Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات الف 

 

ابوالخير صبيح حبشي. ابوالخير صبيح بن عبدالله عتيق نصربن العطار الحبشي (4: 155)، كتابدار كتابخانه زيدي بغداد بود (2: 168). كتابخانه زيدي را ابوالحسن عليبن احمدبن محمدزيدي (529-575 ق.) در خيابان دينار صغير در جانب شرقي بغداد بنا كرده بود. اين كتابخانه وقف مسجد زيدي و استفادهكنندگان از آن مسجد بود (1: 71). منابع اين كتابخانه از طريق اهدا و وقف فراهم ميشد و از بزرگترين و مهمترين كتابخانههاي عصر خود محسوب ميشد. (2: 145).

 

دانشمندان زيادي از اين كتابخانه استفاده ميكردند و كتابدار آن، علاوه بر داشتن مسئوليت امور علمي كتابخانه، تسهيلات لازم را نيز براي مراجعان فراهم ميكرد (3: 271-272). ابوالخير صبيح حبشي، كه فردي دانشمند بود و در علم حديث شهرت بسيار داشت، از هنگام تأسيس اين كتابخانه تا هنگام مرگ متصدي و متولي امور آن بود (4: 155). وي در غناي كتابخانه نيز نقش مهمي برعهده داشت؛ زيرا، در گردآوري و تهيه كتاب، از مشاهير دوران خود بود و هنگامي كه از تصميم دوست دانشمند خود مبني بر تأسيس كتابخانهاي وقفي در كنار مسجد زيدي مطلع شد، تمام كتابهاي خود را به اين كتابخانه اهدا كرد (1: 71).

صبيح از خط خوشي نيز بهرهمند بود و بسياري از كتابهاي اهدايي را به خط خود مينوشت. مهمترين كتابهاي مجموعه زيدي، كتب اهدايي وي بودند (3: 225). درگذشت او را به سال 584 ق. در بغداد ثبت كردهاند (155:4).

 

مآخذ: 1) ساعاتي، يحيي محمود. وقف و ساختار كتابخانههاي اسلامي. ترجمه احمد اميري شادمهري. مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهش‌هاي اسلامي، 1374؛ 2) سباعي، محمدمكي. تاريخ كتابخانههاي مساجد. ترجمه محمد عباسپور؛ محمدجواد مهدوي. مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي، 1373؛ 3) همو. نقش كتابخانههاي مساجد در فرهنگ و تمدن اسلامي. ترجمه علي شكويي. تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، 1373؛ 4) عواد، گورگيس. خزائن الكتب القديميه في العراق. بيروت: دارالرائد العربي، 1406 ق. = 1364.

          مژده كماليفرد

 

 

بازگشت به فهرست مقالات الف