Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

برونئي، كتابخانه‌هاي. اين كشور در غرب سواحل جزيره برونئي، بين طول جغرافيايي 11404 و 1123 و عرض جغرافيايي 400 و 505، در 440 كيلومتري شمال خط استوا در همسايگي ايالت ساراواك، شرق مالزي واقع شده است. جمعيت اين كشور (طبق آمار سال 2000) 328000 نفر و وسعت آن 5769 كيلومترمربع است. بيشتر جمعيت آن اهل مالي‌اند و چيني‌ها و ساير نژادها در مرتبه‌هاي بعدي قرار دارند.

اقتصاد برونئي در مرحله گذر از ساختار مبتني بر نفت است. دولت انرژي و منابع را به‌سوي تنوع اقتصادي هدايت كرده و به‌سمت توليد بر مبناي صادرات و جايگزيني واردات گرايش دارد.

در سال‌هاي اخير آموزش و پرورش توسعه چشمگيري يافته است. مهم‌ترين مؤسسه آموزش عالي كشور دانشگاه برونئي دارالسلام (تأسيس 1985) است. آموزش و پرورش براي كودكانِ سنين مدرسه اجباري و دولتي است.

نظام كتابخانه‌اي و توسعه كتابخانه‌ها. امروزه كتابخانه‌هاي برونئي پيوسته در حال افزايش است. در وزارتخانه‌هاي متعدد، چهار نوع كتابخانه مي‌توان يافت. اين كتابخانه‌ها عبارتند از كتابخانه‌هاي دانشگاهي، عمومي، آموزشگاهي، و تخصصي.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. كتابخانه‌هاي دانشگاهي تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش قرار دارند. دانشگاه برونئي دارالسلام مجموعه‌اي بالغ بر 160126 جلد كتاب چاپي، و نشريه ادواري دارد. اين كتابخانه فقط بر روي دانشجويان كارشناسي و مدرّسان باز است. از پنجاه نفر كارمند آن 22 نفر كتابدار حرفه‌اي هستند.

كتابخانه مؤسسه فن‌آوري برونئي[1]  مجموعه‌اي حدود 27489 جلد مواد چاپي دارد كه عموماً در زمينه فن‌آوري و رايانه است. كتابخانه هفت كارمند دارد كه دو تن از آنها كتابدار حرفه‌اي‌اند. كتابخانه فن‌آوري برونئي نخستين كتابخانه‌اي بود كه با بهره‌جويي از نظام نرم‌افزاري كتابخانه سيدني، در سال 1986، رايانه‌اي شد.

دانشكده پرستاري "پنگيران اناك پوتري رشيده"[2]  به گردآوري و اشاعه كتاب‌ها، مجله‌ها و ادواري‌هاي رشته پزشكي مي‌پردازد. اين كتابخانه فقط به دانشجويان پرستاري ارائه خدمت مي‌كند.

دانشكده فني سلطان سيف الرزال[3] ، نيز داراي كتابخانه‌اي خاص دانشجويان است. مجموعه اين كتابخانه را مواد مهندسي و مكانيك تشكيل مي‌دهد. پنج كارمند دارد كه يكي از آنها كتابدار حرفه‌اي است.

كتابخانه عمومي. برونئي كتابخانه عمومي ندارد و نقش كتابخانه عمومي را كتابخانه دوان بهاسا[4]  برعهده دارد. اين كتابخانه داراي بنايي مركزي و سه‌شاخه در نواحي بليت، توتونگ، و تمبورونگ است. نقش كتابخانه دوان بهاسا فراهم‌آوردن خدمات اطلاع‌رساني و انجام خدمت امانت مواد به عموم مردم است. از آن‌جا كه اين كتابخانه نقش و كاركردهاي كتابخانه عمومي را برعهده دارد، از عضويت همگان استقبال مي‌كند.

به‌منظور خدمت‌رساني به عامه مردم كه در نواحي روستايي زندگي مي‌كنند، اين كتابخانه خدمات كتابخانه‌اي سيّار را راه‌اندازي كرده است. در حال حاضر طبق برنامه، شش كتابخانه سيّار به شصت‌ونه مركز ارائه خدمت مي‌كنند.

مجموعه اين كتابخانه شامل 334922 جلد كتاب و نشريه ادواري است. اين كتابخانه 149 كارمند دارد كه پانزده تن از آنان كتابدار حرفه‌اي‌اند.

كتابخانه دوان بهاسا همواره سعي دارد از جهت خدمات، كاركنان، مجموعه، و جلب رضايت خوانندگان، بهترين كتابخانه كشور شود. در بيانيه اين كتابخانه، فراهم‌سازي خدمات اطلاع‌رساني و ايجاد عادت مطالعه از راه فراهم‌آوري، امانت، خدمات مرجع، و كتابخانه سيّار با استفاده از كاركنان آموزش ديده، حرفه‌اي، و متعهد به‌عنوان فعاليت‌هاي اصلي مطرح شده است.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. در اين كشور 26 كتابخانه دبيرستاني و 117 كتابخانه مدرسه‌اي وجود دارد. در اين كتابخانه‌ها افزون بر خدمت امانت مواد، خدمات مرجع نيز به دانش آموزان ارائه مي‌شود. كتابداران اين كتابخانه‌ها اغلب غيرحرفه‌اي‌اند. فقط دو كتابدار تعليمات حرفه‌اي ديده‌اند.

اخيراً در فعاليت‌هاي توسعه، چندين كتابخانه مدرسه ابتدايي با فراهم‌آوردن خدمات چند رسانه‌اي و يكپارچه براي دانش‌آموزان، به مراكز منابع آموزشي تبديل شده و فقط در ناحيه برونئي موآرا[5] ، چهار كتابخانه آموزشگاهي اس.آر. دليما ساتو[6] ، اس.آر. كيارونگ[7] ، اس.آر. پينتو ماليم[8] ، و اس.آر. پاپ بسار[9]  به اين‌گونه خدمات مي‌پردازند.

اداره برنامه‌هاي آموزشي وزارت آموزش و پرورش مسوؤليت مشاوره، برگزاري دوره‌هاي آموزش كاركنان، و فراهم‌آوري منابع را برعهده دارد.

كتابخانه‌هاي تخصصي. در اداره‌ها و وزارتخانه‌هاي دولتي مختلف اين كشور كتابخانه تخصصي وجود دارد. اين تشكيلات، با درك اهميت كتابخانه در تقويت بنيه علمي كاركنان، كتابخانه‌هايي برپا كرده‌اند.

كتابخانه موزه برونئي، زير نظر وزارت فرهنگ، جوانان، و ورزش، به فراهم‌آوري و نگهداري كتاب‌ها، اسناد تاريخي، پايان‌نامه‌ها، خلاصه مذاكرات و ديگر موارد مي‌پردازد. عملكرد اين كتابخانه در زمره فعاليت‌هاي آرشيوي است. كتابخانه، علاوه بر نگهداري مدارك مهم، به‌منزله مركزي پژوهشي نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مراجعان، با اجازه كتبي مدير موزه‌ها، مي‌توانند از منابع موجود در كتابخانه استفاده كنند. اين كتابخانه مجموعه‌اي شامل 827,40 مواد چاپي دارد، و داراي شش كارمند است كه يكي از آنها كتابدار حرفه‌اي است.

كتابخانه تاريخ برونئي[10] ، نيز زير نظر وزارت فرهنگ، جوانان، و ورزش اداره مي‌شود و به نگهداري پيشينه‌ها و انواع كتاب‌هاي تاريخي مي‌پردازد. هدف از ايجاد اين كتابخانه حفظ و نگهداري همه مداركي است كه داراي ارزش تاريخي هستند، كه بر اسناد مربوط به تاريخ برونئي تأكيد بيشتري است. اين كتابخانه بر روي همگان باز نيست؛ اما هريك از افراد جامعه مي‌توانند به قصد پژوهش، با اخذ اجازه، به منابع آن دست يابند. اين كتابخانه داراي سه كارمند با ده سال تجربه كتابداري است.

وزارت فرهنگ، جوانان، و ورزش كتابخانه‌اي خاص خود دارد. اين كتابخانه به نگهداري كتاب‌ها، مجله‌ها و خلاصه مذاكرات همايش‌هايي كه كاركنان وزارتخانه در آنها شركت داشته‌اند مبادرت مي‌ورزد و مجموعه آن به 2876 جلد مي‌رسد. كتابداري غيرحرفه‌اي مسئول اداره آن است.

وزارت دادگستري نيز در حوزه كاري خود داراي كتابخانه‌اي است كه به گردآوري مواد مربوط به قوانين و زمينه‌هاي وابسته مي‌پردازد. هريك از اعضاي نهادهاي قانوني مي‌توانند اجازه استفاده از اين كتابخانه را به‌منظور مراجعات قانوني به‌دست آورند. اين كتابخانه سه كارمند دارد كه يكي از آنها كتابدار حرفه‌اي است.

كتابخانه وزارت بهداشت برونئي عضو كتابخانه ملي پزشكي بريتانياست. مجموعه 7343 جلدي آن عمدتاً در مورد پزشكي و بهداشت اعم از كتاب، و نشريه ادواري است، و مجموعه‌اي از لوح‌هاي فشرده را نيز دربردارد. نيروي انساني آن شامل هشت كارمند است كه يكي از آنها كتابدار حرفه‌اي است.

آموزش كاركنان. بيشتر كتابداران حرفه‌اي در خارج از كشور آموزش مي‌بينند. بنابر گزارش همايش حاجي ابوبكر (1993)، تنها شصت‌ودو كتابدار حرفه‌اي درجه دانشگاهي يا گواهينامه دارند. از اين تعداد، شش تن داراي درجه كارشناسي ارشد، نوزده تن داراي درجه كارشناسي، سي‌وپنج تن داراي گواهينامه عالي ملي، و دو تن داراي ديپلم‌اند.

كتابداراني كه تعليمات حرفه‌اي نديده‌اند در دو كتابخانه عمده، يعني دانشگاه برونئي دارالسلام و دوان بهاسا، آموزش مي‌بينند. از نظر رشد و پرورش حرفه‌اي، كتابداران برونئي علاوه بر شركت در همايش‌ها و كارگاه‌هاي داخلي، در دوره‌هايي كه كارگزاران خارجي برگزار مي‌كنند نيز شركت مي‌جويند؛ نظير برنامه همكاري فني مالزي و دوره‌هاي اتحاديه جنوب شرقي آسيا ]آسه آن[.

همكاري كتابخانه‌اي و اشتراك منابع. در سطح ملي همكاري نزديكي ميان كتابخانه‌هاي عمده از راه تسهيلات امانت بين كتابخانه‌اي، تربيت كتابداران محلي، و برنامه‌هاي مبادله اعضا برقرار شده است. دو كتابخانه دانشگاه برونئي و دوان بهاسا، گام‌هاي نخست را در راه آموزش كتابداران محلي، به‌ويژه در كار مديريت كتابخانه‌ها برداشته‌اند.

در سطح بين‌المللي، كتابخانه دانشگاه برونئي با كشورهايي چون مالزي، استراليا، و انگليس، به‌خصوص در امر روبرداشت از منابع همكاري نزديك دارد.

خدمات رايانه‌اي و شبكه‌سازي. خدمات هشت كتابخانه خودكارسازي شده است و از رايانه شخصي استفاده مي‌كنند. اين هشت كتابخانه عبارتند از كتابخانه مؤسسه فن‌آوري برونئي، كتابخانه شركت نفت شل برونئي[11] ، كتابخانه مؤسسه مطالعات اسلامي[12] ، كتابخانه مسجد جامع معاصر حسن ابوالكياه[13] ، كتابخانه مدرسه راهنمايي چونگ هوا[14] ، كتابخانه واحد نفت برونئي[15] ، و كتابخانه دولتي پزشكي[16] .

راه‌اندازي شبكه كتابخانه‌اي برونئي (برو لينت)[17] ، به‌همت مؤسسه ارتباطات دوربرد، كتابخانه‌هاي عمده بسياري را قادر خواهد ساخت تا مشترك اينترنت شوند و از اين راه با كتابخانه‌هاي سراسر جهان ارتباط برقرار سازند. برپايي برولينت مردم را به خريد رايانه و استفاده شخصي از آن تشويق كرده است.

در حال حاضر، سيل رايانه‌هاي شخصي در بازارهاي برونئي روان شده است. اما، حتي يك كتابخانه دبستاني از اين تجهيزات در كارهاي كتابخانه‌اي بهره‌مند نيست. از سوي ديگر، آموزش كاركنان و ايجاد سواد رايانه‌اي پول و زمان مي‌طلبد. سه كتابخانه دانشگاه برونئي دارالسلام، دوان بهاسا و كتابخانه موزه داراي نظام‌هاي خودكارند. كتابخانه دوان بهاسا اخيراً طرح پيشنهادي استفاده از نظام آماده را جهت تصويب ارائه كرده است.

حرفه كتابداري. انجمن كتابداران برونئي دارالسلام، با هدف‌هاي عمده گردآوردن همه كتابداران در يك سازمان و آموزش اعضا در زمينه كتابداري، در سال 1985 برپا شد؛ و براي رسيدن به اين اهداف همايش‌ها، نشست‌ها، و كارگاه‌هايي برگزار كرده است.

اين انجمن عضو انجمن‌هاي بين‌المللي كتابداري نظير انجمن كتابداران كشورهاي مشترك‌المنافع (كوملا)، كنگره بين‌المللي كتابداران و اطلاع‌رسانان مسلمان (كامليس)، كنگره كتابداران جنوب شرق آسيا (كونسال)، اتحاديه بين‌المللي انجمن‌ها و مؤسسه‌هاي كتابداري (ايفلا)، و ديگر انجمن‌هاي بين‌المللي است.

 

مآخذ:

1) Awang Haji Abu Bakar bin Haji Zainal. "The Need of DBP Library". MA. Disseration, 1994; 2) Brunei Darussalam. Annual Report, 1992; 3) Brunei Darussalam. Statistical Year Book 1995, 96. Brunei Darussalam: Brunei Press, 1996; 4) Library Report: Dewan Bahasa dan pustaka, December 1993; 5) Suhaimi, Azahari bin Haji. "Library Automation and the Use of CD ROM Technology in Brunei Libraries. Brunei Darussalam Report, 1995.     

(CON)

                ترجمه اسدالله آزاد

 

 

 


[1]. The Library of Institute of Technology Brunei (ITB)

[2]. The Pengiran Anak Puteri Rashidah Nursing College

[3]. The Maktab Teknik Sultan Saiful Rizal

[4]. Dewan Bahasa Library (DBP)

[5]. Muara

[6]. S R Delima Satu

[7]. S R Kiarong

[8]. SR Pintu Malim

[9]. SR PAP Besar

[10]. The Brunei Historical Library

[11]. The Library of Brunei Shell Petroleum Company

[12]. The Library of Institute of Islamic Srudies (IPI)

[13]. The Library of Jamie Asri Hassani Bolkiah Mosque

[14]. The Library of Chung Hwa Middle School

[15]. The Library of Brunei Petroleum Unit

[16]. The Library of State Medical

[17]. Bru LINET (Brunei Library Network)

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ب