Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

گاو (داريوش مهرجويي، 1348)

با فيلم گاو مرز قاطعي بين سينماي تجاري و غيرتجاري (سينماي متعارف و غيرمتعارف) ايران ترسيم شد، و با نمايش آن براي بار نخست در ميان منتقدان و روشنفكران اتفاق نظري در ستايش از يك فيلم ايراني پديد آمد.(1) مهرجويي، كه نخستين فيلمش با نام الماس 33  (1346) با شكست تجاري مواجه شده بود، گاو را براساس نمايش‌نامة موفقي به همين نام از دكتر غلام‌حسين ساعدي و با نقش‌آفريني بازيگراني همچون عزت‌الله انتظامي، علي نصيريان و جعفر والي ساخت، كه پيش از اين همين نمايش را در برنامة زندة تلويزيون خصوصي «ثابت پاسال» اجرا كرده بودند.(2) آن‌چه نظر تماشاگران اين فيلم را گرفت رابطة عاطفي و آكنده از شور و شيدايي «مش‌حسن» و گاوش بود؛ رابطه‌اي كه نمونه‌هاي آرماني آن در ادبيات فارسي و عرفان ايراني فراوان يافت مي‌شود. با نمايش گاو براي اول بار تصويري از صفا و پاكدلي روستاييان در كنار رنج و فقر و محروميت‌هاي هولناك آن‌ها نشان داده شد؛ تصويري كه همواره در «فيلمفارسي» با توهم و احساساتي‌گري‌هاي رمانتيك همراه بود.

 

براي اطلاع بيش‌تر نك:«مجموعة مقالات در معرفي و نقد آثار داريوش مهرجويي»، گردآورنده: ناصر زراعتي، انشارات ناهيد، 1375، صص 141 تا 197.

مآخذ:

  1. «بررسي تاريخي نقدنويسي در سينماي ايران»، غلام حيدري، انتشارات آگاه، 1368، صص 113-112.
  2. «آقاي بازيگر (زندگي و آثار عزت‌الله انتظامي)»، هوشنگ گلمكاني، انتشارات روزنه‌كار، 376، ص 79-77.
    عباس بهارلو