پرش به محتوای اصلی

دايرة المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني(نسخه آزمایشی)

برو به جستجو
آ
الف
ب
پ
ت
ث
ج
چ
ح
خ
د
ذ
ر
ز
ژ
س
ش
ص
ض
ط
ظ
ع
غ
ف
ق
ک
گ
ل
م
ن
و
ه
ی
  
دايرة المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني(نسخه آزمایشی) > صفحات دايرة المعارف > بسترمن، تئودور  

بسترمن، تئودور

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

بسترمن، تئودور. تئودور دئوداتوس ناتانيل بسترمن[1] ، كتابشناس برجسته، ولترشناس، و دوستدار كتابخانه‌ها و كتابداران، در 18 نوامبر 1904 در لهستان به‌دنيا آمد؛ در انگليس پرورش يافت؛ و سپس به لندن نقل مكان كرد.

بيشتر تحصيل او در خانه انجام گرفت و تحصيلات رسمي مدرسه‌اي چنداني نداشت و هرگز به دبيرستان و دانشگاه نرفت. در دوره نوجواني، علاقه او به جنبش‌هاي جوانان سبب عضويت وي در نهضتي عرفاني به رهبري آني بسانت[2]  شد. كتابشناسي آني بسانت نخستين كتاب بسترمن بود كه در 20 سالگي منتشر كرد. آني بسانت زني برجسته بود و، قبل از گرايش به عرفان، درباره موضوع‌هاي متعدد مورد علاقه‌اش كتاب‌هاي بسياري در مباحث دنياگرايي، كنترل مواليد، مقام زنان، و اتحاديه‌گرايي تجاري منتشر كرده بود. وي پس از عرفان‌گرايي، به‌سوي ملي‌گرايي هندوها گرايش يافت. كتابشناسي بسترمن حاوي بيش از 400 مدخل بود. بسترمن در سال 1927 كتاب <افكار آني بسانت> [3]  را كه كتابي سياسي بود به مناسبت بزرگداشت هشتادمين سال تولد آني بسانت منتشر كرد؛ ولي كتاب ديگر او به نام <خانم آني بسانت: پيامبري نوين> [4]  اثر عارفي سرخورده و خطاكار بود كه ديكتاتوري هولناك اين خانم را محكوم مي‌كرد.

دل‌مشغولي بسترمن به عرفان علاقه‌اي تقريبآ مشابه به فراهنجار[5]  در وي ايجاد كرده بود به‌طوري كه در سال‌هاي 1927 تا 1935 يكي از كاركنان محقق انجمن تحقيقات فرا روانشناختي[6]  شد. در همين ايام، سردبير مجله و كتابدار اين انجمن گرديد و يك فهرست و چهار پيوست آن را نيز منتشر كرد. انتشار كتاب <برخي واسطه‌هاي جديد> [7]  در 1930، سردبيري و سخنراني‌هاي او در گفت‌وگوهاي "بي.بي.سي." تحت عنوان <تحقيقي در ناشناخته‌ها> [8]در 1934، و تدوين <كتابشناسي سر اوليور لاج> [9] در سال 1935 پيامدهاي

اشتغال بسترمن در انجمن بود. البته، وي قبلا نيز كتاب‌هاي تخصصي‌تري ارائه كرده بود كه نخستين آنها  <خيره شدن بر بلور، مطالعه‌اي در تاريخ، اشاعه، نظريه، و اجراي بلورنگري> [10]  در 1924 بود و اشاره به قدرت پنهان و  ناشناخته "ادراك" داشت. كتاب <عصاي پيشگويي: پژوهشي تجربي و روانشناسانه [11] زماني آماده شد كه بسترمن دستيار  سر ويليام بارت[12]  بود، ولي پس از درگذشت بارت، در سال 1926 منتشر شد و <پيشگويي با آب: حقايق و نظريه‌هاي جديد> [13]  (1938) پيوستي بر بخشي از آن بود. در اين كتاب‌ها، وي تقريبآ به‌صورتي آشكار، بر اين ادعا بود كه پيدا كردن هرگونه بيان معمولي براي پديده‌هاي گمانه‌زني[14]ناممكن است.

در سال 1927، بسترمن ويرايش جديدي از اثر ارنست كراولي[15]  با نام <گل سرخ اسرارآميز: مطالعه‌اي در زناشويي‌هاي بدوي> [16]  كه در سال 1902 منتشر شده بود ارائه كرد. علاقه ديگر او اين‌بار در انسان‌شناسي تجلّي كرد. ويرايش جديد  اين اثر نمايه‌اي بسيار مفصل‌تر و كتابشناسي‌يي با 800 مدخل به‌همراه داشت. اين ويرايش به سر جي.جي فريزر[17]  اهدا شده بود. بسترمن <كتابشناسي سر جيمز جورج فريزر> را در سال 1934 منتشر كرد. موفقيتي كه ويرايش اثر ارنست كراولي به ارمغان آورد، او را به گردآوري مقالات كراولي كه پيش از آن به‌صورت كتاب منتشر نشده بود ترغيب كرد. وي اين مجموعه‌ها را در 1929 و 1931 منتشر ساخت. سپس كوشيد تا با انتشار كتاب <مردان عليه زنان: مطالعه‌اي در روابط جنسي> [18] كه نوعي بررسي كوتاه تاريخي بود، پلي ميان مردمان بدوي و امروزي ايجاد كند.

بسترمن، با آغاز تدريس در مدرسه عالي كتابداري دانشگاه لندن در سال 1931 و با انتشار كتاب <مبادي كتابشناسي نظام‌يافته>[19]  در چهار سال بعد، علاقه وافر خود را به كتابشناسي نشان داد. دومين ويرايش اين كتاب در سال 1936 و سومين آن به زبان فرانسوي در 1950 منتشر شد. اين كتاب را، كه به معرفي كتابشناسي‌هاي منتشرشده در قرن هفدهم مي‌پردازد، مي‌توان مقدمه‌اي بر >كتابشناسي جهاني كتابشناسي‌ها< دانست. مقاله‌اي نيز با عنوان >كتابشناسي جديد كتابشناسي‌ها< دارد كه آن را در سال 1936 در همايش انجمن كتابداران بريتانيا ارائه كرد. در همان سال ويرايشي از اين مقاله با تجديد نظري جزئي به‌صورتي جداگانه منتشر شد و سپس ويرايش تجديدنظرشده ديگري از آن به‌صورت پيشگفتار نخستين جلد >كتابشناسي جهاني <انتشار يافت.

بسترمن >كتابشناسي جهاني كتابشناسي‌ها، فهرست كتابشناسي‌ها، گاهشمارها، چكيده‌ها، نمايه‌ها، و جز آن< را براي نخستين بار در سال‌هاي 1939-1940 منتشر كرد. ويرايش دوم اين اثر در 1947-1949 (و تجديد چاپ در 1950)، ويرايش سوم آن در 1955-1956 (تجديد چاپ در قطع كوچك‌تر در 1960)، و چهارمين ويرايش آن در چهار جلد همراه با يك جلد نمايه جداگانه در 1965-1966 منتشر شد. تنظيم آن به‌صورت الفبايي موضوعي است. چهارمين ويرايش آن تا سال 1963 را در بر مي‌گيرد و فقط حاوي اطلاعات كتابشناسي‌هايي است كه به‌صورت كتاب منتشر شده و جنبه بين‌المللي دارند. منابعي كه به زبان‌هاي شرقي منتشر شده از مجموعه حذف گرديده، ولي منابعي كه درباره مشرق زمين نوشته شده در مجموعه آمده است. اين اثر بيش از 117000مدخل دارد. گردآوري اين اثر عظيم حاصل بررسي شخصي حدود 80000 جلد كتاب در كتابخانه كنگره امريكا و كتابخانه موزه بريتانيا بوده است. اين اثر به كاركنان كتابخانه موزه بريتانيا اهدا شده است.

بسترمن طي دهه 1930 در اسليب[20]  خدمت كرد و سردبيري انتشارات آن را از 1944 تا 1946 برعهده داشت. سردبيري موقت مجله <سندپردازي> [21] در سال 1945، و برنامه‌ريزي براي توليد  <فهرستگان ادواري‌هاي بريتانيا> [  22]  را نيز عهده‌دار بود.

بسترمن احساس خود را درباره ولتر، اديب و فيلسوف بزرگ فرانسوي، در پايان پيشگفتاري كه بر زندگينامه پر از جاه‌طلبي خود نوشت و در سال 1960 منتشر كرد (سومين ويرايش تجديدنظرشده آن در 1976)، بدين‌گونه بيان مي‌كند: "من همه عمر ستايشگر او بوده‌ام. سال‌هاي زيادي زندگي او را دقيقآ و با ديد انتقادي مطالعه كرده‌ام، بيش از ده سال در خانه او زيسته‌ام، در كتابخانه‌اش كار كرده‌ام، و در اتاقش خوابيده‌ام. بنابراين، اگر اظهار بي‌طرفي كنم خلاف عقل خواهد بود." وي ساليان متمادي آثار ولتر و درباره ولتر را گردآوري مي‌كرد و پس از تلاشي براي داير كردن مركز ولترشناسي در فرانسه، سرانجام به‌جاي فرانسه به سوئيس روي آورد. پس از مذاكراتي طولاني، مؤسسه و موزه ولتر در خانه خود او به نام "شادمانه‌ها"[23]  در ژنو تأسيس شد و در 1954 رسمآ افتتاح گرديد. كتاب‌هاي متعدد و بي‌نقصي، تحت راهنمايي‌هاي بسترمن، از اين طريق منتشر شد كه 107 جلد مكاتبات ولتر كه بيشتر آنها از منابع دستنويس استنساخ شده از جمله آنهاست. بسترمن، سرانجام، فعاليت‌هاي انتشاراتي خود درباره ولتر را به انگليس انتقال داد و بنياد ولتر را در دانشگاه آكسفورد داير كرد. وي اين بنياد را به مؤسسه تيلور وابسته به آن دانشگاه وقف كرد و درآمد ملك خود را نيز به آن اختصاص داد.

بسترمن در مقاله‌اي كه در همايش مشترك انجمن‌هاي كتابداري امريكا و انگليس در سال 1973 تحت عنوان >پنجاه سال با كتاب< ارائه كرد خود را مردي كه در طول زندگي، ارتباطي عاطفي با كتاب داشته است معرفي كرد؛ جمله‌اي مناسب براي سنگ آرامگاه مردي كه فعاليت‌هاي كتابشناختي و ادبي او تقريبآ باور نكردني است. وي روز دهم نوامبر 1976 در بن‌بوري در نزديكي آكسفورد دار فاني را وداع گفت.

دانشگاه آكسفورد و دانشگاه‌هاي ديگر درجات افتخاري متعددي به وي اهدا كردند. انجمن كتابداران انگليس در سال 1969 عضويت درجه اول افتخاري به وي اعطا كرد و همه ساله با اهداي نشان بسترمن به هر كتابشناسي برجسته يا راهنماي متون ادبي كه يك سال قبل براي نخستين بار در انگليس منتشر شده باشد ياد او را زنده نگاه مي‌دارد.

 

مآخذ:

1) Besterman, Theodore. Fifty Years a Bookman. 1974; 2) Carter, Edward J. "Theodore Besterman: a Personal Memoir". Journal of Documentation (1997).

                دبليو. اي. مان‌فورد[24]  (WELIS)

                 ترجمه فيروزه برومند

 



[1]. Theodore Deodatus Nathaniel Besterman

[2]. Annie Besant

[3]. Mind of Annie Besant

[4]. Mrs. Annie Besant: A Modern Prophet

[5]. Paranormal

[6]. Society for Psychical Research

[7]. Some Modern Mediums

[8]. Inquiry in to the Unknown

[9]. Bibliography of Sir Oliver Lodge

[10].Crystal Gazing: A Study in the History, Distribution,Theory and Practice of Scrying

[11]. The Divining Rod: an Experimental andPsychological Investigation

[12]. Sir William Barrett

[13]. Water-Divining: New Facts and Theories

[14]. Dowsing

[15]. Ernest Crawley

[16]. Mystic Rose: A Study of Primitive Marriage

[17]. Sir J.G. Frazer

[18]. Men Against Women: A Study of Sexual Relations

[19]. The Beginnings of Systematic Bibliography

[20]. Aslib

[21]. Documentation

[22]. British Union Catalogue of Periodicals (BUCOP)

[23]. Les Delices

[24]. W.A. Munford

بازگشت به فهرست مقالات ب

 

 

 

 

 

نام و نام خانوادگی ویرایشگر
 
آدرس پست الکترونیکی
 
توضیحات
 
آخرین اصلاح در 2007/12/05 06:15 ب.ظ  توسط مدیر محتوا