Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

وحيد، نشرية ادبي، تاريخي، علمي و اجتماعي وحيد به مديريت دكتر سيف‌الله وحيدنيا از زمستان 1342ش به طور ماهانه انتشار خود را آغاز كرد. دكتر وحيدنيا صاحب امتياز، مدير و سردبير اين نشريه در 1305ش در اصفهان ديده به جهان گشود. در تهران و پاريس درس خوانده و پس از پايان تحصيل در دانشگاه پاريس به ايران بازگشت و از 1323ش كار مطبوعاتي خود را آغاز نمود.1 وحيد مدتي به صورت هفتگي و در صفحات كمتر هم منتشر مي‌شد ليكن بعدها و براي هميشه ترتيب انتشار آن ماهانه بود.

با مجلة وحيد به ويژه در سال‌هاي نخست انتشار آن دسته‌اي از استادان و محققان برجستة معاصر چون استاد جلال‌الدين همائي، عبدالرحمن فرامرزي، محيط طباطبائي، نصرالله فلسفي، اميري فيروزكوهي، ابوالقاسم پاينده، دكتر جعفر سجادي و چند تن ديگر همكاري مي‌كردند. همچنين مدتي از سال اول به بعد سردبيري مجله بر عهدة محمدعلي نجاتي از اديبان عربي‌دان برجستة معاصر بود. علي‌اصغر حكمت هم بخشي از خاطرات خود تحت عنوان «سي‌خاطره» را نخست در اين مجله به چاپ مي‌رساند.2 مندرجات مجله در دوران سردبيري نجاتي بيشتر مباحث و پژوهش‌هاي عربي و ادبي بود، ليكن از آن پس گرايش عمده مجله وحيد، مسائل تاريخي و به خصوص تاريخ عصر قاجار گرديد.

نخستين شمارة مجلة وحيد در دي ماه 1342 با مقالاتي از دكتر ذبيح‌الله صفا، محمدعلي جمال‌زاده، جلال‌الدين همائي، ابوالقاسم پاينده، دكتر علي صدارت، دكتر رضازاده شفقي، دكتر سجادي و چند تن ديگر منتشر شد. وحيدنيا در سرمقاله‌اي كه بر اين شماره نوشته انگيزه خود را از نشر اين مجله كه در آغاز بنا بود در اصفهان انتشار يابد شرح داده و از جمله اشاره مي‌كند كه به منظور پاسخ‌گويي به احتياجات معنوي نسل جوان همواره در پي تاسيس يك مجله علمي و پژوهشي بودم اما گرفتاري‌هاي زندگي مانع انجام اين مقصود مي‌گرديد.3 مجله وحيد در سال‌هاي آخر انتشار خود توجه ويژه‌اي به اسناد تاريخي دوره قاجار و مباحث مربوط به تاريخ مشروطه نشان مي‌داد. به‌خصوص از آن‌رو كه مدير مجله ساليان متمادي نماينده مجلس بود مي‌توانست از اسناد موجود در بايگاني مجلس به نحو مطلوب استفاده نمايد.

وحيدنيا در چند سال آخر انتشار وحيد، نشرية ديگري در كنار آن تحت عنوان «خاطرات» هر پانزده روز يك‌بار منتشر مي‌كرد. مندرجات اين نشريه خاطرات رجال سياسي زنده و گاه خاطرات و نوشته‌هاي رجال عصر مشروطه بود و در نوع خود در زمرة منابع مهم و دست اول تاريخ معاصر ايران به شمار مي‌رود. از مجلة وحيد در مجموع 263 در مدت 16 سال و چند ماه به طبع رسيده است. آخرين شمارة مجله در 15 مرداد 1358ش به طبع رسيد و پس از آن به كلي تعطيل گرديد.4

 

مآخذ:

  1. صالحيار، غلامحسين. چهرة مطبوعات معاصر. تهران: 1351، ص46 و 47.
  2. قاسمي، فريد. تاريخ شفاهي مطبوعات ايران. تهران: ققنوس، 1382، ص27-44.
  3. وحيد. ش 1، س اول، ص 1.
  4. برزين، مسعود. شناسنامة مطبوعات ايران. تهران: بهجت، 1371، ص169.
سیدابوالحسن آل‌داود