Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات آ

آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی. جشنواره‌ای است برای شناساندن اهمیت حفاظت، سازماندهی، اطلاع‌رسانی و تشویق و تجلیل از فهرست‌نگاران و مصحّحان پیشکسوت نسخه‌های خطی. چهارده دوره (1380- 1393) آن سالانه و از دوره پانزدهم دو سالانه و معمولا همزمان با هفته كتاب در تهران برگزار می‌شود. از دوره پانزدهم جایزه آن عنوان «جایزه سید عبدالله انوار» یافته است.

آغازگر این جشنواره دو مراسمی بود که در سال 1379 برای بزرگداشت حامیان نسخه‌های خطی به صورت محلی، و سپس هشت بار به صورت ملی در همین کتابخانه برگزار شد. از سال 1388 آن را سازمان اسناد و کتابخانه ملی   برگزار می‌کند (1: ۹- ۱۰).

  در این جشنواره آثار و فعالیت‌های نهادها و اشخاص در  موضوع های: ۱) حفاظت و نگهداری، ۲) فهرست‌نگاری، ۳) صحافی، مرمت و آسیب‌شناسی، ۴)‌ اهداکنندگان نسخه های خطی، ۵) تصحیح ، ۶) تحقیقات نسخه‌شناسی، نسخه‌پردازی، شیوه تصحیح، ترجمه نسخه های خطی، ۷) نشریات تخصصی نسخه های خطی، ۸)  نقد و معرفی متون و نسخه‌شناسی، 9) ناشران، 10) پایان‌نامه‌های دانشجویی، 11) تولیدات رادیویی و تلویزیونی و ۱۲) پیشکسوتان ارزیابی می شود. ارزیابی را هیأت داوران  در دو سطح «برگزیده» و «شایسته تقدیر»  تعیین می‌کند (1: 8- 9). نبود ثبات در محورها  چیزی است که منتقدان آن را نقطه ضعف جشنواره دانسته‌اند (2: 272). به صاحبان آثار، نهادها و اشخاص انتخاب شده، لوح تقدیر و تندیس جشنواره و سکه طلا اهدا می‌شود.

ترتیب کار جشنواره بدینگونه است که دبیرخانه هر سال با دادن فراخوان به رسانه‌ها از مؤسسات، مراكز فرهنگی، كتابخانه‌ها، مصححان، ناشران و كسانی كه در محورهای همان سال اثری عرضه یا فعالیتی کرده‌اند دعوت می‌کند آن را به دبیرخانه جشنواره معرفی کنند (1). در هر نوبت برگزاری نیز یك یا چند پیشکسوت «چهره شاخص و شخصیت ویژه» در احیای نسخ خطی معرفی و از آنها تجلیل می‌شود.

دبیرخانه کتابی نیز با عنوان ارجنامه منتشر می‌کند. عنوان ارجنامه تا دوره هفتم (1385) «حدیث عشق» نام داشت ولی بعد از آن هر سال تغییر کرده است. از دومین آیین این جشنواره به ترتیب از: عبدالحسین حائری (1380)، محمدتقی دانش پژوه (1381)، احمد منزوی (1382)، علی‌اصغر مهدوی (1383)، احمد حسینی اشکوری (1384)، عبدالله انوار (1385)، جلال‌الدین محدث ارموی (1386)، آقا بزرگ تهرانی (1388)، آیت الله شهاب‌الدین مرعشی نجف و فرزند او محمود مرعشی نجفی (1389)، مهدی ولایی، عبدالله نورانی، کاظم مدیرشانه‌چی، محمود فاضل یزدی مطلق (1390)، رضا استادی، محمدباقر حجتی، ابن یوسف حدائق شیرازی (1391)، عبدالعزیز طباطبایی، محمد دبیرسیاقی (1392)، عزیزالله عطاردی (1393)، نجیب مایل هروی (1395) و محمد مشکوه (1397) تجلیل شده است.

از این جشنواره علاوه بر بی‌ثباتی در محورها، به خاطر تغییرات در مکان برگزاری، نحوه انتخاب پیشکسوتان، میزان جوایز، تعداد آثار و افراد انتخاب شده، نحوه فراخوان و داوری، تخصص و تجربه دبیران اجرایی و اعضای کمیتۀ علمی، شخصیت و تخصص سخنرانان، نداشتن آیین‌نامه، کیفیت انتشارات، ترکیب هیئت اجرایی و علمی (۲: 272- 273؛ ۳: 14؛ 4: 13)، نداشتن چشم‌انداز و راهبرد، استفاده نکردن از ظرفیت‌ها و تجربیات محققان و صاحب‌نظران، نداشتن دبیرخانه فعال دائمی،  نقد و بررسی نکردن نقاط قوت و ضعف‌ انتقاد شده است (5).

 

مآخذ: 1) صادق‌زاده وایقان، علی؛ نجفقلی‌نژاد ورجوی، اعظم. تجلیل از حامیان نسخ خطی در ایران. قم: مجمع ذخایر اسلامی؛ تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1390؛2) صادق‌زاده وایقان، علی. «آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی: چالش‌ها و پیشنهاداتی برای رفع آنها». فصلنامه نقد کتاب میراث، دوره جدید، ش 9 و 10 (بهار و تابستان 1395): 267- 276؛ 3) عدیمی، الهام. «به دنبال رفع تکلیف نباشیم: گفتگو با اکبر ایرانی مدیر عامل مرکز پژوهشی میراث مکتوب». فصلنامه نقد میراث: ویژه نامه چهاردهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی. ۸ دی 1393: 14؛ 4) کلانکی، سیده معصومه. «همایش حامیان کنکور نیست که فراخوان دهد: گفتگو با دکتر علی‌اکبر صادقی مدیر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی». فصلنامه نقد میراث: ویژه نامه چهاردهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی. ۸ دی 1393: 13؛ 5) متقی، حسین. «آسیب‌شناسی همایش حامیان نسخ خطی». در:  http://manuscripts.ir/ar

 علی صادق‌زاده وایقان

 

بازگشت به فهرست مقالات آ