Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

يسنا (yasnā) يا يَسْنَه (yasna)، يكي از بخش‌هاي پنج‌گانة اوستا.

واژة‌ «يسن‌» هم ريشه با واژة «يشت» و به‌ معني‌ «پرستش‌ و نيايش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوي‌ با كلمات‌ «جشن‌» و «ايزد» فارسي‌ هم‌ريشه‌ است‌.1

يسن‌ از مهم‌ترين‌ بخش‌هاي‌ اوستاست‌ و 72 فصل‌ دارد كه‌ در اوستايي‌ هريك‌ از اين‌ فصل‌ها را يك‌ «ها» يا «هات‌» مي‌خوانند. هريك‌ از اين‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسيم‌ مي‌شود كه‌ برخي‌ بلند و پاره‌اي‌ ديگر كوتاه‌اند. يسن‌ها از نظر موضوع‌ با يكديگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو يا چند يسن‌ با هم‌ مشترك‌ است‌.2

همة‌ يسن‌ها را دو روحاني‌ به‌ نامهاي‌ زوت‌ و راسپي‌ در مراسم‌ ديني‌ كه‌ يَزِش‌ ناميده‌ مي‌شود، مي‌خوانند.3

در يسن‌ها نفوذ آيين‌هاي‌ پيش‌ از زرتشت‌ به‌ خوبي‌ ديده‌ مي‌شود. گذشته‌ از اين‌، بازماندة‌ برخي‌ ازنسك‌هاي‌ اوستاي‌ دورة‌ ساساني‌ نيز در ميان‌ فصل‌هاي‌ آن‌ مشهود است‌.4

از يسن‌هاي‌ اوستا كه‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددي‌ وجود دارد كه‌ از ميان‌ آنها 4 نسخة‌اصلي‌ به‌ ترتيب‌ در كتابخانه‌هاي‌ بادليان‌، دانشگاه‌ كپنهاك‌، نوساري‌ و ملافيروز (در بمبئي‌) نگهداري‌مي‌شود.5

 

مآخذ:

  1. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 26 و 27.
  2. راشد محصل‌، محمدتقي‌. اوستا. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 23.
  3. ابوالقاسمي‌، محسن‌. راهنماي‌ زبانهاي‌ باستاني‌ ايران‌. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.
  4. راشد محصل‌. همانجا.
  5. تفضلي‌، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.
ابوالقاسم رادفر