Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

نصر، سيدعلي خان‌ (1311ق/ 1893م- 1340ش)، نويسنده، نمايشنامه‌نويس، مترجم.

او فرزند نصرالاطبا، از سادات كاشان بود و در تهران متولد شد. ابتدا نزد برادر بزرگ خود؛ ولي‌الله خان نصر به فراگيري دانش پرداخت، سپس در مدارس شرف، علميه و آليانس فرانسه تحصيل كرد. پس از پايان دورة آليانس در همان مدرسه به تدريس ادبيات پرداخت.

در مدارس نظامي، علوم سياسي و اقدسيه، زبان فرانسه و علوم رياضي و طبيعيات تدريس مي‌كرد. در آغاز مشروطيت به كار نمايش روي آورد و تئاتر ملي* را تأسيس كرد. بعد به اروپا رفت و به آموزش فن تئاتر پرداخت. پس از بازگشت از اروپا كمدي ايران را به شيوة اروپايي بنياد نهاد.1

پس از تأسيس سازمان پرورش افكار در 1318ش، نصر رياست كميسيون نمايش آنرا به عهده گرفت. آنگاه هنرستان هنرپيشگي را براي آشنايي و پرورشي علاقه‌مندان با تكنيك هنر نمايش بنيان نهاد و سال‌ها همراه ادارة هنرستان به تدريس تاريخ تئاتر در آنجا مشغول بود.2

نصر را پدر تئاتر ايران مي‌دانند. با توجه به شكل‌گيري و رشد مدارس به شيوة غربي در ايران، سيدعلي خان مبادرت به تأليف كتابهاي علمي در اين زمينه كرد و حاصل آن تأليف و ترجمة 19 جلد كتاب است.3

32 نمايشنامه نيز تصنيف كرده كه مهم‌ترين آن‌ها عبارت است از:

«سيروس»، «اشتباه لپي»، «نتيجه تعدد زوجات»، «حاج قمارخان»، «نتايج بي علمي نسوان»، «عروسي آحسين آقا»، «تا اينجوريم همينيم»، «زن بي‌وفا»، «خسروخان اوقاتش تلخ است».4


مآخذ:

  1. جنتي عطائي، ابوالقاسم. بنياد نمايش در ايران، تهران، ابن سينا، 1333، ص 231؛ اثر آفرينان. زير نظر عبدالحسين نوايي، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1380، جلد ششم، ص 41.
  2. جنتي عطائي ص 232، نيز چهره‌هايي از پيشروان هنر و ادبيات ايران، تهران: فرهنگ‌سراي نياوران، 1357، ص 164.
  3. چهره‌هايي از پيشروان هنر و ادبيات ايران، همان جا.
  4. جنتي عطائي، ابوالقاسم صص 232 و 333.
    محمود عزیزی