Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

پوشاک قشقایی، لباس قشقایی‌های ایران را که در بخش جنوبی ایران و در استان فارس زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند.1

لباس مردانه:  بِرک کلاهی نمدی کوتاه و سیاه و یا مخروطی و بوقی شکل از پوست بره بود که سرشناسان نوع استوانه‌ای و بلند آن را که به سبک کلاه‌های قاجاریه بود، بر سر می‌گذاشتند. پس از برکناری رضا شاه، ناصرخان قشقایی کلاه نمدی سابق را با اضافه کردن لبه‌ای روگوشی‌دار، رواج داد که به صورت برجسته‌ای دو زبانه روی گوش‌ها داشت، و اغلب از نمد خرمایی، خاکستری، و یا بژ تهیه می‌شد. کِینَک، پیراهن بی‌یقه و اغلب سفید رنگی بود، که روی آن لباس‌های دیگرشان را می‌پوشیدند. نوعی نیم‌تنه از پوست گوسفند، و یا جلیقه نمدی نیز استفاده می‌شد. ارخالق ردایی بلند و از پارچه مخطط، وکَپَنَک قبایی نمدی بود که به همراه شالی در کمر بسته می‌شد. چوقا قبای نازکی بود که با دو نوار قیطان با دنباله‌ای ریشه ریشه‌ای روی بازوها قلاب شده و در پشت بسته شده و محکم می‌شد.

لباس زنانه‌: کُلاقچه نوعی کلاه کوچک زنانه است، که گاه رویش را با یک روسری یا لچک می‌بندند که گردن و شانه‌ها را تا پشت کمر می‌پوشاند. بعدها سربند ابریشمی تابیده شده‌ای نیز به آن‌ها اضافه شد که روی روسری گره خورده، دنباله‌اش پشت سر می‌افتد. دامن‌های پُرچین و رنگارنگ زنان قشقایی بسیار معروف است. این دامن‌های چند طبقه که شلیته نام دارد، با تن‌پوشی که در پهلوها چاک‌دار است و کینک نام دارد، و تا روی دامن می‌رسد، به همراه ارخالق یا نیم تنه‌ای که آستین‌هایی نوک تیز و سمبوسه‌ای دارد، لباس اصلی آنان را تشکیل می‌دهد.2  

 

مآخذ:

  1. یادداشت مؤلف.
  2. Beck,L.The Qashqa'i people of southern Iran,Los Angeles,1981,Pp.33-52 ; Idam,The Qashqa'i people of Iran,New Haven,1986,Pp.296-347 ;  Idam, Clothing, Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater,California, 1992,sec XXIV.
محمدرضا چیت‌ساز