Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات الف

 

استوري، چارلز امبروز[1]. استوري شرق‌شناس انگليسي، استاد زبان و ادبيات عربي، ايران‌شناس، و از بزرگ‌ترين كتابشناسان فرهنگ و زبان و ادبيات فارسي است.

وي در سال 1888، در شهر بلك هيل[2]  ناحيه دارهام در شمال انگلستان متولد شد و تحصيلات دانشگاهي خود را در حوزه زبان‌هاي شرقي، يوناني، و لاتيني در كمبريج به پايان رساند و سپس در همان دانشگاه به تدريس پرداخت. استوري شاگرد رينولد الين نيكلسون، استاد زبان عربي دانشگاه كمبريج، بود كه در سال 1933 به جانشيني وي برگزيده شد (3: 241). در 1914 به استادي زبان عربي در كالج اسلامي انگلو ـ اُرينتال (دانشگاه عليگره كنوني) هند برگزيده شد و در 1919 به‌عنوان كمك‌كتابدار ديوان هند لندن انتخاب گرديد و چند سال بعد به مقام كتابداري آن اداره ارتقا يافت. استوري عضو انجمن سلطنتي آسيايي بود و انبوه يادداشت‌ها و كتابخانه نفيس خود را به اين انجمن واگذار كرد (4: 182؛ 2: 8-9؛ 1: 322).

استوري تا واپسين روزهاي عمر به پژوهش ادامه داد و سرانجام در سال 1967 در شهر كوچك هو، واقع در جنوب انگلستان در ساحل درياي مانش، درگذشت (241:3).

از استوري آثار فراواني در تصحيح متون و كتابشناسي و نيز شماري مقاله بر جاي مانده است كه مهم‌ترين آنها عبارتند از: 1) >يادداشت‌هايي در قاموس‌نويسي<[3] به افتخار ادوارد براون (2: 9)؛ 2) >فهرست نسخ خطي عربي در كتابخانه ديوان هند<[4] در دو جلد؛ 3) فهرستنامه نظامي، مقاله‌اي به فارسي درباره فهرست نسخه‌هاي خطي و چاپي كتاب‌هاي نظامي و آثاري كه درباره او نوشته شده است؛ و 4) ادبيات فارسي، شامل فهرست بسياري از كتاب‌هاي فارسي همراه با زندگينامه موجز و سودمندي از نويسندگان آنها. استوري در نگارش اين كتاب بر آن بوده است كه اثري چون >تاريخ آثار عربي<[5]  بروكلمان* را گرد آورد. اما استوري، برخلاف بروكلمان، ترتيب زماني و مكاني را مبناي طبقه‌بندي كتاب‌ها قرار نداده، بلكه مطالب را به ترتيب موضوعي تنظيم كرده است. البته پيري و ضعف مزاج مانع از آن شد كه استوري همه يادداشت‌هاي خود را در زمان حيات خويش به چاپ برساند و در زمان وي تنها جلد اول >مجموعه ادبيات فارسي< در دو بخش انتشار يافت، اما پس از چاپ چهار جزوه از مجلد اول، دريافت كه حجم آن بيش از حد معمول خواهد شد؛ از اين رو، آخرين جزوه را با عنوان بخش 2 در مجلدي جداگانه منتشر ساخت. چهار جزوه اول شامل آثار قرآني، تاريخ، و سرگذشتنامه‌ها در يك مجلد در 1927 و جزوه پنجم با عنوان بخش 2 شامل ادامه سرگذشتنامه‌ها، افزوده‌ها، ويرايش‌ها، و فهرست‌هاي گوناگون جزوه‌هاي پنجگانه، در مجلدي ديگر در 1958 انتشار يافت. بقيه يادداشت‌هاي مرتب‌شده استوري كه به انجمن سلطنتي آسيايي داده شده بود، چندين سال پس از مرگ وي بررسي و آماده چاپ شد. بخش 2 از مجلد دوم شامل معرفي كتاب‌هاي پزشكي و بخش 1 از همين مجلد شامل رياضيات، اوزان و مقادير، ستاره‌شناسي، علم احكام، نجوم، و جغرافيا در 1972 به چاپ رسيد. بخش 3 از مجلد دوم در معرفي دايره‌المعارف‌ها، هنر، صنايع و علوم، و علوم خفيه در 1977 منتشر شد. چندي بعد در 1984 شمار ديگري از يادداشت‌هاي استوري، با عنوان بخش 1 از مجلد سوم، مشتمل بر معرفي فرهنگ‌ها، كتاب‌هاي دستور زبان، عروض، و علم شعر انتشار يافت. بخش 2 از اين مجلد شامل وصف كتاب‌هاي علم بلاغت، چيستان‌ها، ماده تاريخ‌ها، و كتاب‌هايي كه به نثر مصنوع نوشته شده است در 1990 چاپ شد. مجلد چهارم نيز هنوز انتشار نيافته است. آماده‌سازي مجلد پنجم مربوط به شعر بوده كه قرار است در پنج بخش منتشر شود وبرعهده فرانسوا دوبلوا گذاشته شده است. از اين اثرِ استوري ترجمه‌هايي نيز صورت گرفته است. برگل[6]  مجلداتي از آن را، كه قبل از 1972 منتشر شده بود، به روسي ترجمه كرد و در سه جلد در همان سال در مسكو به چاپ رساند و پاره‌اي از كاستي‌هاي كتاب را نيز برطرف كرد. ترجمه فارسي كار برگل با عنوان مقدمه بر ادبيات فارسي استوري توسط يحيي آرين‌پور و ديگران در تهران منتشر شد. تقي بينش نيز بخش اندكي از اثر استوري را ترجمه كرده و در شماره اول مجله دانشكده ادبيات مشهد سال 1346 ش. به چاپ رسانده است.

 

 

مآخذ: 1) افشار، ايرج. "وفات استوري". راهنماي كتاب. س. اول، 3 (1346): 321-322؛ 2) برگل، يوري انوخوويچ. مقدمه بر ادبيات فارسي استوري. ترجمه يحيي آرين‌پور ...] و ديگران[. تهران:] بي‌نا[، 1362؛ 3) طاهري، ابوالقاسم. سير فرهنگ ايران در بريتانيا.تهران: انجمن آثار ملي، 1352؛

4 ) Meredith - Owens, G.M. Professor Charles Ambrose Storey. JRAS, 1967.               

مجدالدين كيواني (دابا)

تلخيص ميترا صميعي

 

 

 


[1]. Storey, Charles Ambrose

[2]. Blackhill

[3]. Lexicographical Jotting

[4]. Catalogue of the Arabic Manuscripts in the IndiaOffice Library

 

 

بازگشت به فهرست مقالات الف