Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

پوشاك تركي، لباس ترك‌هاي ايران را كه در بخش شمال غربي ايران و در استان‌هاي آذربايجان غربي و شرقي و اردبيل زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.1

لباس مردانه: براي لباس مردانه ترك ر. ك.  پوشاك شاهسون

لباس زنانه: كلاغي سربندي ابريشمي است كه به تنهايي و گاه روي عرقچيني كه حاشيه دوزي طلايي دارد، يا روي كلاه بند داري كه تاساك گفته مي‌شود، برسر بسته مي‌شود قبل از آن از باشلُق لوله مانندي كه چوتقو نام داشت استفاده مي‌شد. . كوينَك پيراهن گشادي است كه در زير سينه با سگكي بسته مي‌شود. زير آن تن پوش گشاد بلندي كه تا پايين پا مي‌رسد، مي‌پوشند و يا از زير شلواري گشادي كه از 6 لايه پارچه تشكيل شده و مانند دامني ديده مي‌شود، و تومَن نام دارد، استفاده مي‌كنند. آنان زير شلواري‌هاي تنگ تري كه دوخت راسته دارند (دربَلَق) نيز به پا مي‌كنند. به همه لباس‌هاي زير، تومَن-كوينَك گفته مي‌شود. روي اينها، اغلب چند دامن گشاد  (تومَن) و بلند را روي هم مي‌پوشند. اين دامن‌ها را كه گاه تا 5 عدد از آنها را روي هم مي‌پوشند، وهريك حدود 10 تا 12 متر عرض دارند، اَره تومنَي مي‌گويند. چپكان نيم تنه آسترداري است كه در كمر تنگ و چسبان است و برآمدگي گردي روي نشيمنگاه به وجود مي‌آورد، چاكي به سمت پايين در زير كمر دارد با آستين‌هايي بلند و گاه دگمه دار كه انتهاي آنها از سرانگشتان بلندتر بوده و به صورت سه گوش و سمبوسه اي پشت دست‌ها را مي‌پوشاند. دو طرف چپكان براي آن كه مانند حالت 7 در كمر به هم نزديك شوند، بريده مي‌شود. در گذشته ارخليق (ارخالق) متداول ترين نيم تنه به حساب مي‌آمد. آستين‌هاي اين نيم تنه تا آرنج، معمولي بود اما از آرنج تا مچ دست، آستين‌ها چاك دار مي‌شد و يا به صورت سه گوش بلند و آويخته‌اي ( سمبوسه اي = للوفار، نيلوفر) ديده مي‌شد. بالاپوشي با آستين‌هايي تا آرنج، بي دگمه و با رشته‌هاي طلايي و حاشيه دوزي‌هاي تزيين شده، لباده اي تا كمر و نوع كوتاه تر آن با آستري از خز كه اِشمَك نام داشت، و جليقه بي آستين گشادي كه به كوردو معروف بود، بخش‌هايي ديگر از لباس زنان را تشكيل مي‌داد.2

 

مآخذ :

  1. يادداشت مولف.
  2. Andrews,P. A; M. Andrews. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XXI.
    محمدرضا چیت‌ساز