Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مرقع گلشن، گنجينة مرقع نگاره‌ها و خوشنويسي‌هاي دربار گوركاني هند.

همايون ـ پادشاه گوركاني ـ كه براي مدتي مهمان شاه طهماسب صفوي در ايران بود، در هنگام بازگشت تني چند از نگارگران ايراني، از جمله: عبدالصمد، مير سيد علي و ... را همراه خود به هند برد و ايشان در هند مكتب نقاشي گوركاني را پايه‌ريزي كردند. مرقع گلشن گنجينه‌اي از آثار اين هنرمندان و شاگردان ايشان است. اين مرقع كه مشتمل بر 176 صفحه يا 88 ورق است، در واقع بازماندة دو مرقع گلشن و گلستان مي‌باشد. متأسفانه برخي از صفحات اين مرقعات، از جمله صفحات آغازين و انجامين مرقع گلشن، پراكنده شده ولي حدس غالب پژوهشگران آن است كه تاريخ آغاز اين كار، واپسين سال‌هاي پادشاهي جهانگير (1014-1037ق) و پايان كار 1046ق در دوران شاه جهان است. با استناد به مقدمة مرقع گلستان به قلم محمدحسين زرين قلم جهانگيرشاهي، اين مرقع در تاريخ 1019ق / 1610م به پايان رسيده است. گرچه نام مصوران و خوش‌نويسان اين مجموعه معلوم نيست ولي مي‌توان ردپاي خوشنويساني چون جعفر بايسنقري، اظهر تبريزي، مير علي هروي، سلطان علي مشهدي و نگارگراني چون كمال‌الدين بهزاد، عبدالصمد، ابوالحسن نادرالزمان، منصور و ... را در اين مجموعه مشاهده كرد. اين مجموعه اكنون در كتابخانة كاخ گلستان محفوظ است. 

تلخيص از: سمسار، محمدحسن. كاخ گلستان. تهران: انتشارات زرين و سيمين، ص281- 252.

نویسنده: محمدحسن سمسار 

تلخیص‌کننده: علی بوذری