Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

يغماي جندقي (1196ـ1276 ق / ؟م) متخلص به يغما شاعر، ‌خوشنويس.

ميرزا رحيم / يا ابوالحسن فرزند ابراهيم قلي در خور مركز اصلي ولايت جندق و بيابانك، در خانواده‌اي تهيدست به دنيا آمد. در كودكي تحت تربيت امير اسماعيل خان عامري، ‌حاكم جندق قرار گرفت و با استفاده از معلمان متعدد با علوم مقدماتي زمان آشنا شد. پس از آن نامش را به ابوالحسن تغيير داد و تخلص مجنون را برگزيد. به تدريج با سمت منشي در دستگاه اسماعيل خان به خدمت پرداخت.1 در 1216 ق / ؟م به خدمت سردار ذوالفقار خان حاكم سمنان و دامغان درآمد و مدت شش سال منشي او بود. سرانجام با سعايت بدخواهان مدتي به زندان افتاد. بعد از رهايي تخلصش را به يغما تغيير داد.2 او در قم ‌انجمن مفاكهه (مطايبه، شوخي) را تأسيس كرد كه پس از چندي منحل شد.3 سپس به تهران آمد و با پايمردي حاجي ميرزا آقاسي* صدراعظم مقتدر محمد شاه قاجار (حك 1250ـ1264 ق / ؟م) به دربار راه يافت.4 او در اوايل به تصوف گرايش داشت، اما بعدها به مذهب شيخيه* گرويد.5 يغما افزون بر نظم و نثر در خوشنويسي نيز دستي داشت و خط شكسته را نيكو مي‌نوشت.6 سرانجام در زادگاهش درگذشت و در بقعة امامزاده داود به خاك سپرده شد.7 از آثارش مي‌توان منشآت به نثر؛ غزليات؛ هجويات؛ مراثي؛ ترجيعات؛ قطعات و رباعيات را نام برد.8

 

مآخذ:

1ـ آل داود، سيدعلي. مجموعة‌ آثار يغماي جندقي. با مقدمه ابراهيم باستاني پاريزي، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.

2ـ آرين پور، يحيي. از صبا تا نيما. ‌تهران: خوارزمي، چ 2، 1351ش، ج 1، ص 110.

اثر آفرينان. زير نظر عبدالحسين نوايي، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ‌1380ش، ج 6، ص 161.

4ـ نظمي، علي. دويست سخنور. تبريز: 2535، ‌ص 492.

5ـ آل داود، ‌سيدعلي. همان. ص 11.

6ـ نظمي، علي. همان جا.

7ـ آل داود، ‌سيدعلي. همان. ص 13.

اثرآفرينان. ص 162.

ابوالقاسم رادفر