Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

وقايع‌اتفاقيه، روزنامة هفتگي دولت عليه ايران در دورة ناصري تأسيس روزنامة وقايع‌اتفاقيه از نخستين اقدامات اميركبير در زمينة بسط تمدن جديد در ايران بود. اين روزنامه در حقيقت دنبالة روزنامة ميرزا صالح شيرازي موسوم به «كاغذ اخبار» بود. شمارة اوّل وقايع اتفاقيه روز 5 ربيع‌الثاني 1267ق/ 7 فورية 1851م بدون نام انتشار يافت و از شمارة دوم نام وقايع اتفاقيه بر آن گذاشته شد. به سبب انتشار اين روزنامه، اميركبير اعلاميه‌اي خطاب به عموم مردم صادر و ضرورت انتشار آن را برشمرد. مدير روزنامه حاجي ميرزا جبّار تذكره‌چي، كنسول سابق ايران در بغداد بود. نوبت انتشار اين روزنامه هفتگي بود و بسيار مرتب و منظم منتشر مي‌شد و هيچ‌گونه تأخيري نداشت. 4 تا 8 صفحه داشت. اين روزنامه در چاپخانه‌اي در دوازده‌دولاب تهران چاپ مي‌شد. 41 شماره از روزنامه در عهد اميركبير و با انتشار شمارة 41 فرمان عزل امير صادر گرديد.

اشتراك روزنامه براي كاركنان دولت و حكام ولايات، اعيان، تجار، معاريف و برخي طبقات متحول اجباري بود. بعدها گروهي از مردم عادي نيز مشترك آن شدند.2 مندرجات رونامة وقايع‌اتفاقيه عبارت بود از اخبار ممالك خارجه صورت نرخ اجناس، مقالات علمي و گاهي هم اعلان و اخبار داخله و گزارش‌هاي مأمورين ايران در خارج در آن درج مي‌شد. پس از اميركبير، جانشين او ميرزا آقاخان نوري هر شمارة روزنامه را قبل از چاپ بازبيني مي‌كرد.3 روزنامة وقايع‌اتفاقيه از شمارة 472 (5 صفر 1277ق / 23 اوت 1860م) تحت نظر صنيع‌الملك درآمد و نام روزنامة دولت علية ايران به آن داده شد.4

 

مآخذ:

  1. براون، ادوارد. تاريخ مطبوعات و ادبيات ايران در دورة مشروطيت. ترجمة محمد عباسي، تهران: كانون معرفت، 1337، ج2، ص424- 427.
  2. محبوبي‌اردكاني، حسين. تاريخ مؤسسات تمدني جديد در ايران. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج1، ص248- 249.
  3. همان. ج 1، ص 251.
  4. آرين‌پور، يحيي. از صبا تا نيما. تهران: زوار، 1375، ج1، ص238؛ صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. اصفهان: كمال، 1364، ج2، ص 305.
    عبدالمحمد روح‌بخشان