Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

باتلر، پي‌يرس[1] . پي‌يرس باتلر، معلم و محقق امريكايي رشته كتابداري، به فنون اين رشته چندان دلبسته نبود - و آن را به ديگران واگذاشت - بلكه شيفته فلسفه و مباني نظري كتابداري بود كه اين رشته را وحدت و انسجام مي‌بخشيد. وي مورخي اومانيست بود، اما نقش علم را در فرهنگ بشري، از جمله كتابداري، انكار نمي‌كرد. اين نقطه نظر درونمايه اصلي نگرش وي در تاريخ علم و دانش‌پژوهي بود كه در كتابش با نام >در آمدي بر علم كتابداري[2]<  (1933) منعكس است.اين اثر با نظري اجمالي بر ماهيت علم آغاز مي‌شود و با تحليلي از سه موضوع بحث‌انگيز عمده در كتابداري - يعني مسائل جامعه‌شناختي، روان‌شناختي، و تاريخي - ادامه مي‌يابد، و سرانجام با فصلي كوتاه درباره "ملاحظات عملي" به پايان مي‌رسد. در ميان متون كتابداري، كه خصلت عمده آنها عمر كوتاهشان است، كتاب كم حجم باتلر نقطه عطف برجسته‌اي در سير تحول انديشه در اين رشته محسوب مي‌شود.

پي‌يرس باتلر در 19 دسامبر 1886 در كلارندون هيلز، ايلينويز، چشم به جهان گشود. شنوايي وي در همان اوان كودكي براثر ابتلا به تب مخملك دچار نارسايي جدي شد، به‌طوري كه در بقيه دوران حياتش ناچار به استفاده از سمعك گرديد. باتلر در سال 1906 موفق به اخذ كارشناسي فلسفه از كالج ديكنسون در پنسيلوانيا شد، يك سال در آكادمي نظامي ويرجينيا تدريس كرد، و از 1907 تا 1909 به تحصيل در مدرسه الهيات نيويورك پرداخت. سال بعد به ديكنسون بازگشت و، در همان سال، كارشناسي خود را از مدرسه الهيات هاردتفورد اخذ كرد. وي دانشجوي بورسيه تاريخ قرون وسطي در هارتفورد نيز بود و در سال 1912 به اخذ درجه دكتري نايل آمد. باتلر پس از اشتغال به كار اداري در راه آهن برلينگتن، در سال 1916 در زمره كاركنان كتابخانه نيوبري در آمد. نخست براي مدت يك سال دستيار مرجع اين كتابخانه بود. در عرض يك سال به مقام مديريت بخش سفارش، كتابشناس، وسرپرستي قسمت تاريخ چاپ و كتاب‌هاي چاپي بنياد جان وينگ[3]  ارتقا يافت. وي اين مسئوليت‌ها را تا زمان استعفايش در سال 1931 برعهده داشت. در خلال اشتغال در كتابخانه نيوبري، فهرستي از كتاب‌هاي چاپي متعلق به قرن پانزدهم ميلادي را كه در كتابخانه موجود بود منتشر ساخت كه ويرايش تجديد نظر شده آن در سال 1924 به‌چاپ رسيد. وي در سال 1926 با روث لپهام[4] ، كه او نيز مسئول مجموعه آير[5]درباره سرخپوستان امريكا و به نوبه خود پژوهنده‌اي خلاق بود، ازدواج كرد.

باتلر در سال 1928 به‌صورت مدرّس پاره وقت براي تدريس تاريخ كتاب و چاپ به استخدام مدرسه كتابداري دانشگاه شيكاگو در آمد. در سال 1931، به اصرار داگلاس ويپلز[6]  و ويليام رندال[7] ، عضو هيأت علمي تمام وقت اين مدرسه شد. وي بقيه عمر حرفه‌اي خود را، تا زماني كه در سال 1952 بازنشست شد، در اين دانشگاه گذراند.

كتاب‌هاي باتلر، از لحاظ تعداد نسبتآ اندك و شامل <فهرست كتاب‌هاي قرن پانزدهم>، <در آمدي بر علم كتابداري>، و <سر آغاز چاپ در اروپا>[8]  (1940) است. وي در مطالعات خود درباره چاپ بر اين باور بود كه گوتنبرگ مخترع چاپ با حروف متحرك نبوده، بلكه اين فن حاصل كار افراد متعددي از شهرهاي مختلف، از آغاز دهه 1440، محسوب مي‌شود. انتساب اين اختراع به گوتنبرگ در اذهان عمومي ناشي از برداشت هوشمندانه وي از حاصل تلاش ديگران بوده است.

رساله كوتاه باتلر با نام <دانش‌پژوهي وتمدن>[9]  كه در سال 1944 توسط دانشگاه شيكاگو منتشر شد، خلاصه‌اي از مطالب درسي او درباره تاريخ دانش‌پژوهي و رساله‌اي عطش افزاست - عطش‌افزا از اين جهت كه نشان مي‌دهد چه كار عظيمي در اين موضوع مي‌توانسته است انجام گيرد، اما باتلر بر تكميل آن اصرار داشته است. اين رساله هنوز هم براي كساني كه درصدد كسب بصيرت براي كشف روابط جامعه‌شناسي و مردم‌شناسي با توسعه كتابداري هستند با ارزش است. يكي از دستاوردهاي آن درك عميق از مبادي كتابداري و ريشه‌هاي فكري آن است.

باتلر در زمان مرگش سرگرم تدارك كاري در زمينه مديريت مجموعه كتاب‌هاي كمياب بود، موضوعي كه وي شايستگي اظهار نظر درباره آن را داشت. وي مقاله‌هاي بسياري درباره كتابداري و فلسفه آن نوشت و سخنوري پرآوازه و محبوب محسوب مي‌شد. باتلر در نقل داستان نيز مهارت بسزايي داشت و از شنيدن داستان خوب لذت مي‌برد.

باتلر در خلال سال‌هاي اشتغالش در دانشگاه شيكاگو، تأثيري ژرف بر تفكر فرهنگي و فلسفه كتابداري گذاشت، و آن‌گونه كه خود اعتراف مي‌كند، اين تأثير از حد انتظار او فراتر رفت. وي وظيفه خود مي‌دانست كه تاريخ اجتماعي كتابخانه را چنان بشناساند و تفسير كند كه براي عصر حاضر نيز ارزشمند باشد. به همين سبب، رويكرد فلسفي را به مسائل علمي و فني كتابداري پيوند داد. وي مي‌گويد "در آمدي بر علم كتابداري را به اين دليل نوشتم كه همكاران حرفه‌اي خود را به علمي‌تر انديشيدن ترغيب كنم. اكنون تلاش مي‌كنم كه آنها را از زياده روي مخاطره‌آميز در اين امر بازدارم".

وسعت آگاهي باتلر - به‌عنوان فردي واقعآ جامع‌الاطراف در قرن بيستم - تا نبوغ فاصله چنداني نداشت. وي معلمي برجسته بود. ديگر معلمان مدرسه كتابداري دانشگاه شيكاگو به دانشجويان مي‌آموختند كه چگونه كتابدار خوبي باشند، و اين كار را هم به نحو مطلوب انجام مي‌دادند؛ اما باتلر به آنها آموخت كه كتابداري چگونه مي‌تواند باشد.

در درس مورد علاقه‌اش، تاريخ دانش پژوهي، باتلر، تقريبآ بدون آنكه دانشجويان آگاه باشند، ميراث فكري را انتقال داد؛ ميراثي كه چون تجربه اهميت آن را نشان داده است، بدان رجعت كردند. در حرفه كتابداري، باتلر به اندازه رقيب فكري‌اش داگلاس ويپلز مجادله‌جو بود. وي با وجود ناشنوايي، از زندگي پربار اجتماعي لذت مي‌برد، از سخنراني در برابر جمع احساس خرسندي مي‌كرد، و زمان حضور در مجامع عمومي بهترين اوقات زندگي او بود.

جس اچ , شرا. در نوشته‌اش در نخستين ويرايش اين دايره‌المعارف (WELIS) درباره روابطش با باتلر مي‌گويد: "همكاري نگارنده با وي ]باتلر[ با مشاجره‌هاي فراوان همراه بود. بحث‌ها اغلب داغ مي‌شد اما هرگز به خصومت نمي‌انجاميد، بلكه آميخته با احترام متقابل و در فضايي سرشار از دوستي صورت مي‌گرفت.

در پايان فصل تابستان سال 1952، زماني كه باتلر بازنشست مي‌شد و نگارنده نيز دانشگاه شيكاگو را به قصد احراز مقام دانشگاهي ديگري ترك مي‌كرد، سرانجام نگارنده آخرين سخنش را خطاب به وي بر زبان آورد: "پيرس، پيش از آنكه يكديگر را ترك كنيم، اميدوارم درك كني كه من در جناح توام. من هم، با وجود آنكه از علم دفاع مي‌كنم، اومانيست هستم". وي پاسخ داد: "آه، مي‌دانم شرا، مي‌دانم، اما گاه احساسم درباره تو شبيه احساسم درباره باب هاتچينز[10]  است.

تو خوش قلب هستي، اما هميشه چيزهايي مي‌گويي كه دشمن را شاد مي‌كند و به او آرامش مي‌بخشد".

يك سال بعد، در ماه مارس سال 1953، باتلر، هنگامي كه از مراسم واگذاري بناي جديد كتابخانه‌اي در وينستون - سالم[11]، در كاروليناي شمالي، باز مي‌گشت، براثر حادثه اتومبيل جان خود را از دست داد.

 (WELIS) [12] جس شرا

 ترجمه مينو گلباغي

 


.[1] Pierce Butler

[2]. اين كتاب (Introduction to Library Science) با عنوان جنبه هاي نظري علم كتابداري به فارسي برگردانده شده است.

.[3] John Wing

.[4] Ruth Lapham

.[5] Ayer

[6] Douglas Waples

.[7] William Randall

.[8] Origins of Printing in Europe

.[9] Scholarship and Civilization

.[10] Bob Hutchins

.[11] Winston-Salem

.[12] Jess H. Shera

 

بازگشت به فهرست مقالات ب