيلم‌ با نوار مخصوص‌» و «ماشين‌ زيرنويس‌ فارسي فيلم‌» را به نام خود به ثبت‌ رساند. در 1328 استوديو مرادي‌ را بنيان‌ نهاد و سه ‌فيلم‌ ديگر ساخت‌: كمرشكن ‌(1330)، گوهر لكه‌دار (1338) و لالة‌ دريايي ‌(1339). او‌ «فريم»هاي فيلم‌ اخير را با دستگاهي‌ كه‌ خود ساخته‌ بود رنگ‌ كرد.7 هيچ‌ يك از فيلم‌هاي مرادي باقي نمانده‌اند. آخرين كار مرادي تأسيس مركز «كودك پاد» در سال 1351 براي پرورندان ذهن و روان كودكان استثنايي بود.8 در 78 سالگي در تهران درگذشت.

 

مآخذ:

  1. «فرهنگ سينماي ايران». عبدالحميد شعاعي. تهران: 1354، شركت تعاوني تهيه و توزيع ناشران و كتاب‌فروشان، ص551.
  2. «اسنادي از موسيقي، تئاتر و سينما در ايران». (1357ـ1300)، جلد اول، معاونت خدمات مديريت و اطلاع‌رساني دفتر رئيس‌جمهور، 1379، ص 62ـ59.
  3. «اطلاعات». شمارة 2185، 23 ارديبهشت 1313، ص 4.
  4. «فيلمنامة بوالهوس». ابراهيم مرادي. موزة سينما، 1379، مقالة «سرطان عشق». نوشتة مسعود مهرابي، ص 38.
  5. «اطلاعات هفتگي»، شمارة 245، 24 اسفند 1324، ص 7، مقالة «مرادي هزارپيشه».
  6. «اسنادي از موسيقي، تئاتر و سينما در ايران»، پيش‌گفته، صص 112ـ110.
  7. «سينماي رؤياپرداز ايران»، محمد تهامي‌نژاد، عكس معاصر، 1365، ص 82.
  8. «تاريخ سينماي ايران»، جمال اميد، انتشارات روزنه، ص 94، نقل از خاطرات ابراهيم مرادي.
    عباس بهارلو