Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

نجف، از شهرهاي عراق در دَه كيلومتري غرب كوفه. اين شهر نزديك شهر قديمي حيره بوده،1و از شهرهاي مقدس شيعيان است. شهرتش به خاطر مرقد اميرالمؤمنين(ع) است و در سال 35 هـ.ق مركز حكومت اسلامي مدينۀ النبي شد.2 نجف لغتي عربي است.3

به مفهوم جايي بلند كه آب بدان نرسد؛4 بعدها صفت اشرف بدان اضافه شد.5 از اسامي اين شهر عبارتند از طور، ظًهر، جودي، رًبوۀ وادي السلام، لٍسان كه اسامي نجف، مشهد و ؟ بيشتر استفاده مي‌شود.6 اين شهر از پنج محلۀ العمارۀ، الحويش، البراق، المشرق، الغازيۀ،7 و چهار بازار القاضي، الحويش، الكبير المشرق تشكيل شده است.8

هواي نجف در تابستان گرم و خشك و در زمستان سرد و سوزناك است.9 اين شهر به دليل دوري از فرات با كمبود آب مواجه است.10 ساكنان آن را اعراب و طوائف عراق و عربستان تشكيل مي‌دهند،11 و جمعيت آن در مقايسه با مساحتش بسيار زياد است. وجود ديوار بر گرداگرد شهر، سبب تنگي كوچه‌ها و خيابان‌ها شده و از گسترش شهر جلوگيري كرده است.12 مردم شهر در تمسك به احكام و آداب ديني كم نظيرند و ايام سوگواري كه از شعائر مهم شيعيان است در اين شهر با شكوه فراوان برگزار مي‌گردد.13 صفت‌هاي مختلفي در اين شهر رونق داشتند و منسوجات آن به ديگر شهرهاي عراق صادر مي‌گردد. عامل رونق تجارت، تردد و اقامت زائران و جويندگان علوم ديني است.14 شيخ طوسي در قرن پنجم هجري نجف را مركزيت علمي، ديني و فرهنگي قرار داد.15

سيد احمد طالقاني نجفي (1208-1131 هـ.ق)، صاحب جواهر (1202-1312 هـ.ق)، شيخ مرتضي انصاري (1214-1218 هـ.ق) و ميرزا شيرازي (1230-1312 هـ.ق) از علماي نجف هستند.16 اين شهر علاوه بر مرقد حضرت اميرالمؤمنين(ع) كه از شاهكارهاي معماري ايراني است، داراي مدارس ديني، كتابخانه‌هاي معتبر و مساجد است كه بزرگترين علماي شيعۀ اماميد در آن پرورش يافته‌اند.17

 

  مآخذ:

  1. اسلامي، حسين. نگاهي به تاريخ عتبات. انتشارات پژوهش‌هاي فرهنگي ساري، 1380، ص19.
  2. همان. ص21.
  3. بابائي (حائري)، سعيد. سيماي نجف اشرف. مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، 1376، به نقل از موسوعۀ العتبات المقدسه، ج1، ص28، ماضي النجف و حاضرها، ج1، ص10.
  4. نگاهي به تاريخ عتبات. ص20.
  5. سيماي نجف اشرف. ص20.
  6. نگاهي به تاريخ عتبات. ص20.
  7. سيماي نجف اشرف. ص23، به نقل از ماضي النجف و حاضرها، ج1، ص8.
  8. همانجا.
  9. همان. ص26
  10. همانجا. ص35. به نقل از ماضي النجف و حاضرها. ج1، ص183، موسوعۀ العتبات المقدسه، ج6، ص205.
  11. همان. ص23.
  12. همان. ص23.
  13. همان. ص24.
  14. همانجا.
  15. شهروي، عليرضا. شيخ طوسي، خورشيد ابرار. چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، 1373، ص 63، 64، 65.
  16. سيماي نجف اشرف. ص197 و 198 و 199.
  17.  نگاهي به تاريخ عتبات. ص33 و 34.
    اسدالله معظمی گودرزی