Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

نهضت آزادي ايران، حزبي با گرايش ملي و مذهبي تأسيس 27 ارديبهشت1340ش.

اين نهضت زائيده انديشه سه مبارز به نام سيد محمود طالقاني، مهندس مهدي بازرگان و دكتر يدالله سحابي در زمان اعلام فضاي نسبتاً باز سياسي در سال‌هاي 1339 تا 1340ش بود.1 ايدئولوژي نهضت «حفظ اصالت نهضت ملي در چارچوب وحدت با جنبش نوين اسلامي» است.2 مطابق مرامنامة حزب اعضاي آن خود را وفادار به دكتر محمد مصدق، مسلمان و ايراني مي‌دانستند. اين گروه در سازماندهي نهضت مقاومت ملي پس از كودتاي 28 مرداد 1322ش مؤثر بودند. در سال‌هاي چهل به دنبال مخالفت با انقلاب سفيد شاه و موضع‌گيري در مقابل سركوب قيام15 خرداد 1342ش دستگير و به زندان محكوم شدند. اما برخي اعضاي آن در اروپا و آمريكا به فعاليت خود عليه رژيم پهلوي ادامه دادند. سازمان مجاهدين خلق پيش از انقلاب و گروه ايران فردا پس از انقلاب اسلامي از بدنة نهضت آزادي جدا شدند.3 با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، برخي از اعضاي نهضت در دولت موقت مهندس بازرگان عهده‌دار امور اجرايي و كشوري شدند و با كناره‌گيري اين دولت و موضع‌گيري در مقابل برخي اصول قانون اساسي و جنگ تحميلي عراق برخي از آنان زنداني شدند اما فعاليت سياسي- اجتماعي اين نهضت به دبيركلي دكتر ابراهيم يزدي همچنان ادامه يافت.

 

مآخذ:

  1. نجاتي، غلامرضا. تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران. تهران: 1371، رسا، ج1، ص163.
  2. اسناد نهضت آزادي، جريان محاكمه سران و فعالين. تهران: 1363، سازمان انتشارات نهضت آزادي، ج3، ص8-7.
  3. بازرگان، مهدي. شصت سال خدمت. تهران: رسا، ج2، ص139-137.
غلامرضا زعیمی