Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات الف

 

اسكاپ[1]. كميسيون اقتصادي آسيا و خاور دور، اكافه[2]، در  28مارس 1947 به وسيله شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل تأسيس شد. اين كميسيون 27 سال بعد، در اول اوت 1974، از اكافه به اسكاپ[3] (شبكه اطلاع‌رساني  كميسيون اقتصادي و اجتماعي آسيا و اقيانوسيه) جهت ارائه ابعاد جديد فعاليت‌هاي كميسيون تغيير نام داد (8: EE4177g؛ 6: ج1، ص 73).

اسكاپ يكي از پنج كميسيون منطقه‌اي سازمان ملل است (4: 181) و طبق اطلاعات منتشر شده در سالنامه آماري آسيا و اقيانوسيه در پايان سال 1993 پنجاه و چهار كشور، از جمله ايران، عضو ناحيه‌اي و وابسته اسكاپ بوده‌اند (7: i).

نقش اصلي اسكاپ را مي‌توان مشاركت در ايجاد تسهيلات لازم جهت توسعه كشورهاي آسيا و اقيانوسيه دانست. اين فعاليت‌ها شامل جنبه‌هاي اجتماعي با تأكيد بر بالا بردن سطح فعاليت‌هاي اقتصادي و افزايش سطح زندگي در اين كشورها نسبت به موقعيت موجود در آنها و يا در مقايسه با ساير كشورهاي جهان است. به‌علاوه، اين كميسيون در زمينه گردآوري اسناد و مدارك، انجام مطالعات و تحقيقات لازم، و ارائه خدمات مشاوره‌اي به دولت‌ها مسئوليت اساسي برعهده دارد و در برنامه‌ريزي و ساماندهي برنامه همكاري‌هاي فني مشاركت داشته و عامل اجرايي طرح‌هاي ناحيه‌اي در اين كشورها به‌شمار مي‌رود.

اسكاپ داراي 9 كميته قانوني است كه در زمينه‌هايي چون توسعه كشاورزي، برنامه‌ريزي توسعه، صنعت، اسكان بشر و فن‌آوري، منابع طبيعي، جمعيت، توسعه اجتماعي، آمار، تجارت، كشتيراني، حمل و نقل، و ارتباطات فعاليت دارند. جلسات سالانه اسكاپ در سطح وزارت معمولاً در بانكوك پايتخت تايلند و گاهي در يكي از كشورهاي عضو برگزار مي‌گردد. در اين جلسات نمايندگان كل كشورهاي عضو و كشورهاي وابسته حضور دارند. زبان رسمي اسكاپ انگليسي، فرانسوي، روسي، و چيني است (8: EE4177g؛ 6: ج 1، ص 73).

عمده‌ترين واحدهايي كه تحت نظر اين شبكه به ارائه خدمات اطلاع‌رساني در حوزه‌هاي مختلف مي‌پردازند عبارتند از :

1. اسكاپ/ اِ.آي.دي.اس.[4]  طرح توسعه اطلاعات  كشاورزي؛

2. اسكاپ/ اِ.پي.دي.آي.[5]  كتابخانه و مركز اسناد  انستيتوي توسعه آسيا و اقيانوسيه. اين مركز از سال 1964 در زمينه توسعه اقتصادي، اجتماعي، برنامه‌ريزي اجتماعي توسعه روستايي، اقتصاد، مديريت عمومي، و سياست فعاليت دارد (6: ج 1، ص  76)؛

3. اسكاپ/ اِ.آر.اس.اِ.پي.[6]  واحد اطلاعات، مدارك، و  ادوات كشاورزي براي آسيا و اقيانوسيه؛

4. اسكاپ/ دي.آي.اس.[7]  اين واحد اطلاع‌رساني كه در سطح بين‌المللي فعاليت دارد از ژانويه 1978 آغاز به‌كار كرده است و اطلاعات مورد نياز را در زمينه‌هاي كشتيراني، بنادر، و حمل‌ونقل دريايي به كشورهاي عضو ارائه مي‌دهد (6: ج1،  ص 78)؛

5. اسكاپ/ اف.اِ.دي.آي.اِن.اِ.پي.[8]  شبكه اطلاع‌رساني  و توسعه آسيا و اقيانوسيه بخش خدمات مشاوره‌اي پيرامون كود (6: ج 1، ص 75-78).

مهم‌ترين خدماتي كه توسط اين شبكه به ناحيه اسكاپ ارائه مي‌گردد به شرح زير است: خدمات چكيده‌نويسي و نمايه‌سازي، خدمات مشاوره‌اي، اشاعه اسناد و اطلاعات، خدمات ارجاعي، توليد پايگاه اطلاعاتي، طراحي مراكز و شبكه‌هاي اطلاعاتي، و آموزش در زمينه كود و چگونگي استفاده از آن.

اطلاعات اين شبكه با استفاده از نرم‌افزار اكسس[9] در هشت فايل به شرح زير سازمان يافته است: پايگاه اطلاعات كتابشناختي؛ پايگاه اطلاعاتي از نوع راهنماها؛ پايگاه اطلاعاتي بها و تجارت كود[10] ؛ پايگاه اطلاعاتي IPHYTROP؛  پايگاه نشريات؛ پايگاه اطلاعاتي مواد غذايي و توليد[11]؛ پايگاه اطلاعاتي پروژه‌ها (3: ج 2، ص 354؛ 5: ص 243 و 244)؛ و اصطلاحنامه.

6. شبكه نظام اطلاع‌رساني منطقه‌اي اسكان بشر[12]. اين  شبكه در زمينه موضوعي اسكان بشر، برنامه‌هاي استفاده از اراضي، خانه‌سازي، منابع تهيه آب، و مصالح ساختماني فعاليت مي‌كند.

7. كتابخانه اسكاپ. اين كتابخانه همزمان با شروع كار كميسيون اقتصادي آسيا و خاور دور "اكافه" از سال 1947 (6: ج 1، ص 81) با سه نفر كتابدار و بودجه‌اي معادل 400 دلار شروع به‌كار كرد. در اواسط سال 1983، كتابخانه به‌عنوان مركز نظام اطلاع‌رساني اسكاپ تعيين شد. كتابخانه اسكاپ در اين سال با به‌كارگيري رايانه بزرگ اهدايي ژاپن و 22 نفر متخصص، اطلاعات مربوط به يك صد هزار جلد كتاب و بيش از سه هزار عنوان نشريه ادواري را در اختيار  استفاده‌كنندگان قرار داد (2: 105).

اين كتابخانه، در حال حاضر، داراي مجموعه‌اي غني از كتاب‌ها، مجله‌ها، مجموعه مقالات همايش‌ها، گزارش‌ها، و نقشه‌ها در زمينه اقتصاد، توسعه اجتماعي، كشاورزي، تجارت، صنعت حمل‌ونقل، جمعيت، فن‌آوري، منابع طبيعي، و توسعه منطقه‌اي به زبان‌هاي انگليسي، فرانسوي، و چيني است. پوشش منابع اين كتابخانه بين‌المللي است، اما بر تهيه مواد مربوط به آسيا و اقيانوسيه تأكيد مي‌گردد (6: ج 1، ص 81).

كتابخانه اسكاپ داراي پايگاه‌ها و نظام‌هاي اطلاعاتي زير است: الف) فايل اصلي اطلاعات كتابشناختي اسكاپ؛ ب) نظام اطلاعاتي اسناد اسكاپ؛ ج) نظام اطلاعاتي پيايندهاي كتابخانه اسكاپ؛ و د) پايگاه اطلاعاتي پيايندهاي كتابخانه اسكاپ.

8. شبكه اطلاع‌رساني جمعيت آسيا و اقيانوسيه[13]  اين شبكه مركز گردآوري و اشاعه اطلاعات جمعيتي است كه از سال 1983 شروع به‌كار كرده و از برنامه‌اي منطقه‌اي در زمينه اطلاعات جمعيتي در ناحيه اسكاپ پيروي مي‌كند (1: 13).

منابع اطلاعاتي اين شبكه شامل مجله، كتاب، مجموعه مقالات همايش‌ها، گزارش‌ها، پايان‌نامه‌ها، منابع ديداري - شنيداري، طرح‌هاي پژوهشي، پوستر، و ريزنگار است.

9. نظام اطلاع‌رساني آماري اسكاپ[14] . هدف عمده اين نظام گردآوري، تحليل، و اشاعه اطلاعات آماري در زمينه آمارهاي جمعيتي، كشاورزي، صنعت، انرژي، حمل‌ونقل، تجارت، بهاي، منابع مالي، و آمارهاي اجتماعي است (5: 203).

10. شبكه اطلاعات فني صنايع كشاورزي[15] . هدف اين  شبكه، كه از سال 1982 آغاز به‌كار كرده است، تهيه اطلاعات در زمينه صنايع كشاورزي، كنسروسازي، توليدات كشاورزي، صنعت چرم، خودكارسازي كشاورزي، الياف، كنف، روغن‌ها و چرمي‌ها و ابريشم، گياهان دارويي، صنعت دامپروري، و لاستيك براي كشورهاي در حال توسعه ناحيه اسكاپ است (8: ج 1، FF9707g).

11. خدمات اطلاع‌رساني تجاري. توسعه برنامه مبادله اطلاعات در زمينه تجارت از طريق اتصال واحدهاي اطلاعات ملي تجاري در ناحيه اسكاپ از اهداف عمده‌اي واحد است (6: 95).

 

مآخذ: 1) اطلاعات علمي و فني در آسيا و اقيانوسيه، بررسي كلي، نيازها و پيشنهادها. ترجمه سيمين بردبار. تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالي، مركز اسناد و مدارك علمي، 1365؛ 2) دامادي، سعيد. "شبكه اطلاع‌رساني اسكاپ (ESCAP)". اطلاع‌رساني. دوره نهم، 1 و 2 (1364): 103-108؛

3) Gale Directory of Databases. editor Kathleen Young Marcaccio. Detroit: Cale Research Inc., July 1993; 4) United Nations. Advisory Services. NewYork: United Nation; 5) United Nation. Directory of United Nations Databases and Information Services. 4th ed. NewYork: United Nations, 1990; 6) United Nations. Directory of United Nations Information Systems. NewYork: United Nations, 1980; 7) United Nations. Economic and Social Commission for Asia and The Pacific. Statistical Yearbook for Asia and the Pacific 1994. NewYork: United Nations, 1995; 8) Yearbook of Interuational Organizations 1987/88. edited by Union of Internationl Associations. 24th ed. Munchen: Saur, 1988.

              

  ليلا سودبخش

 

 

[1]. ESCAP/Ecomomic and Socidal Commission for Asiaand the Pacific Network

[2]. Economic Commission for Asia and the Far East

[3]. Economic and Social Commission for Asia and thePacific

[4]. ESCAP/AIDS (agricultural Information Developmentscheme)

[5]. ESCAP/APDI (Asian and Pacific DevelopmentInstitute Liabrary and Documentation center)

[6]. ESCAP/ARSAP (Agricultural Requisties Scheme forAsia and the Pacific)

[7]. ESCAP/DIS (Data and Information Service)

[8]. ESCAP/FADINAP (Fertilizer Advisory, Departmentand Information Network for Asia and the Pacific

[9]. Access

[10]. Fertilizer Priees and Trade Database for Asia andthe Parific

[11]. Nutrient and Product Database

[12]. ESCAP/HS (Regional Information System Networkfor Human Settlements)

[13]. Asia-Pacific POPIN (Asian-pacific PopulationInformation Network)

[14]. ESCAP/ Statistics (Sfatistics Information System)

[15]. ESCAP/TIAI (Network for Technological InformatioonAgro - Industries)

 

 

بازگشت به فهرست مقالات الف