Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

مسعود غزنوی، شهاب‌الدوله، (د432ق / ؟ م) از پادشاهان سلسلة، سلطان غزنوي (421 – 432ق / ؟ ).

مسعود پسر ارشد سلطان محمود بو که به دليل توانايي‌هاي نظامي و لياقت به وليعهدي پدرش رسيد و حكومت هرات را به دست آورد، اما بدبيني سلطان‌محمود به او موجب بر كناريش از وليعهدي به نفع برادرش محمد شد.1

سلطان محمود تداوم فتوحات در غرب را به مسعود واگذار كرد (420ق). 2 با فوت سلطان محمود مسعود به ادعاي سلطنت با طرفداران خود (پسريان) در مقابل محمد و طرفدارانش (پدريان) قرار گرفت3 كه طرفداران محمد شكست خوردند و كساني مانند حسنك‌وزير به جرم قرمطی بودن اعدام شدند.5

لشگركشي به هند6، درگيري با آل‌بويه و لشگركشي بي‌نتيجه به طبرستان7، از اقدامات نظامي وي بودند. حكومت او را از شرق تركمانان غز تهديد كردند و سرانجان در دندانقان ميان مرو و سرخس از آنان شكست خورد (431ق / ؟ م) و در حركت به هند سپاهيان شورشي، او را به زندان انداختند، محمد آزاد شده به سلطاني رسيد و مسعود در 432ق به قتل رسيد.8

 

مآخذ:

  1. باسورث، كليفورد ادموند. تاريخ غزنويان. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1357، اميركبير، ص234-233.
  2. بيهقي، خواجه ابوالفضل محمد بن حسين. تاريخ بيهق. چاپ دكتر غني و دكتر فياض، تهران: 1324، چاپخانة بانك ملي ايران، ص14-13.
  3. ابن‌خلدون. تاريخ ابن‌خلدون. ترجمة عبدالمحمد آيتي، تهران: 1366، مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي، ص542.
  4. منهاج‌الاسراج. طبقات ناصري. چاپ عبدالحي حبيبي، تهران: 1363، انتشارات دنياي كتاب، ج1، ص232-231.
  5. گرديزي، ابوسعيد عبدالحي بن ضحاك، تاريخ گرديزي. چاپ عبدالحي حبيبي، تهران: 1363، انتشارات دنياي كتاب، ص424،425.
  6. باسورث، كليفورد ادموند. «دوره اول غزنويان» تاريخ ايران ما. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات اميركبير، ج4، ص164.
  7. خواند‌مير، غياث‌الدين، حبيب‌السير. تهران: 1343، انتشارات خيام، ج2،ص392.
  8. پرويز، عباس. تاريخ ديالمه و غزنويان. تهران: 1336، مؤسسه مطبوعاتي علي‌اكبر علمي،ص342-340.
    سیدحسن شجاعی دیوکلایی