Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات الف

 

السالوادور، كتابخانه‌هاي. السالوادور كوچك‌ترين جمهوري امريكاي مركزي است كه از شمال و مشرق به هندوراس، از جنوب به اقيانوس آرام، و از مغرب به گواتمالا محدود است. اين كشور مستعمره اسپانيا بوده و در سال 1821 استقلال يافته است. جمعيت آن (طبق آمار سال 2000) 6300000 نفر و مساحت آن 21041 كيلومترمربع است. زبان رسمي آن اسپانيولي است و زبان‌هاي محلي ناهوات[1]  و لنكا[2]  كه قبلاً رايج بوده تقريباً از ميان رفته‌اند.

جنگ‌هاي داخلي دوازده‌ساله (1979-1991) السالوادور زيان‌هاي فراواني به نهادها و سازمان‌هاي اين كشور وارد آورد. كتابخانه‌ها نيز از اين آسيب‌ها در امان نماندند. در آغاز دهه 1990 براي توسعه كتابخانه‌ها در زمان صلح برنامه‌هايي ارائه شده است.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي السالوادور* در سال 1870 به فرمان رئيس‌جمهور تأسيس گرديد. كتاب‌هاي اين كتابخانه، كه در آن زمان 6000 جلد در زمينه‌هاي الهيات، فلسفه، حقوق، و ادبيات كلاسيك بود، توسط خانواده كتابدارِ پاپ گري‌گوري شانزدهم[3]  از رُم خريداري شد. در سال‌هاي 1871- 1887دانشگاه ملي سرپرستي كتابخانه را برعهده گرفت و استفاده از آن براي عموم آزاد گرديد. نظارت و سرپرستي كتابخانه‌ها و آرشيو كشور در سال 1962 به كتابخانه ملي محوّل شد و در همين سال مجموعه كتابخانه و آرشيو ملي[4]  به ساختمان جديدي كه براي آن ساخته شده بود انتقال يافت.

در حال حاضر، قانون حق مؤلفِ السالوادور امكان گردآوري انتشارات اين كشور را براي كتابخانه ملي فراهم كرده است. علاوه بر اين، اسناد و مداركِ مراكز و سازمان‌هاي بين‌المللي نيز در اين كتابخانه نگهداري مي‌شود. بيشتر مجموعه كتابخانه ملي از طريق اهدا و مبادله كتاب با كشورهاي امريكاي لاتين و انجمن‌هاي علمي كشورهاي امريكا و اروپا تهيه مي‌گردد.

در آغاز دهه 1990 مسئولان كتابخانه ملي با وجود بودجه بسيار محدود و مسائل و مشكلات اداري و اجرايي، براي تهيه كتابشناسي ملي گذشته‌نگر، تدوين كتابشناسي جاري، و گردآوري مجلات گام‌هاي سودمندي برداشته‌اند. با پشتيباني و كمك ايالات متحده، مركز ملي اسناد[5]  نيز در السالوادور تأسيس شد.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. كتابخانه مركزي دانشگاه ملي السالوادور كه بيش از يك قرن مهم‌ترين كتابخانه آموزش عالي در السالوادور بود در سال 1854 تأسيس گرديد. اين كتابخانه در سال‌هاي 1865 و 1955 گرفتار حريق شد و در سال 1986 از زمين لرزه آسيب ديد. در سال‌هاي 1972 و 1980 نيز به‌سبب دخالت‌هاي حكومت و ارتش در امور آن، تعطيل و در حدود دو سوم از مجموعه 200000 جلدي آن مفقود گرديد. در سال 1992، دانشگاه ملي السالوادور درصدد هماهنگ كردن كتابخانه با نيازهاي دانشگاه برآمد و با اين هدف به بازسازي و تكميل مجموعه، ايجاد بناهاي تازه، ماشيني كردن خدمات كتابخانه‌اي، و آموزش كاركنان پرداخت.

اكنون كتابخانه دانشگاه امريكايي مركزي[6] ، كه در سال 1965 و همزمان با ايجاد نخستين دانشگاه خصوصي در السالوادور تأسيس شد، معتبرترين كتابخانه دانشگاهي اين كشور است. در آغاز دهه 1990 مجموعه اين كتابخانه شامل 100000 تك‌نگاشت و 1225 نشريه ادواري جاري بوده است. علاوه بر اعضاي هيأت علمي و دانشجويان، مراكز آموزش عالي ديگري ـ كه در دهه‌هاي 1970 و 1980 تأسيس شده‌اند و فاقد كتابخانه مناسب هستند ـ نيز مي‌توانند از خدمات اين كتابخانه بهره‌مند شوند.

كتابخانه‌هاي عمومي. كتابخانه ملي و برخي كتابخانه‌هاي شهرداري‌هاي السالوادور از قرن نوزدهم ميلادي تاكنون، خدمات كتابخانه‌اي محدودي را به مردم ارائه داده‌اند. در سال 1973 سازمان يونسكو از توسعه شبكه ملي خانه‌هاي فرهنگ[7] ، كه از ارائه‌دهندگان خدمات كتابخانه‌اي به مردم بودند، حمايت كرد. بعدها، بودجه اين خدمات به‌علل سياسي محدود گرديد. در سال 1991، وزارت آموزش و پرورش با حمايت دولت مكزيك شبكه‌اي از كتابخانه‌هاي عمومي را تأسيس كرد. نخستين كتابخانه عمومي اين شبكه در ژوئن 1992 در سن ميگل[8]  افتتاح شد. مؤسسان اين شبكه در نظر دارند كه در بخش‌هاي چهارده‌گانه كشور چهارده كتابخانه عمومي بنا كنند. كليساي كاتوليك نيز به ايجاد شبكه‌اي از كتابخانه‌هاي عمومي در نواحي جنگ‌زده كشور پرداخته است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. به‌جز چند كتابخانه آموزشگاهي، كه به‌كوشش بعضي از والدينِ دانش‌آموزانِ مدارس خصوصي به‌وجود آمد، تأسيس كتابخانه آموزشگاهي در اين كشور چندان مورد توجه نبوده است. در سال ،1992 وزارت آموزش و پرورش به‌عنوان بخشي از برنامه حمايت از توسعه آموزش و پرورش ابتدايي، طرحي آزمايشي را به‌اجرا گذاشت. اين طرح، هجده كتابخانه آموزشگاهيِ مناطق روستايي و شهري و بخش‌هايي از كشور را، كه اين دو شرط منطقه‌اي را با هم داشتند، دربر مي‌گرفت. طراحان اين برنامه اميدوار بودند كه، در آغاز، حدود 1500 كتابخانه جديد ايجاد كنند و معتقد بودند كه احساس مسئوليت ملي و رهبري صحيح بيش از داشتن منابع و متون در موفقيت اين طرح مؤثر خواهد بود.

كتابخانه‌هاي تخصصي. در  السالوادور، كتابخانه‌هاي تخصصي بيش از انواع ديگر كتابخانه‌ها توسعه داشته و بودجه بيشتري نيز به آنها اختصاص يافته است. در دهه 1980، علاوه بر كتابخانه‌هاي تخصصي سنتي، كتابخانه‌هايي در بانك‌ها، مراكز دولتي، مؤسسات خصوصي، مراكز حرفه‌اي و تخصصي، و مراكز اسناد و مدارك به‌ويژه در زمينه علوم اجتماعي تأسيس گرديد تا به اين وسيله به گسترش تحقيقات و رسانه‌هاي گروهي كمك شده باشد. استفاده از رايانه در كتابخانه‌ها سبب گرديده است كه اطلاعات كتابشناختيِ مجموعه‌هاي تخصصي به‌صورت ماشيني ذخيره شود و اشاعه اطلاعات مربوط به اين مجموعه‌ها آسان گردد.

حرفه كتابداري. اين حرفه در السالوادور، به‌سبب دستمزد اندك و ارزش اجتماعي نه‌چندان والا، طرفداران زيادي ندارد. دانشگاه ملي السالوادور نخستين بار دوره سه‌ساله آموزش حرفه كتابداري را در سال 1973 ايجاد كرد. تعدادي از كتابداران نيز براي تحصيل در اين رشته به خارج رفتند، اما اكثر كتابداران حرفه كتابداري را در ضمن كار آموخته‌اند. با كمك و حمايت دانشگاه‌هاي خارجي و مؤسسات بين‌المللي (بيشتر از كشورهاي اسپانيا، ايالات متحده، و مكزيك) همايش‌ها و دوره‌هاي آموزشي كتابداري برپا مي‌شود. اكنون دانشگاه ملي السالوادور دوره پنج‌ساله آموزش علوم كتابداري را در سطح كارشناسي آغاز كرده است. انتظار مي‌رود كه كتابداران متخصص اين دوره‌ها با كسب اطلاعات كافي در زمينه‌هاي فرهنگي، اجتماعي، و علوم اطلاع‌رساني نوين بتوانند دانش مفيد و لازم را براي اين حرفه كسب كنند.

انجمن كتابداران السالوادور[9]  كه بزرگ‌ترين سازمان تخصصي و حرفه‌اي كتابداري در اين كشور است، در سال 1947 تأسيس شده است. انجمن كتابداران كشاورزي[10]  نيز فعال است. اين دو انجمن در پيشرفت علوم كتابداري در السالوادور نقشي مؤثر داشته‌اند.

 آلما بي. ريورا ـ آگيلر[11]  (WELIS)

ترجمه پروين انوار (استعلامي)

 

 

 


[1]. Nahuat

[2]. Lenca

[3]. Pope Gregory XVI

[4]. National Archives

[5]. National Documentation Center

[6]. Central American University (UCA)

[7]. Casas de la Cultura

[8]. San Miguel

[9]. Salvadoran Association of Librarians

[10]. Association of Agricaltural Librarians

[11]. Alma B. Rivera- Aguilera

 

بازگشت به فهرست مقالات الف