Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ورقه و گلشاه. نسخة مصور.

قديمي‌ترين نسخة مصور از يك متن فارسي، مصور شده در دورة سلجوقي.1

مثنوی اين كتاب، داستاني تغزلي سرودة عَيّوُقي، شاعر دورة اول غزنوی (378-421ق/ ) است كه به بيان عشق ميان ورقه و گلشاه مي‌پردازد.2

اين نسخه داراي 71 ‌نگارة افقي كوچك است، كه صحنه‌هاي مختلف داستان را به ترتيبي خاص مي‌نمايانند.3

تصويرگر و شايد خوشنويس اين نسخه هنرمندي ايراني موسوم به مومن محمدخويي بوده كه احتمالاً در نيمة نخست سدة هفتم هجري در آذربايجان فعال بوده‌است.3 در اين تصاوير، آدم‌ها و جانوران و گياهان با خطوط شكل‌ساز و در مقياس غيرطبيعي ترسيم شده‌اند4 و فضاهاي خالي پس زمينه، با گل و پرنده و پيچك‌هاي تزئيني پر شده و يادآور ظروف مينايي و سفالينه‌هاي اين دوران است.5 اين نسخه اكنون در كتابخانة موزة توپ قاپو در استانبول، محفوظ است.6

 

مآخذ:

  1. پاكباز، روئين. نقاشي ايران از ديرباز تا امروز. تهران: نارستان، 1379، ص56.
  2. مليكيان شيرواني، ا. س. ورقه و گلشاه مصور به مينياتورهاي ايراني قرن سيزدهم، داستاني هزار ساله از عشق و دلدادگي پيام يونسكو، 27. 1350، ص27- 29.
  3. پاكباز، روئين. نقاشي ايران از ديرباز تا امروز. تهران: نارستان، 1379، ص56.
  4. شريف‌زاده، سيدعبدالمجيد. تاريخ‌نگارگري در ايران. تهران: حوزة هنري، 1375، ص76.
  5. پاكباز، روئين. پيشين. ص56.

علی بوذری