Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به  فهرست مقالات آ

 

آرژانتين، كتابخانه‌هاي. جمهوري فدرال آرژانتين دومين كشور بزرگ امريكاي جنوبي است. اين كشور از شمال به بوليوي و پاراگوئه؛ از شرق به برزيل، اوروگوئه، و اقيانوس اطلس؛ و از غرب به شيلي محدود است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2000)37000000 نفر و مساحت آن 2766899 كيلومترمربع است. اين كشور، همچنين، مدعي سرزميني به وسعت 969462 كيلومترمربع در نواحي جنوبي و جزاير جنوب اقيانوس اطلس است. پايتخت اين كشور بوئنس آيرس و زبان رسمي آن اسپانيولي است.

تاريخچه. منشأ بيشتر كتابخانه‌هاي امريكاي لاتين را مجموعه‌هاي زمان يسوعي‌ها تشكيل مي‌دهد كه طبق فرمان مستعمرات اسپانيايي در سال 1767 صادر شد. بعدها اين مجموعه‌ها مبنايي براي ايجاد نخستين كتابخانه‌هاي عمومي در منطقه گرديد. طبق فرمان 7 سپتامبر 1810 از سوي دومين مجلس پس از انقلاب 25 مه، كتابخانه عمومي، كه بعدها كتابخانه ملي نام گرفت، تأسيس شد. اين حكم در >مجله بوئنس آيرس [1]در 13 سپتامبر انتشار يافت و از سال 1942 در آرژانتين اين روز به‌عنوان "روز كتابداران" نام‌گذاري شده است. اين كتابخانه در 16 مارس 1812 بازگشايي شد و اولين مدير آن كشيش لوئيس خوزه چوريورين بود كه تا سال 1821 در همين سمت مشغول به كار بود.

كتابخانه ملي. در 29 اوت 1884 كتابخانه‌اي در سطح ملي ايجاد گرديد و از 9 سپتامبر رسماً كتابخانه ملي ناميده شد. اولين مجموعه، شامل آثاري از كتابخانه‌هاي كالگيو سن كارلوس[2] ، كتابخانه يسوعي كوردوبا [3]، كتابخانه كشيش مانوئل دو آزمور راميرز [4]از بوئنس آيرس، و هدايايي از جانب ژنرال مانوئل بلگرانو [5]و ديگران است. اعانات عمومي نيز به‌صورت كتاب و مساعدت‌هاي مالي انجام گرفته است.

منابع اين كتابخانه از طريق خريداري، اهدا، مبادله، و واسپاري قانوني فراهم مي‌شد. مجموعه آن مشتمل بر كتاب، جزوه، روزنامه، نسخه خطي، نقشه، تصوير، آلات موسيقي، عكس، و نسخه‌برداري از آرشيو محلي است. در ميان مجموعه‌هاي خاص، مجموعه كتابخانه‌هاي ماريانو بالكارسه [6]داماد خوزه دوسن مارتين [7]؛ كتابخانه‌ها و آرشيوهاي اسكوال ليگونا [8]، پدرو دنگره [9]، فليكس فري[10] ، و پاستور اوبليگادو [11]؛ و نسخ خطي روبن داريو [12]و ديگر نويسندگان صاحب‌نام را مي‌توان نام برد. پل گروساك [13]از سال 1885 تا 1919 در سمت مدير فعاليت داشت. خوزه ماريا كاسينرا دو دوآ [14]در سال 1989 به‌عنوان مدير منصوب شد.

كتابخانه ملي آرژانتين از سال 1901 تا سال 1992 در ساختماني كه از طريق واگذاري به‌دست آمده بود قرار داشت. ساختمان جديد در سال 1992 براي محل نگهداري منابع كتابشناختي آرژانتين و مركز شبكه‌هاي اطلاعاتي در سطح كشور اهدا گرديد.

كتابخانه ملي از سال 1958 مقرّ اصلي و كميسيون ملي كتابخانه‌هاي عمومي محسوب مي‌شد، و تا سال 1956 كه شوراي كتاب آرژانتين [15] تقبل مسئوليت كرد، كتابشناسي ملي را نيز منتشر مي‌ساخت. اين شورا همچنين نماينده رسمي جهت ثبت شماره استاندارد بين‌المللي كتاب [16]بود و >كتاب‌هاي آرژانتين: آي.اس.بي.اِن. < [17]  را منتشر مي‌ساخت.

 كتابخانه‌هاي دانشگاهي. آرژانتين داراي 28 دانشگاه ملي، 2 دانشگاه استاني، و 23 دانشگاه خصوصي است. كتابخانه‌هاي دانشگاه‌هاي ملي [18]در شبكه‌اي واحد با هم همكاري دارند و توسط شوراي كتابخانه‌هاي ملي دانشگاهي[19] هماهنگ مي‌شود. اداره مركزي آن يعني نظام كتابداري و اطلاع‌رساني[20]، عهده‌دار برنامه‌هاي ويژه‌اي چون مجموعه‌سازي كتابخانه، آموزش كاربران، تبادل دانشجويان كتابداري، و تدوين فهرست مجموعه كتابخانه ملي ليبرو[21] و فهرست مجموعه ملي ريويستا[22] است. اين كتابخانه در خريد مواد كتابخانه‌اي در سطحي ملي، ماشيني كردن فهرست‌ها، و آموزش حرفه‌اي نقش دارد. نظام كتابداري و اطلاع‌رساني به‌همراهي انجمن ملي پژوهش‌هاي علمي و فني[23]  و برنامه سازمان ملل براي توسعه كتابخانه، >راهنماي كتابخانه‌هاي دانشگاه‌هاي بوئنس آيرس[24] (ويرايش اول) را منتشر كرد كه شامل 116 كتابخانه‌اي بود كه به دانشكده‌ها، آزمايشگاه‌ها، سازمان‌ها، و بخش‌ها با مجموعه‌اي حدود 1600000 جلد و بيش از 400 كارمند (شامل 150 متخصص و 265 غيرمتخصص) ارائه خدمت مي‌كنند.

كتابخانه‌هاي عمومي. كتابخانه‌هاي عمومي در آرژانتين كتابخانه‌هايي پرمراجعه هستند. اين كتابخانه‌ها كار خود را در سال 1870 در دوران زمامداري دومينگو اف. سارمينتو[25]  آغاز كردند و قانوني كه آنها را موجوديت بخشيد به نام قانون سارمينتو در توسعه كتابخانه‌هاي عمومي بود. سارمينتو جدّاً بر اين باور بود كه ارتباط نزديكي ميان كتابخانه‌هاي عمومي و آموزشگاهي برقرار بوده و اين دو را مكمل هم مي‌دانست.

سازمان هماهنگ‌كننده كتابخانه‌هاي عمومي، مجمع ملي كتابخانه است كه با همكاري كتابخانه ملي در بوئنس آيرس تأسيس شده است. كتابخانه عمومي در تمام كشور وجود دارد و بخش عمده‌اي از 1500 كتابخانه عمومي موجود، براي هزينه‌هاي خود از طريق سازمان‌هاي خصوصي حمايت رسمي مي‌شوند. مسئولان ايالتي نيز در توسعه اين كتابخانه‌ها مشاركت دارند. در استان بوئنس آيرس، در واقع، قوانين استاني سياست نظام كتابخانه‌هاي استاني را تعيين مي‌كند. اين كتابخانه‌ها مشتمل بر 190 مورد است و دستورالعمل‌هاي >راهنماي كتابخانه‌ها[26]> را برنامه‌ريزي و عملكرد نظام را كنترل كرده، و خدمات فرهنگي و كتابخانه‌اي را سازمان مي‌دهد. اين كتابخانه‌هاي عمومي با يكديگر همكاري دارند و شبكه‌اي منطقه‌اي ايجاد كرده‌اند. در ميان مزايايي كه كتابخانه‌هاي عضو از آنها بهره‌مند مي‌شوند مي‌توان به دستمزد كتابداران، وجوهي براي ارائه خدمات جديد كتابخانه‌هاي سيّار در مناطق روستايي، و وجوهي جهت خريداري مواد كتابخانه‌اي اشاره كرد. >راهنماي كتابخانه‌ها <همايش‌ها و دوره‌هايي را نيز، براي رشد آموزشي كاركنان، تدارك ديده و براي ترغيب به امر مطالعه هر تلاشي را انجام مي‌دهد.برخي كتابخانه‌هاي عمومي استان بوئنس آيرس بيش از 100 سال عمر دارند. كتابخانه عمومي بارادرو[27]  در سال 1872 تأسيس گرديده است. موزه و كتابخانه عمومي سن فرناندو[28]  در سال 1872 و كتابخانه عمومي برناردينو ريواداويا[29] در باهايي بلانكا[30] در سال 1882 تأسيس شد.

كتابخانه عمومي خوزه دوسن مارتين[31] در شهر يلاتا (استان بوئنس آيرس) در سال 1950 تأسيس گرديد. اين كتابخانه، داراي نظام امانت است و مطالعه‌كنندگان دستيابي كامل به همه منابع دارند. ساختمان جديد آن در سال 1973 افتتاح شد. اين كتابخانه بخشي براي نابينايان، خدمات امانت و مواد ديداري و شنيداري، و امانت بين كتابخانه‌اي، با حفظ تقدم براي استان بوئنس آيرس دارد. اين كتابخانه داراي بخشي براي كودكان بوده و فعاليت‌هايي در زمينه صنايع دستي و اوقاتي نيز براي داستان‌گويي دارد. همچنين داراي خدمات فتوكپي، مرجع، و آشنايي با منابع كتابخانه براي دانش‌آموزان است. آرشيو سونورودلا پالابرا[32]  مجموعه كلمات رايج، راهنماي نويسندگان بوئنس آيرس، و مقالات منتشرشده‌اي از نويسندگان را در خود جاي داده است. اين مجموعه مشتمل بر مجلات و روزنامه‌هاي محلي و حاوي 500 عنوان است و در حدود 70000 جلد كتاب و 10 كارمند متخصص دارد. اداره كل كتابخانه‌ها كه مسئوليت قانوني كتابخانه‌ها را دارد، خود داراي نشريات و روزنامه‌هاي مختلف و داراي 3 واحد سيّار است كه در سراسر شهر بوئنس آيرس فعاليت دارند. مجموعه آن حدود 500000 جلد و داراي 4 متخصص و كلاً 200 كارمند است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. علي‌رغم نظريات مبني بر همكاري كتابخانه‌هاي عمومي و آموزشگاهي، به‌نظر مي‌رسد كه اين كتابخانه‌ها هريك راه خود را مي‌پيمايند. هيچ مؤسسه‌اي با كتابخانه‌هاي آموزشگاهي همكاري نمي‌كند و قوانين هماهنگ ميان كتابخانه‌هاي عمومي و آموزشگاهي وجود ندارد. در هر حال، در بوئنس آيرس و بسياري از قسمت‌هاي ديگر كشور، كتابخانه‌هايي براي معلمان و مراكزي براي سندپردازي و پژوهش وجود دارد.

شهر بوئنس آيرس، از لحاظ آموزش و پرورش، به 20 منطقه تقسيم گرديده كه هر منطقه بيش از 600 آموزشگاه و 140000 دانش‌آموز دارد. براي برآورده ساختن نيازهاي دانش‌آموزان، 61 كتابخانه عمومي با بيش از 900000 جلد كتاب فعاليت دارند.

در رأس همه كتابخانه‌هاي آموزشگاهي كتابدار متخصص وجود ندارد و در بيشتر موارد، معلمان در كنار اخذ مدرك آموزشي، مدرك كتابداري نيز كسب مي‌كنند.

كتابخانه‌هاي تخصصي. اين نوع كتابخانه‌ها در وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، ادارات برنامه‌ريزي ملي، موزه‌ها، بانك‌ها، تجارتخانه‌ها، آزمايشگاه‌هاي پزشكي، و ديگر سازمان‌ها قرار دارند و به‌عنوان مراكز اطلاعاتي در موضوع‌هاي تخصصي مانند مسائل شهري، بيوشيمي، علوم و فنون، فن‌آوري هسته‌اي، كشاورزي، و حقوق ارائه خدمت مي‌كنند. بسياري از اين مراكز به انجمن مراكز اطلاعاتي و كتابخانه‌هاي علمي و فني آرژانتين[33]، كه اداره مركزي آن در  بوئنس آيرس است، وابسته‌اند. در انجمن كتابخانه‌هاي زيست‌پزشكي[34] 100 سازمان عضويت دارند.

مركز اطلاعات علمي و فني آرژانتين[35]، كه عضو انجمن ملي تحقيقات علمي و فني[36]  است، همراه با نظام كتابداري و اطلاع‌رساني، مشتركاً در ارائه خدمات، برنامه‌ها، و طرح‌هاي مرتبط با كتابخانه‌هاي تخصصي مانند ماشيني كردن فهرست‌ها و شماره استاندارد بين‌المللي نشريات (آي.اس.اس.ان) همكاري دارند. نظام ملي اطلاع‌رساني و سندپردازي علمي و فني[37] مبادرت به تهيه >نظم مشترك ورود اطلاعات به  پايگاه‌هاي كتابشناختي[38]  در سال 1988 كرد و به همين دليل، اين نظام به برنامه ملي اطلاعات و ارتباطات علمي و فني تغيير نام داد.

بيست‌ودو كتابخانه كميسيون ملي انرژي اتمي[39] در سراسركشور از طريق نظام ملي اطلاعات هسته‌اي[40] به اطلاعات دست مي‌يابند. جهت تسهيل در ماشيني كردن فهرست‌ها، كميسيون ملي انرژي اتمي در سال 1988، >راهنماي مرجع پرسيس <[41] را درباره نشريات و >راهنماي مرجع داكسيس[42] < را درباره اسناد كتابشناختي منتشر ساخت.

حرفه كتابداري. انجمن فارغ‌التحصيلان كتابداري آرژانتين[43] در سال 1953 تأسيس شد. ابتدا نام آن انجمن كتابداران مركز فدرال[44] بود. اين مركز، بعدها جانشين مركز مطالعات كتابخانه‌اي مجلس آرژانتين[45] شد (1942ـ1953).  

انجمن فارغ‌التحصيلان عضو ايفلاست و براي عضويت در آن، كه تا 1991 حدود 1000 عضو داشته است، متقاضي بايد رسماً به‌عنوان كتابدار حرفه‌اي شناخته شده باشد.

تمركز فعاليت‌هاي اوليه اين انجمن، برگزاري همايش‌هاي ملي بوده كه اولين همايش آن در سال 1962 و بيست‌وپنجمين آن در سال 1990 صورت گرفت. >خبرنامه اطلاع‌رساني<[46] (اولين دوره: 1968-1975؛ دومين دوره 1984ـ      ) از سوي اين انجمن منتشر مي‌شود؛ و علاوه بر آن، اسناد متعلق به موارد خاص و خلاصه مذاكرات همايش‌ها را نيز به‌چاپ مي‌رساند. از سال 1979، به انتشار >بازنگري علم كتابداري و سندپردازي<[47]  پرداخت و در سطوح بين‌المللي، عهده‌دار مسئوليت يازدهمين همايش ملي كتابداران، نخستين همايش امريكايي ـ عبري در سال 1947 در بوئنس آيرس، و همايش منطقه‌اي كتابخانه‌هاي تخصصي و انجمن‌هاي علوم اطلاع‌رساني امريكاي لاتين و كارائيب در سال 1983 بود. اين انجمن دوره‌هاي كارشناسي ارشد را براي تربيت كتابدار پيشنهاد كرد و به دانشجويان رشته كتابداري كه از مناطق مختلف انتخاب شده‌اند نيز بورس تحصيلي اعطا مي‌كند.

ديگر انجمن‌هاي حرفه‌اي كتابداري در كوردوبا، پلاتا، روزاريو[48]، و ديگر مناطق آرژانتين قرار دارند. فارغ‌التحصيلان دوره متوسطه مي‌توانند وارد مدارس كتابداري شوند. برنامه‌هاي درسي مدارس تفاوت چنداني با يكديگر ندارند. اين برنامه‌ها با توجه به مقاطع تحصيلي از 3 تا 5 سال، متغير است. 24 مدرسه كتابداري در آرژانتين موجود است كه 6 مدرسه وابسته به دانشكده‌هاي علوم انساني و اجتماعي دانشگاه‌هاست و 15 دانشكده تابع آموزش عالي و مديريت‌هاي استاني است. سازمان عالي تشكل‌هاي آموزشي لاپلاتا در استان بوئنس آيرس براي كار در حوزه كتابداري، آرشيو، و موزه متخصص تربيت مي‌كند. اين سازمان مسئوليت تربيت كتابدار ـ معلم‌ها، كمك‌كتابداران، و كتابداران متخصص كتابخانه‌هاي عمومي را نيز برعهده دارد.

 

                                                                                        رينالدو خوزه سوارز[49] ((WELIS 

                                                                                        ترجمه انگليسي ژوزفينا تريليز ـ سلومون[50] ؛

                                                                                         گلاديز ماركوف ـ ستومايور[51]

                                                                                        ترجمه فارسي نيره امامي

[1] . Gazeta de Buenos Ayres

[2]. Colegio San Carlos

[3]. Jesuit Library of CÓrdoba

[4]. Library of Bishop Manuel de Azmor y Ramirez

[5]. General Manuel Belgrano

[6]. Library of Mariano Balcarce

[7]. José de San Martin

[8]. Ezequiel Leguina

[9]. Pédro Denegri

[10]. Félix Frias

[11]. Pastor Obligado

[12]. Rubén Dario

[13]. Paul Groussac

[14]. José Maria Castineira de Dios

[15]. Argentine Book Council

[16]. International Standard Book Numbers (ISBN(

[17]. Argentine Books: ISBN

[18]. Red Nacional de Bibliotecas Universitarias)RENBU(

[19]. Junta de Bibliotecas Universidades Nacionales(JUBIUNA, The Council of National University Libraries)

[20]. Sistema de Bibliotecas y de Informacion )SISBI(

[21]. Catάlogo Colectivo Nacional Universitario de Libros(CCNUL)

[22] .Catάlogo Colectivo National de Revistas (CCNR)

[23]. Consejo Nacional de Investigaciones Cientificas yTecnicas

[24]. Cuía de las Bibliotecas de la Universidad de Buenos Aires

[25]. Domingo F. Sarmiento

[26]. DirecciÓn de Bibliotecas

[27]. Popular Library of Baradero

[28]. Museum and Popular Library of San Fernando

[29]. Popular Library Bernardino Rivadavia

[30]. Bahia Blanca

[31]. Biblioteca Pública Jose de San Martín

[32]. Archivo Sonoro de la Palabra

[33]. Argentine Association of Scientific and TechnicalLibraries and Information Centers

[34]. Association of Argentine Biomedical Libraries

[35]. Centro Argentino de Informacion Cientifica yTecnolÓgica (CAICYT)

[36]. Consejo Nacional de Investigaciones Cientificas y Ténicas (CONICET)

[37]. Sistema Nacional de Informacion y DocumentacionCentifica y Tecnologica (SIDCYT)

[38]. Formato Comun Para el Ingreso de InformaciÓn enBases de Datos Bibliográficos

[39]. Comision Nacional de Energíia AtÓmica)CNEA)

[40]. International Nuclear Information System (INIS(

[41]. RERSIS: Manual de Referencias

[42]. DOCSIS: Manual de Referencias

[43]. AsociaciÓn de Bibliotecarios Graduados de laRepublica Argentina (ABGRA(

[44]. Association of Librarians of the Federal Capital

[45]. Center for Library Studies of the Argentine Social Museum

[46]. Boletin Informativo

[47]. Revista de Bibliotecología y DocumentatÓn

[48]. Rosario

[49]. Reinaldo Jose Suarez

[50]. Josefina Trelles - Solomon

[51]. Gladys Markoff- Sotomayor

 

بازگشت به  فهرست مقالات آ