Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ت

 

تايلند، كتابخانه‌هاي. تايلند كشوري مستقل در جنوب شرقي آسياست كه به‌صورت مشروطه سلطنتي اداره مي‌شود. اين كشور از شمال شرقي با لائوس، از جنوب شرقي با كامبوج، از جنوب با درياي چين جنوبي، و از غرب با برمه هم‌مرز است. بخشي از تايلند تا پايين شبه جزيره مالزي امتداد يافته كه از جنوب به كشور مالزي و از غرب به اقيانوس هند محدود مي‌شود. جمعيت اين كشور (طبق آمار سال 2000) 61400000 نفر، مساحت آن 513115 كيلومترمربع ، و زبان رسمي آن، تايي است.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي تايلند[1]متشكل از سه كتابخانه است: كتابخانه واجي‌رايانا"[2] ؛ "كتابخانه واجي‌راوده"[3]؛ و كتابخانه "دام رانگ‌راجانوفارب"[4] . كتابخانه ملي تايلند به‌عنوان بخشي از اداره هنرهاي زيباي وزارت آموزش و پرورش در سال 1950 تأسيس گرديد و داراي يازده شعبه در مركز استان‌هاست.

ساختمان فعلي كتابخانه ملي در مه 1966 افتتاح گرديد. مجموعه كتاب‌هاي چاپي اين كتابخانه در زمينه‌هاي تاريخ و جغرافياي تايلند بسيار غني است و كل آن به حدود 1470800 جلد مي‌رسد كه به زبان‌هاي تايي و ديگر زبان‌هاست. همچنين اين كتابخانه 184000 نسخه خطي به زبان تايي دارد. اين نسخه‌ها، بر روي برگ درخت پالم و يا كاغذهاي تايي نوشته شده و به‌صورت تاشده (آكاردئوني) باز و بسته مي‌شوند و عمدتاً استنساخ‌هايي از كتب مقدس بودايي يا ديگر متون آنهاست كه شامل نوشته‌هايي در زمينه‌هاي ادبيات، پزشكي، حقوق، تاريخ، هنر، و اخترشناسي است. در اين كتابخانه بيش از 87 سنگ‌نبشته به زبان‌هاي قديمي و خطوط رايج در جنوب شرقي آسيا موجود است. طبق قانون واسپاري، ناشران موظفند دو نسخه از كتب منتشرشده را به كتابخانه ملي ارسال دارند، ولي اين قانون تاكنون به‌طور كامل اجرا نشده است. تايلند قانون حق مؤلف جهاني برن، مصوب سال 1886، را امضا كرده است. قانون حق مؤلف كنوني، كه در اين كشور اجرا مي‌شود، در سال 1983 به تصويب مجلس تايلند رسيده است. دولت درصدد است كه قانون حق مؤلف را در مورد نرم‌افزارها و ديگر رسانه‌هاي الكترونيكي نيز اجرا كند.

منابع ديداري و شنيداري كتابخانه ملي تايلند مجموعه‌اي از نوارها و منابع فرهنگي و سنتي تايلند است. مهم‌ترين سخنراني‌ها و بحث‌هاي طرح‌شده در مجلس نيز در اين مجموعه موجود است. كتابخانه ملي مجمومه كاملي از كتابشناسي‌ها را نيز جمع‌آوري كرده است.

ديگر كتابخانه‌هاي مهم تايلند كتابخانه يادواره فيا آنومان راجادون[5]  و كتابخانه شاه راماي ششم است[6]. همچنين با پيشرفت و توسعه كتابخانه ملي، آرشيوهاي ملي متعددي نيز در اين كشور تأسيس گرديد.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. تايلند داراي شانزده دانشگاه دولتي و بيست‌ودو دانشگاه خصوصي است كه هريك داراي كتابخانه‌هاي خاص است و مجموعه بعضي از آنها به بيش از 200000 جلد مي‌رسد. مجموعه اين كتابخانه‌ها بيشتر به زبان‌هاي خارجي است كه منابع مالي آنها متنوع بوده و توسط نهادهاي مختلفي تأمين مي‌گردد. كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي توسط كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاه‌ها هدايت و كنترل مي‌شوند.

بيشتر كتابخانه‌هاي دانشگاهي تايلند از امكانات و تمهيدات رايانه‌اي برخوردارند. در سال 1988 وزارت علوم، فن‌آوري، و انرژي تايلند، پژوهشي را با عنوان "طرح شبكه رايانه‌اي"[7] براي يازده كتابخانه دانشگاهي دولتي به مورد اجرا گذاشت. بر اساس اين طرح، مجموعه تسهيلات، پايگاه‌هاي اطلاعاتي، و ديگر امكانات رايانه‌اي اين كتابخانه‌ها مورد بررسي قرار گرفت. كتابخانه‌هاي دانشگاهي تايلند، در مجموع، داراي هفتاد ريزرايانه و چهار رايانه بزرگ هستند و بيشتر آنها از نرم‌افزار "سي.دي.اس./ آي.سيس" كه يونسكو تهيه كرده است استفاده مي‌كنند. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اين كتابخانه‌ها داراي 78 پايگاه اطلاعات كتابشناختي با 134000 عنوان پيشينه هستند كه بيش از نيمي از آنها به زبان انگليسي است. هيچ‌يك از اين پايگاه‌هاي اطلاعاتي به يكديگر متصل نشده‌اند، ولي قرار است در آينده به‌صورت شبكه در آيند. همچنين، حدود ده كتابخانه كه عمده آنها دانشگاهي هستند، به پايگاه‌هاي اطلاعاتي اروپا و امريكاي شمالي دسترسي دارند، اما هيچ‌يك از اين كتابخانه‌ها داراي نظام كتابخانه‌اي رايانه‌اي يكپارچه نيستند. پايگاه‌هاي اطلاعاتي ارائه‌شده به‌صورت صفحه فشرده نيز نقش مهمي در ارائه متون علمي جهاني در جامعه دانشگاهي تايلند دارند و در بيش از شانزده كتابخانه دسترسي پيوسته به پايگاه‌هاي اطلاعاتي صفحه فشرده امكان‌پذير است. در كتابخانه‌هاي دانشگاهي براي ارائه خدمات امانت بين كتابخانه‌اي از دورنگار و براي فراهم‌آوري منابع از تلكس استفاده مي‌شود.

كتابخانه‌هاي عمومي. خدمات كتابخانه‌هاي عمومي در تايلند توسعه يافته است و ارائه اين خدمات از سال 1949 توسط دولت آغاز گرديد. تا سال 1990 بيش از 519 كتابخانه عمومي در سراسر اين كشور وجود داشته است كه بيشتر آنها داراي اتاق مطالعه كوچك و مجموعه‌اي حدود 2000 جلد كتاب هستند. در اواخر دهه 1980، گروه آموزش‌هاي غيررسمي وزارت آموزش و پرورش، طرح پنج‌ساله‌اي را براي تربيت نيروي انساني كتابخانه‌هاي عمومي به‌ويژه كتابخانه‌هاي استان‌ها، به مورد اجرا گذاشت. از ديگر نهادهاي دولتي مسئول كتابخانه‌هاي عمومي موارد زير قابل ذكر است: فرمانداري كلان شهر بانكوك، گروه توسعه اجتماعي فرماندهي تأمين امنيت ملي، و وزارت كشور. بودجه‌هاي اختصاص‌يافته به كتابخانه‌هاي عمومي در حدي نيست كه بتواند مجموعه و خدمات را به سطح استاندارد برساند.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. وزارت آموزش و پرورش بيش از 45000 كتابخانه آموزشگاهي را در سراسر تايلند اداره و كنترل مي‌كند. اين تعداد كتابخانه توسط 9 نهاد و بخش دولتي اداره مي‌شود كه مهم‌ترين آنها عبارتند از: گروه آموزش عمومي، دفتر كميسيون ملي آموزش ابتدايي، مؤسسه فن‌آوري راجمانگلا، گروه هنرهاي زيبا، و كميته توسعه و گسترش كتاب كه با نظارت گروه توسعه فني و واحدهاي درسي به توليد منابع درسي و كمك‌درسي كمك مي‌كند. بيشتر كتابخانه‌هاي آموزشگاهي و دانشكده‌اي تايلند داراي كتابدار آموزش‌ديده هستند كه حتي بعضي از آنها صلاحيت تدريس كتابداري نيز دارند. انجمن كتابداران تايلند[8]  هرساله به بهترين كتابداران كتابخانه‌هاي آموزشگاهي و عمومي جايزه‌اي اعطا مي‌كند. اين امر باعث مي‌شود كه علاوه بر تشويق كتابداران، استانداردهاي كتابخانه‌ها و خدمات آنها نيز بهبود يابد.

كتابخانه‌هاي تخصصي. كتابخانه‌هاي تخصصي تايلند در مؤسسات و نهادهاي دولتي، انجمن‌هاي حرفه‌اي و صنعتي، جوامع علمي، و شركت‌هاي تجاري استقرار دارند. مهم‌ترين كتابخانه‌هاي تخصصي تايلند در زمينه علوم و فنون عبارتند از: كتابخانه و مركز اطلاع‌رساني علوم و فنون در گروه خدمات علمي، وابسته به وزارت علوم و مهندسي تايلند؛ كتابخانه شركت نفت تايلند؛ و كتابخانه سازمان توليد برق تايلند. در كتابخانه‌هاي دانشگاهي دولتي نيز مجموعه‌هاي تخصصي در زمينه‌هاي مختلف وجود دارد. مركز ملي سندپردازي تايلند[9]  نيز اطلاعات علمي و فني را در اختيار محققان و دانشجويان قرار مي‌دهد و چكيده‌نامه‌هاي متعددي را در زمينه علوم و فنون منتشر مي‌سازد.

از ديگر كتابخانه‌هاي تخصصي تايلند موارد زير قابل ذكر است: كتابخانه انجمن سيامي‌هاي جنوب شرق آسيا[10]،كتابخانه بانك تايلند[11] ، كتابخانه اداره بزرگراه‌هاي تايلند[12] ، و كتابخانه گروه همكاري اقتصادي و فني تايلند[13] . علاوه بر اين، همه سفارتخانه‌هاي خارجي و تقريباً همه سازمان‌هاي بين‌المللي، مانند دفاتر سازمان ملل متحد، داراي كتابخانه تخصصي هستند.

حرفه كتابداري. با كمك‌هاي اعطايي از طريق بنياد آسيا، انجمن كتابداران تايلند در سال 1954 تأسيس گرديد. در سال 1990، در نشست سالانه اين انجمن، بيش از 900  نفر از اعضا شركت كرده بودند. هيأت اجرايي آن نيز هر دو سال يك بار انتخاب مي‌شود. انجمن، همزمان با نشست‌هاي سالانه خود، كارگاه‌هاي آموزشي متعددي برگزار مي‌كند و برنامه‌هاي متعدد راديويي و تلويزيوني نيز دارد. انجمن كتابداران تايلند داراي انتشارات متعددي است كه تاكنون نقش عمده‌اي در توسعه حرفه كتابداري و اطلاع‌رساني تايلند داشته است. از سال 1989 دفتر ناحيه آسيا و اقيانوسيه ايفلا[14] ، از كوالالامپور به بانكوك منتقل گرديد. اين رويداد بر اساس دعوت از اين دفتر توسط انجمن كتابداران تايلند صورت گرفته است.

 (WELIS) [15]  پونگپان راتانباسيت

ترجمه علي مزيناني

 

 


.[1] National Library of Thailand

.[2] Vajirayana Library

.[3] Vajiravudh Library

.[4] Damrongrajanupharb Library

.[5] Phya Anuman Rajadhon Memorial Library

.[6] Library of King Rama VI

.[7] Computer Network Project

.[8] Thai Library Association

.[9] Thai National Documentation Center

.[10] Siam Society of Southeast Asian

.[11] Bank of Thailand Library

.[12] Highway Department Library

.[13] Department of Technical and Economic CooperationLibrary

.[14] IFLA Regional Office for Asia and Oceania

.[15] Pongpan Rattanbusit

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ت