Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

كشف‌الاسرار، تفسير قرآن به فارسي تأليف در 520ق / 1126م.  

كشف‌الاسرار و عُدّةالابرار كه آن را به اختصار كشف‌الاسرار خوانده‌اند، نوشتة ابوالفضل رشيدالدين ميبدي (و ح 550 ق / ؟م) عالم، صوفي و مفسر بزرگ است.1 وي در اين تفسير عظيم به شرح كتاب خواجه عبدالله انصاري* در تفسير قرآن ـ تفسير‌الهروي ـ توجه داشته و آن را اساس كار خويش قرار داده است.2 تفسير ميبدي بر سه نگرش ـ يا به تعبير خودش در سه نوبت ـ به آيات قرآن استوار شده است: 1ـ النوبةالاولي در ترجمة‌آيات كريمه، 2ـ النوبة‌الثانيه، در سبب نزول آيات و نقل آراي مفسران پيشين دربارة آنان، 3ـ النوبةالثالثه، در ذكر تأويل‌هاي عارفانه و لطايف و اشارات برخي از آيات.3 كشف‌الاسرار هم از لحاظ خصايص لغوي و دستوري و هم به خاطر نكات ادبي و عرفاني بسيار از كتاب‌هاي برجستة ادب فارسي محسوب مي‌شود.4 اين كتاب ده جلدي به اهتمام علي اصغر حكمت از 1331ـ1339 ش به تدريج توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسيد.5 نسخه‌هاي خطي متعددي هم از آن وجود دارد كه از آن ميان مي‌توان به نسخة شمارة 209 در كتابخانة مسجد سپهسالار، نسخة شمارة 1232 در كتابخانة ملي و دو نسخه در كتابخانة ملك تهران اشاره كرد.6

 

مآخذ:

1ـ مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي، تهران: جيبي، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص 2244.

2ـ صفا، ذبيح‌الله. تاريخ ادبيات در ايران، ‌تهران: ابن سينا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص

3ـ ركني يزدي، ‌محمدمهدي. برگزيدة كشف‌الاسرار و عدةالابرار، ‌تهران: سمت، چ 1، 1374 ش، ص 11.

4ـ حلبي، علي اصغر. مباني عرفان و احوال عارفان، تهران: اساطير، چ 2، 1377 ش، ص 434.

5ـ طبري، محمدعلي. زبدةالآثار، تهران: اميركبير، چ 1، 1372 ش، ص 316.

6ـ ميبدي، ‌ابوالفضل رشيدالدين. كشف‌الاسرار و عدةالابرار، به سعي و اهتمام علي اصغر حكمت، تهران: ابن سينا، چ 2، 1344 ش، ج 1، ص ب (مقدمه).

ابوالقاسم رادفر