Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

كيهان، روزنامة سياسي ـ خبري و از روزنامه‌هاي معروف ايران كه در سوم خرداد 1321 شروع به انتشار كرد.1 ترتيب انتشار روزنامه از آغاز روزانه و صاحب امتياز آن ابتدا عبدالرحمان فرامرزي بود كه پس از مدت كوتاهي به مصطفي مصباح‌زاده واگذار شد. نخستين سردبيران آن مصطفي مصباح‌زاده و سپس عبدالرحمان فرامرزي بودند.2 پس از رويداد 17 آذر 1321 (توقيف عمومي جرايد) تا 20 دي 1321، روزنامة كيهان منتشر نشد و پس از انتشار دوباره، جاي صاحب امتياز و سردبير آن عوض شد. كيهان ديگر بار در بهمن 1321 توقيف شد و پس از مدتي دوباره منتشر گرديد تا اين‌كه در 1322 به دليل چاپ مقالاتي عليه نيروهاي اشغالگر و به ويژه امريكايي‌ها توقيف شد.3

پس از آن مشفق همداني، حسينقلي‌ مستعان، سيدحسين عدل، نصير اميني، عبدالرسول عظيمي، دكترمهدي سمسار و امير طاهري هر يك در دوره‌هايي از انتشار كيهان تا 1357، سردبير آن بوده‌اند.4

در 1323 در حالي‌كه روزنامة كيهان عضو جبهة آزادي بود، در ماجراي امتياز نفت شمال با شوروي‌ها به مخالفت پرداخت و در مهر 1324 با يك چرخش در سياست خود و جانبداري تلويحي از سياست شوروي در ايران، اين روزنامه به مدت 5 روز توقيف شد.5

در روند تغييرات در مواضع سياسي كيهان، پس از بازگشت مصباح‌زاده از سفر آمريكا، اين روزنامه سياست ميانه‌روي را پيشه كرد و سپس به يك روزنامة دست راستي تبديل و مخالف سياست شوروي در ايران شد.6 روزنامة كيهان را مي‌توان داراي چند دورة مشخص دانست كه نخستين آن از بدو انتشار تا 1332 و دورة دوم از نيمة دوم 1332 تا 1357، ادامه داشت.7 مقالات سياسي روزانة كيهان مستند و لحن آن‌ها صريح و روشن بود كه بيشتر آن‌ها را عبدالرحمان فرامرزي مي‌نوشت. در دهة 53- 1343، روزنامة كيهان به تدريج به گسترش تجهيزات و تأسيسات فني مؤسسة خود پرداخت و با استفاده از ابزار و لوازم مدرن چاپ و آموزش و تربيت خبرنگار و نويسنده براساس اصول حرفه‌اي، موفق به تحكيم موقعيت خود گرديد و بر تعداد نشريات خود افزود. كيهان پس از آن‌كه توانست به عنوان روزنامه‌اي نيرومند موقعيت خود را استوار كند، در راه اطلاعات گام نهاد و به دنبال برپايي يك شبكه پخش و توزيع سراسري در تمام ايران به انتشار نشريات ديگري چون: كيهان بچه‌ها، كتاب هفته‌، كيهان فرانسه (كه زمان انتشار آن طولاني نبود)، كيهان انگليسي، كيهان ورزشي و كيهان هوايي پرداخت.8 همچنين اين روزنامه به منظور بالا بردن تيراژ خود و جذب خوانندة بيشتر، به برگزاري مسابقاتي چون دوچرخه‌سواري، اتومبيلراني و امثال آن پرداخت و با استفاده از دانش و فن روز در بازاريابي توانست تا حدود زيادي بر نارسايي‌هاي موجود غلبه نمايد.9 بدين ترتيب اين روزنامه تا پيش از انقلاب ايران توانست به يكي از دو روزنامة مهم ايران تبديل و به تعبيري به يكي از غول‌هاي مطبوعاتي كشور تبديل شود و در كنار روزنامة اطلاعات دومين روزنامه‌اي است كه مدت زمان زيادي انتشار آن دوام داشته و هنوز هم انتشار مي‌يابد.

 

مآخذ:

  1. صدري‌طباطبائي‌نائيني، سيدمحمد. راهنماي مطبوعات ايران (1304 تا 1357). جلد اول، چاپ 1378، مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، ص 590؛ ابوترابيان، حسين. مطبوعات ايران از شهريور 1320 تا 1326. چاپ 1366، مؤسسة اطلاعات، ص 135.
  2. همانجا.
  3. ابوترابيان، ص 135.
  4. برزين، مسعود. شناسنامة مطبوعات ايران از 1215 تا 1357. چاپ 1371، كتابخانة بهجت، ص 337.
  5. ابوترابيان، ص 135.
  6. ابوترابيان، ص 136.
  7. برزين، ص 337.
  8. صالحيار، غلامحسين. چشم‌انداز جهاني و ... ويژگي‌هاي ايراني مطبوعات. اسفند 2535، وزارت اطلاعات و جهانگردي، ادراه كل انتشارات، ص 175.
  9. برزين، مسعود. مطبوعات ايران 53- 1343. چاپ 1354، انتشارات كتابخانة بهجت، ص 51.
مسعود عرفانیان