Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

برنامه همكاري آسيا-اقيانوسيه براي توسعه كتاب و كتابخواني (اپرب)[1] . اين برنامه وابسته به  برنامه "همكاري فرهنگي آسيا-اقيانوسيه"[2]  يونسكو و شامل شبكه‌اي از مؤسسات و سازمان‌هايي است كه تحت حمايت يونسكو به ترويج كتابخواني و توسعه كتاب در منطقه آسيا و اقيانوسيه مي‌پردازد.

تاريخچه. اپرب در دسامبر 1991 در كوالالامپور تأسيس شد و مسئوليت مشاوره منطقه‌اي را در زمينه اصلاح وضع نشر و ترويج عادت مطالعه عهده‌دار گرديد و براي فعال كردن بخش فرهنگي يونسكو برنامه‌ريزي خود را بر حق مؤلف و توسعه صنايع فرهنگي متمركز ساخت. اپرب داراي 37 عضو از مناطق شرق آسيا، جنوب شرقي آسيا، جنوب آسيا، غرب آسيا، و اقيانوسيه است (3).

اهداف. هدف‌هاي اين برنامه عبارتند از: فراهم‌آوري امكان همكاري ميان كارشناسان توسعه كتاب و كتابخواني در سطح جهاني، منطقه‌اي، ملي، و محلي؛ تشويق و حمايت از جريان تبادل اطلاعات؛ كمك به توسعه و ترويج كتاب و كتابخواني براي مناطق مختلف مطابق تعاريف و برنامه‌هاي يونسكو؛ برآوردن نيازهاي فرهنگي و آموزشي؛ و ايجاد ارتباط ميان مناطق محلي و منطقه‌اي جهت رفع خلاءهاي اطلاعاتي.حمايت‌هاي اين برنامه نيز شامل موارد زير است:

1. توسعه مواد خواندني براي كودكان و بزرگسالان؛

2. ايجاد و توسعه امكانات براي كتابخانه‌هاي روستايي، سيّار، نمايشگاه‌هاي كتاب و تشويق و ترويج كتابخواني؛

3. تقويت زيرساخت‌هاي تجارت كتاب؛

4. ارتقاي مهارت كارشناسان كه در زمينه توليد و توزيع كتاب از قبيل تأليف، نشر، چاپ، و فروش كتاب فعاليت دارند؛

5. اشاعه موافقتنامه فلورانس، حق مؤلف جهاني، و ساير تدابير بين‌المللي، و ايجاد نظام قانوني براي كشورهايي كه به برنامه تجارت كتاب ملحق شده‌اند (3).

بودجه اپرب از محل بودجه جاري يونسكو تأمين مي‌شود، اما كمك‌هاي ديگري نيز از ساير منابع در اختيار اپرب قرار مي‌گيرد.

آموزش براي توسعه انتشارات. مهارت‌هاي حرفه‌اي و به‌كارگيري روش‌هاي علمي از كليدهاي اساسي در امر توسعه و نشر كتاب است. از جمله فعاليت‌هاي فرهنگي اپرب آموزش كارشناسان، نويسندگان، ويراستاران، طراحان، مديران، و توزيع‌كنندگان منابع فرهنگي است. آموزش‌ها از طريق برگزاري كلاس‌هاي كارآموزي، همايش‌ها، و تشكيل كارگاه‌هاي آموزشي انجام مي‌گيرد. بعضي از اين برنامه‌ها كه تاكنون اجرا شده است شامل توليد مواد آموزشي زيست محيطي، نشريات ادواري براي كودكان در سنين مختلف، استفاده از چندرسانه‌اي‌ها، استفاده از رايانه، نگارش كتاب‌هاي علمي براي كودكان و نوجوانان، تصويرگذاري و طراحي، توسعه عادت مطالعه، ترجمه كتاب‌هاي ويژه كودكان، توسعه شيوه‌هاي چاپ، و بازاريابي و توزيع كتاب است (4).

دبيرخانه اپرب. وظايف اين دبيرخانه عبارتند از: 1) آماده ساختن و همكاري منطقه‌اي و زيرمنطقه‌اي امور براي هر دوره دو ساله؛ 2) عقد قرارداد در مورد انتشار هماهنگ و حقوق مربوط به تجديد چاپ كتاب‌هاي فني؛ 3) تدارك خدمات واسطه‌اي براي تجهيزات چاپي مستعمل؛ 4) افزايش سطح آگاهي نسبت به واژه‌ها و تعريف استانداردها؛ 5) انجام مطالعات و بررسي و تحقيق در زمينه‌هاي مربوط؛ 6) استقرار منابع انساني، پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني و اشاعه اطلاعات؛ 7) كمك به توسعه انتشارات، توسعه بازارها، تقليل هزينه‌ها و ايجاد نمايشگاه‌هاي كتاب در سطح منطقه‌اي و زير منطقه‌اي؛ 8) معرفي منابع جديد اعتباري؛ 9) حمايت از توزيع گسترده كتاب به‌ويژه منابع و مواد اطلاعاتي براي آموزش پايه و برنامه‌هاي پس از سوادآموزي؛ 10) تلاش مستمر براي تقليل حقوق گمركي براي واردات كتاب؛ 11) حمايت از بخش‌هاي دولتي و خصوصي در زمينه نشر كتاب؛ 12) حمايت از انتشار مواد كمك درسي جهت تكميل آموزش در سطوح بالاي تحصيلي؛ 13) حمايت از گردش كتاب‌هاي درسي در كتابخانه‌ها؛ و 14) تحقيق در زمينه تقليل هزينه‌هاي پستي براي ارسال كتاب‌ها و مجلات با همكاري سازمان‌هاي آي.پي.يو. و يو.ان.دي.پي. (2: 190-191).

اپرب فصلنامه‌اي تحت عنوان ABD [3] را، كه مخفف عبارت "توسعه كتاب در آسيا و اقيانوسيه" است، به زبان انگليسي منتشر مي‌كند و در آن رويدادها، اخبار و فعاليت‌هاي مربوط به نشر، و كتاب و كتابخواني درج مي‌شود (1: 180).

از سال 2000، اپرب شبكه‌اي چندرسانه‌اي بر روي اينترنت قرار داده است كه از طريق آن مي‌توان اطلاعات و آمارهاي مورد نياز را درباره هر كشور يا منطقه به دست آورد.

 

مآخذ: 1) فدايي‌عراقي، غلامرضا. كتاب و كتابخانه: مديريت و توسعه فرهنگي (مجموعه مقالات): "اپرب چيست؟". تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، گروه انتشارات، 1375، ص 180-183؛ 2) همو. كتاب و كتابخانه: مديريت و توسعه فرهنگي (مجموعه مقالات): "فعاليت جديد براي حمايت از كتاب و كتابخواني". تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، گروه انتشارات، 1375، ص 184-193؛

3) Asian Pacific Cooperative Programm in Reading "Promotion and Book Development". [on-line] Aveilable: http: // www 2. accu. or jp/01/01-01.html [15/1/2002]; (4 Asian Pacific Cooperative Programm in Reading "Promotion and Book Development". [on-line] Aveilable: http: // www2. accu. or. jp/06/06-02/02. html.

                عبدالله نجفي

 

 

 

 



[1]. Asian / Pacific cooperative Programm in RedingPromotion and Book Development (APPREB)

[2]. Asian / Pacific Cultural Cooperative for Unesco

[3]. Asian/ Pacific Book Development

 

بازگشت به فهرست مقالات ب