Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ياراحمد زايي، (شهنوازي)، از طوايف سني مذهب بلوچ استان سيستان و بلوچستان. ياراحمدزايي‌ها در منطقه‌اي كه از شمال به كوه تفتان و از جنوب به استخر و از شرق و غرب به ماشكيد و خاش محدود مي‌شود، پراكنده‌اند.1

در حدود 1276ش / 1897م ياراحمدزايي‌ها عليه نيروهاي انگليسي و قواي دولتي كه در منطقه بودند، شورش كردند و پس از درگيري‌هاي فراوان شكست خوردند و سرداران طايفه تبعيد شدند. پس از چند وقت دولت از اعمال ياراحمد‌زايي‌ها چشم‌پوشي كرد و آن‌ها را بخشيد. از آن پس اين طايفه به شهنوازي معروف شدند.2

گروهي از ياراحمدزايي‌ها اسكان يافته‌اند و شمار زيادي از آن‌ها كوچ مي‌كنند. در گذشته محدوده كوچ ياراحمدزايي‌ها از شمال به كوه تفتان، از شرق به كوه مورپيش (مارپيچ)، از غرب به خاش و از جنوب به منطقة پسته‌زارهاي وحشي منتهي مي‌شد. كوچندگان ياراحمدزايي امروزه بين دهستان‌هاي شهرستان‌هاي ايرانشهر، خاش، زاهدان و سراوان استان سيستان و بلوچستان ييلاق و قشلاق مي‌كنند.3

طايفة ياراحمدزايي از 16 تيره مانند: سهراب‌زايي، شيروزايي، ميرگُل زايي و ... تشكيل شده است كه اين تيره‌ها به شاخه‌هاي متعددي نيز تقسيم مي‌شوند.4

ساختار طايفگي ياراحمدزايي‌ها بر اساس پدر تباري است و تمام اعضاي طايفه از خط پدري بنيانگذار طايفه نسب مي‌برند. رؤساي طايفه در ميان ياراحمدزايي‌ها سردار ناميده مي‌شوند. آخرين سردار طايفه (رئيس طايفه) سردارخان محمد‌خان و سردار سهراب‌خان ياراحمدزايي بوده‌اند.5

شمار كوچندگان اين طايفه در 1377ش 103 خانوار و 644 نفر برآورده شده است .6

ياراحمدزايي‌ها نيز مانند ديگر طوايف سيستان و بلوچستان براي تأمين معاش به دامداري و پرورش گوسفند، بز، شتر و الاغ و ... مي‌پردازند.7

 

مآخذ:

  1. گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي استان سيستان و بلوچستان، سيستان و بلوچستان: 1361، ص 60.
  2. سايكس، پرسي. سفر‌نامه سايكس. ترجمة حسين سعادت‌نوري، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سيستاني، ايرج. مقدمه‌اي بر شناخت ايل‌ها، چادرنشينان و طوايف عشايري ايران. تهران: 1366، 2/912.
  3. سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1377، ‌جمعيت عشايري دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 88، 91-93، 96، 101؛ سالزمن، فيليپ، سي. «كوچ متفاوت دو طايفة بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ايلات و عشاير. تهران: 1362ش، ص 185.
  4. بررسي ايلات و عشاير سيستان و بلوچستان. تهران: 1348، ص 61.
  5. افشارسيستاني. همان. 2/920.
  6. سرشماري اجتماعي ،اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 42؛ سالزمن. همان. ص 184-185.
  7. سرشماري اجتماعي، اقتصادي عشاير كوچنده 1366، نتايج تفصيلي. تهران: 1378، ص 49.
     معصومه ابراهیمی