Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

براون، جيمزداف[1] . براون، كه از زمره پيشگامان كتابداري به شمار مي‌آيد، در ششم نوامبر 1862 در ادينبورگ در خانواده كارگري به‌دنيا آمد كه خانواده‌اي اهل موسيقي و كتاب‌دوست بود. وي در مدرسه‌اي معمولي تحصيل كرد، اما تحصيل او فقط تا سن دوازده سالگي طول كشيد و از آن پس به شاگردي كتابفروشي محل در آمد. پس از مهاجرت خانواده‌اش به گلاسكو در 1876، در آنجا شغلي موقت در كتابفروشي ديگري يافت، ولي كار واقعي‌اش را در كتابخانه در سن شانزده سالگي آغاز كرد كه سمتي جزئي در كتابخانه ميچل به او واگذار شد. اين كتابخانه، كه نامش برگرفته از نام مؤسس آن يعني استفان ميچل از سرشناسان صنعت تنباكوي گلاسكو بود، درهاي خود را براي نخستين بار تنها يك سال قبل از آنكه براون در سلك كارمندان آنجا درآيد گشوده بود. مؤسس اين كتابخانه، آن را با سرمايه هنگفت 570000 پوندي وقف كرده بود تا بتواند به‌صورت كتابخانه عمومي بزرگي به فعاليت بپردازد. بنابراين، نوع شكل‌گيري آن شبيه كتابخانه عمومي نيويورك بود و، همانند همتاي امريكايي خود، خدمات مرجع چشمگيري را ارائه مي‌كرد كه در آن زمان اساساً جرياني به حساب نمي‌آمد.

براون ده سالِ مؤثر از عمر خود را در كتابخانه ميچل صرف كرد و شاهد افزايش مجموعه آن به 80000 جلد بود؛ دوره‌اي كه براي كتابداران جواني چون او تجربه خوبي فراهم آورد. در 1888، كتابدار ارشد كلركنول[2]  شد و اين ناحيه نيز مثل نواحي ديگري كه تعدادشان افزايش مي‌يافت، قانون كتابخانه‌هاي عمومي شهري را پذيرفته بود. سال‌هاي اوليه حضور براون در كلركنول او را به‌عنوان كتابداري ظاهراً سنتي اما با استعداد اين دوره شناساند. در سال 1894، با تبديل كتابخانه‌اش به كتابخانه‌اي با "قفسه باز" در زمره پيشگامان اين حركت در آمد.

تا قبل از اين تاريخ، كتابخانه‌هاي عمومي انگليس، برخلاف بسياري از كتابخانه‌هاي عمومي امريكا، اجازه مراجعه به قفسه‌ها را به خوانندگان نمي‌دادند و كارمندان كتابخانه كتاب‌هاي مورد نياز خوانندگان را از قفسه‌ها برايشان مي‌آوردند. با وجود آنكه براون در طول زندگي خود ضدّيت آشكاري با روش‌هاي كتابخانه‌هاي امريكايي و در واقع به كل كتابداري امريكا نشان داد، بي‌شك شركت او در كنگره انجمن كتابداران امريكا در شيكاگو (1893) و بازديد از بسياري از كتابخانه‌هاي ايالات غربي امريكا شيوه "قفسه باز" را پيش روي او گذاشت. بعد از سال 1894، موضوع قفسه باز طي سال‌ها مسئله‌اي بحث‌انگيز باقي ماند؛ هر چند با احتياط مي‌توان گفت كه پس از 1920 "بسته" باقي ماندن كتابخانه‌هاي عمومي انگليس كاملاً منسوخ شده بود.

براون در 1905 از كلركنول يا در واقع از منطقه شهري فينزبري به آيزلينگتون رفت كه محله لندن ـ كه او در آنجا مي‌زيست ـ بخشي از اين منطقه به‌شمار مي‌آمد. سال‌هاي اقامت او در كلركنول ـ فينزبري سال‌هايي بسيار خوش بود؛ چون كتابدار مترقي و آينده‌نگري چون او حمايت و تشويق مي‌شد. با آنكه هيأت رئيسه در آيزلينگتون كارشكن، بي‌علاقه، و مُمسك بود، اما براون با مبارزه با هرگونه مانع دلسردكننده‌اي دست به ايجاد خدمات كتابخانه عمومي زد كه در آن زمان الگويي ويژه محسوب مي‌شد.

علي‌رغم برتري دو نظام كتابخانه‌اي شهري كه براون به‌طور پياپي مسئول آنها بود، و براي اجتناب از كاربرد رده‌بندي دهدهي ديويي كه كاملاً از آن نفرت داشت، وي نزديك به سه گونه رده‌بندي را ابداع كرد. با اين‌حال، براون بيشتر اعتبارش را خارج از لندن، و عمدتاً به‌عنوان روزنامه‌نگار و مؤلف به‌دست آورد. وي نويسنده اصلي مطالب كتابخانه عمومي در مجله <كتابخانه> مك آليستر در 1890 بود، و وقتي كه مشخص شد انجمن كتابداران به‌عنوان يك "سازمان رسمي" از شناسايي آن خودداري مي‌كند، و به‌جاي آن مجله‌اي خاص خود يعني <اسناد انجمن كتابداران>[3]  را منتشر كرده است، استقلال دائمي خود را با ايجاد ماهنامه ديگري به نام <جهان كتابداري>[4] ، كه شماره اول آن در سال 1898 منتشر شد، حفظ كرد.

اين مجله جديد نه‌تنها وسيله‌اي شد كه در آن بسياري از كتابداران كار مطبوعاتي خود را شروع كردند و به نوشتن پرداختند، بلكه براون نيز با انتشار آن توانست مطالبش را در آن بنويسد و چاپ كند و بعدها نيز توانست آنها را بازنگري كرده و در يك يا چند كتاب مستقل ديگر به‌چاپ برساند. معروف‌ترين اين كتاب‌ها <راهنماي تدبير كتابخانه>[5]  بود. اين كتاب، در واقع، كتابداري انگليس و به‌ويژه كتابداري عمومي انگليس را با درسنامه‌اي بنيادي مجهز كرد. ويرايش دوم و كاملاً بازنگري شده آن در 1907 منتشر گرديد و ويرايش سوم (1920) و ويرايش‌هاي بعدي آن توسط برويك سه‌يرز[6]  و ديگران تهيه و تجديد نظر شد.

كتاب‌هاي قابل ذكر ديگر براون عبارتند از <رده‌بندي موضوعي> (ويرايش اول 1906، ويرايش دوم ،1914 ويرايش سوم ]توسط استوارت[ 1939)؛ <فهرست‌نويسي و رده‌بندي در كتابخانه> (1912)، كه خلف كتاب‌هاي <راهنماي رده‌بندي كتابخانه و رف‌چيني[7]> (1898)؛ <كتابخانه كوچك: راهنمايي براي گردآوري و محافظت از كتاب‌ها> [8]  (1907)؛ و <راهنماي كتابشناسي عملي> [9]كه عمدتاً مبتني بر سخنراني‌هاي وي در نخستين مدرسه كتابداري در مدرسه اقتصاد لندن بود. براون همواره مدافع سرسخت آموزش و ايجاد فرصت‌هاي برتر براي كتابداران جوان و تا حد زيادي مسئول شروع دوره‌ها و كلاس‌هاي مكاتبه‌اي بود كه بيشتر كتابداران انگليس براي مطالعات حرفه‌اي خود حدّاقل تا اواخر سال 1930 به آن وابسته بودند.

عضويت براون در خانواده‌اي موسيقي‌دوست تأثيري مادام‌العمر داشت. وي <شرح حال موسيقي‌دانان> را در سال 1886 و <سرگذشت موسيقي بريتانيا> را در سال 1897 منتشر كرد و <آوازها و رقص‌هاي خاص همه ملل> را در سال 1910 گردآورد. علاقه ويژه براون به موسيقي در تمايل زياد او به تشويق تهيه متون موسيقي در كتابخانه‌هاي عمومي، كه قبلاً در كتابش تحت عنوان <راهنماي ايجاد كتابخانه موسيقي> [10]بيان شده بود، انعكاس يافت.

اون تأثيري ژرف بر انديشه كتابخانه‌هاي عمومي در انگليس طي حياتش، و مدت‌ها پس از فوتش در لندن در 26 فوريه 1914، برجاي نهاد. اين تأثير دست كم دو نقطه ضعف داشت كه از يك‌سو تعصّبي بي‌اساس نسبت به روش‌هاي كتابداري امريكا و از سوي ديگر تعصّب نسبت به روش‌هاي متنوع كتابداري انگليس ـ البته به جز كتابخانه‌هاي شهري آن ـ را بر مي‌انگيخت. وي طرفدار پرشور كار ابتكاري ادوارد ادواردز (1812-1886) كتابدار بزرگ انگليس در اواسط قرن نوزدهم، بود يكي از بنيانگذاران كتابداري نوين انگليس به حساب مي‌آيد.

                                                                                                                                         

مآخذ :

1)  Malhan, V. James Duff Brown and His Contributions. Herald of Library Science, 1978 ; 2)  Munford, W.A. James Duff Brown 1862-1914: Portrait of a Library prioneer,  1968.

(WELIS)  دبليو. اي مانفورد   [11]   

 ترجمه عليرضا بهمن‌آبادي  

 


[1]. Brown, James Duff

[2]. Clerkenwell

[3]. Library Association Records

[4]. Library World

[5]. Manual of Library Economy

[6]. W.C. Berwick Sayers

[7]. Manual of Library Classification and Shelf Arrangement

[8]. Small Library: A Guide to the Collection and Careof Books

[9]. Manual of Practical Bibliography 

[10]. Guide to the Formation of a Music Library

[11]. W.A. Munford

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ب