Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    
  
  
  
  
  
سعید رضایی شریف آبادی، حسن کیانی خوزستانی، اعظم موسی چمنی1388اطلاع شناسی

دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، که جلد اول آن را سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در سال 1381 منتشر کرد، اولین دایره المعارف تخصصی در این حوزه در ایران است. این اثر، دارای 757 مقاله است که مجموعا 5239 استناد در مآخذ مقالات آن وجود دارد. از این تعداد، 3147 استناد به منابع زبان های غیرلاتین با 60/70 درصد و 2092 استناد به منابع زبان های لاتین 39/93 در صد (397 مقاله در جلد اول و 360 مقاله در جلد دوم) است. یافته های پژوهش نشان داد که در گروه زبان های غیر لاتین، استناد به منابع فارسی با 55/62 درصد و در گروه زبان های لاتین استناد به منابع  انگلیسی با 39/23 درصد بیش از زبان های دیگر بوده است. در گروه زبان های غیرلاتین کتاب آرایی در تمدن اسلامی با 29 استناد (0/92 درصد) و در گروه زبان های لاتین توسعه مجموعه های اشتراکی با 11 استناد (0/52 درصد) در صدر سایر کتاب ها قرار دارند. علاوه بر آن در گروه زبان های غیرلاتین، پوری سلطانی با 75 استناد (2/38 درصد) و در زبان های لاتین، جان ام. ریتز با 14 استناد (0/67 درصد) نیز در صدر نویسندگان قرار دارند، و در نهایت در دو گروه زبانی، کتاب با 2210 استناد (70/29 درصد) در گروه اول و 1391 استناد (71/27 درصد) در گروه دوم، در رتبه اول قرار دارد.

پیوست ها: Attachment
  
سودابه نوذری1387فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات (فصلنامه کتاب)

دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی (داکا) اثری دو جلدی است که با تلاش جمعی از پژوهشگران، در سازمان اسناد و کتابخانه ملی در سال 1381 (ج. اول) و 1385 (ج. دوم) منتشر شده است. پژوهش حاضر با بررسی این اثر، سعی در تشخیص گرایش موضوعی مقالات آن دارد تا هم در شناساندنش به جامعه علاقه مند قدمی برداشته باشد و هم داده هایی را برای انجام ویرایش جدید آن فراهم آورد. نتایج این پژوهش حاکی از آن ​است که حوزه مصداق ها، تعداد مقاله های بیشتری به خود اختصاص داده است. همچنین به مفاهیم مطرح در دو دوره کتابداری کهن و دوره فن آوری اطلاعات نسبت به دوره کتابداری نوین بسیار کمتر پرداخته شده است.

پیوست ها: Attachment
  
فریبرز خسروی (مصاحبه)1387کتاب ماه کلیات

امروزه محیط وب امکانی را برای ناشران فراهم آورده است که می توانند منابع خود را از طریق وب و به صورت تمام متن در اختیار مخاطبان قرار دهند. ناشران کتاب های مرجع، با توجه به حجم بالا و هزینه زیاد تولید این منابع، از ناشران دیگر راغب ترند و می کوشند هرچه بیشتر و بهتر از این امکان استفاده کنند. البته این امر باعث افزایش توجه افراد در استفاده هرچه بیشتر از این منابع نیز شده است. به تازگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی خود را از طریق وب در اختیار کاربران قرار داده است. بررسی اینکه این سازمان تا چه حد توانسته از قابلیت های محیط وب در راستای اهداف خود بهره گیرد و در این مسیر با چه چالش هایی روبرو بوده، موضوع گفتگوی ما با دکتر فریبرز خسروی، معاون سازمان و مسئول این طرح، است. ​

پیوست ها:
  
محمدحسین دیانی1382کتابداری و اطلاع رسانی

​نخستین جلد از دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی در سال 1968، بیش از هشتاد سال پس از آغاز آموزش رسمی دانشگاهی این رشته در غرب- یعنی 1887- به زبان انگلیسی انتشار یافت. آموزش رسمی این رشته در ایران در مقطع کارشناسی ارشد در سال 1345 آغاز شد و اکنون حدود سی و پنج سال پس از آن تاریخ، در حالی که هم مدرسان ایرانی و هم دانش آموختگان اولین دوره این رشته آموزشی به حیات پرثمر خود ادامه می دهند، نخستین جلد دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی به فارسی منتشر شده است...

پیوست ها: Attachment
  
نورالله مرادی، عباس حری، توران میرهادی، فرید قاسملو 1382کتاب ماه کلیات
پیوست ها:
  
ناهید بنی اقبال؛ عباس حری؛ نوش آفرین انصاری؛ نرگس نشاط؛ سید کاظم حافظیان رضوی؛ غلامرضا امیرخانی؛ فردین کولائیان؛ میترا صمیعی؛ سودابه نوذری؛ فریدون آزاده؛ محمد سمیعی1382کتاب ماه کلیات

سرفصل های این میزگرد به شرح زیر است:

- بررسی اهداف و تاریخچه تدوین "دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی"

- نظام مدخل یابی و ارجاعات

- کیفیت و حجم مقاله ها

- سبک نگارش و حجم مقاله ها

- منابع و مآخذ مقاله ها

- میزان تألیف و ترجمه در مقاله ها

- مقایسه با سایر دایره المعارف های منتشر شده در موضوع های مرتبط

- راهکارهایی برای روزآمد کردن در آینده

پیوست ها: Attachment
  
غلامرضا امیرخانی1381 مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات (فصلنامه کتاب)

در حیات فرهنگی ایران پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، دایره المعارف نویسی و تدوین دیگر منابع مرجع، جایگاه برجسته ای دارد. دایره المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، دایره المعارف تشیع، فرهنگنامه کودکان و نو جوانان، فرهنگ بزرگ سخن و نمونه های متعدد این گونه آثار در حوزه های تخصصی، شاهدی بر این مدعاست. کتابخانه ملی به دلیل فقدان منبعی جامع در حوزه کتابداری، از اوایل دهه هفتاد، تهیه چنین اثری را پیشنهاد کرد که کارهای اجرایی آن از سال 1373 در معاونت پژوهشی کتابخانه ملی آغاز شد و اکنون با گذشت هشت سال، نخستین جلد آن به بازار نشر عرضه شده است. مقالات دایره المعارف کتابداری را به چهار گروه می توان تقسیم کرد: نخست مقالات تألیفی، دوم مقالات ترجمه ای، سوم مقالات ترجمه ای خلاصه شده و دسته آخر مقالات انتخاب شده از دیگر منابع مرجع فارسی که بیشتر آنها نیز خلاصه شده است. جلد اول از مدخل "آب چین" تا مدخل "ژاپن، کتابخانه های" را در برنی گیرد. نزدیک به 200 تن از صاحب نظران و نویسندگان در حوزه های کتابداری و کتابشناسی با این اثر همکاری داشته اند که از نقاط قوب آن محسوب می گردد... ​

پیوست ها: Attachment
  
عباس حری1377کتاب ماه کلیات

بحث انتقال تجارب، ابتدا برمی گردد به این که ما دایره المعارف را چه تعریف می کنیم. تعریفی ما از مقاله دایره المعارفی​ تعریفی است که به تجربه به آن رسیده ایم نه با پیگیری یک رویه علمی یا گذراندن دوره های علمی مشخص برای نوشتن دایره المعارف. به همین دلیل هم هست که آن کسانی که در قلم زدن در دایره المعارف موفق بودند، تعدادشان اندک است و این اندک، همین کسانی هستند که الان دست اندرکار دایره المعارف ها هستند. یعنی اگر نسل های جدیدی بخواهند که در اینجا شاغل شوند باید رویه استاد شاگردی قطعی، مشخص و از پیش تعیین شده ای انجام شود تا نسل جدید بتواند پا در جای نسل کهن بگذارد...

پیوست ها: Attachment
  
عباس حری (مصاحبه)1375کیهان فرهنگی

مسئولیت سرپرستی دایره المعارف، مسئولیت سنگینی است. از یک سو حل مسائل مالی و بودجه است که تا نباشد کار پیش نمی رود و در واقع شرط لازم است، از طرف دیگر، هماهنگی امور است تا کارها به درستی پیش برود. در واقع وقتی خیال سرپرست از لحاظ مادی آسوده شد، گرفتاری های اصلی آغاز می شود: از چه کسانی دعوت به کار شود؟ مدخل گزینی چگونه صورت گیرد؟ مقوله ها چگونه پیش بینی شود؟ مقاله ها چگونه سفارش شود؟ آیا تصویر لازم است؟ نام اشخاص با چه ملاکی وارد شود؟ نام اماکن با چه ضابطه ای؟ طول مقاله ها؟ شیوه مأخذدهی؟ چگونگی ارزیابی و ده ها سئوال دیگر...

پیوست ها: Attachment