Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی
    آ         الف       ب       پ       ت       ث       ج       چ       ح       خ       د       ذ       ر       ز       ژ       س       ش       ص       ض       ط       ظ       ع       غ       ف       ق       ک       گ       ل       م       ن       و       ه       ی    

بازگشت به فهرست مقالات ت

 

تايوان، كتابخانه‌هاي. تايوان جزيره‌اي در آسياي شرقي است كه در بخش جنوب شرقي جمهوري خلق چين قرار دارد. جمهوري چين در سال 1949 در اين جزيره تأسيس شد. جميت تايوان (طبق آمار سال 1999) 21900000 نفر و مساحت آن 396563 كيلومترمربع است. زبان رسمي آن چيني است، اما به زبان تايواني نيز تكلم مي‌كنند.

تاريخچه. در آغاز تشكيل حكومت ملي تايوان در سال 1949، تعداد كتابخانه‌هاي اين جزيره از 100 باب تجاوز نمي‌كرد، اما اين تعداد به‌سرعت افزايش يافت. بنا بر گزارش <بررسي كتابخانه‌هاي جمهوري چين>[1] در سال ،1988 تعداد 3300 كتابخانه در تايوان فعال بوده است. اين تعداد شامل كتابخانه ملي و كتابخانه‌هاي اقماري آن، بيش از 250 كتابخانه عمومي، 120 كتابخانه دانشگاهي و دانشكده‌اي، 2400 كتابخانه آموزشگاهي، و نزديك به 500 كتابخانه تخصصي و مركز اطلاع‌رساني بوده است.

كتابخانه ملي. كتابخانه ملي مركزي[2] تايوان زير نظر وزارت آموزش و پرورش اداره مي‌شود و به‌عنوان كتابخانه ملي و تحقيقاتي در گردآوري منابع كشور، پيشبرد اهداف كتابداري، و هماهنگ كردن و هدايت خدمات كتابداري كتابخانه‌هاي ديگر نقش مؤثر و سازنده‌اي را ايفا مي‌كند. كتابخانه ملي تايوان در سال 1933 در نانكينگ تأسيس شد. در تاريخ انتقال به تايوان در سال 1948، مجموعه آن 140000 جلد بوده است. در سال 1986 كتابخانه ملي به بناي جديدي منتقل گرديد و دامنه خدمات خود را گسترش داد. ساختمان تازه كتابخانه در محوطه‌اي به وسعت 431500 متر مربع قرار گرفته و 2500000 جلد كتاب در آن نگهداري مي‌شده است. اين كتابخانه، فضايي براي 3000 مراجعه‌كننده دارد. كتابخانه ايالتي تايپ[3] در اكتبر 1973 تبديل به شعبه‌اي از كتابخانه ملي مركزي شد، و حدود 515000 جلد كتاب دارد. مجموعه غني آن شامل كتب مربوط به تايوان و آسياي جنوب شرقي مانند فرهنگ‌هاي جغرافيايي و كتب منتشرشده در دوران حكومت آلماني‌ها و اسپانيايي‌ها بر تايوان است.

كتابخانه ملي مركزي و كتابخانه‌هاي فرعي آن تا سال 1990 جمعاً داراي 1875000 جلد كتاب بوده‌اند.

كتابخانه‌هاي دانشگاهي. در ابتداي تأسيس جمهوري چين در تايوان، اين كشور داراي يك دانشگاه و سه دانشكده بود كه تعداد 2022 دانشجو در آن به تحصيل اشتغال داشتند. در سال 1988، در نتيجه گسترش و پيشرفت آموزش عالي، اين تعداد به 127 دانشگاه عمومي و خصوصي رسيد. بسياري از دانشگاه‌ها و دانشكده‌ها كه امكانات بيشتري دارند كتابخانه‌هاي مستقل تأسيس كرده‌اند.

 كتابخانه‌هاي عمومي. كتابخانه‌هاي عمومي تايوان شامل 2 كتابخانه شهرداري، 1 كتابخانه ايالتي، 21 كتابخانه استاني، كتابخانه‌هاي مراكز فرهنگي، و نيز كتابخانه‌هاي شهرستان‌هاست. علاوه بر اين، 95 كتابخانه عمومي غيردولتي و 137 كتابخانه شهري، و كتابخانه‌هاي اقماري نيز در معرض استفاده عموم قرار دارد.

كتابخانه‌هاي آموزشگاهي. در حدود 99 درصد كودكان تايواني كه به سن مدرسه مي‌رسند در مدارس ابتدايي به تحصيل اشتغال دارند. اكنون تعداد 2444 كتابخانه آموزشگاهي شامل 345 كتابخانه دبيرستاني، 566 كتابخانه دوره راهنمايي، و 1533 كتابخانه دبستاني در تايوان وجود دارد.

كتابخانه‌هاي تخصصي. كتابخانه‌هاي تخصصي نقش مهمي در ارائه خدمات كتابداري در تايوان ايفا مي‌كنند. برخي مؤسسات، شركت‌ها، و نهادها كتابخانه‌هاي تخصصي در زمينه كارشان تأسيس كرده‌اند. اكنون بيش از 490 كتابخانه تخصصي در تايوان وجود دارد كه "آكادميا سينيكا"[4] و 14 كتابخانه اقماري آن، با مجموعه‌هاي غني در موضوع‌هاي مختلف از آن جمله‌اند. موزه قصر مل[5] نيز بزرگ‌ترين مجموعه آرشيو و مجموعه‌اي از كتاب‌هاي كمياب را نگهداري مي‌كند. اين كتابخانه پس از كتابخانه مركز ملي و مركز اطلاعات علوم كشاورزي[6]، كه تهيه‌كننده اصطلاحنامه كشاورزي است، مقام دوم را در تايوان دارد.

حرفه كتابداري. گسترش سريع كتابخانه‌ها و پيشرفت خدمات كتابداري در اين كشور نياز به كتابداران متخصص را افزايش داده است. دروس كتابداري در شش دانشگاه و دانشكده تدريس مي‌شود و كتابداران متخصص در دو برنامه كارشناسي ارشد آموزش مي‌بينند. هر سال، در حدود 350 دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري فارغ‌التحصيل مي‌شوند. علاوه بر اين، كتابخانه مركز ملي و انجمن كتابداران چين همه‌ساله كلاس‌هاي تابستاني آموزش كتابداري تشكيل مي‌دهند.

در تايوان، كمبود كتابدار متخصص به‌چشم نمي‌خورد. خدمات كتابداري در حال بهبود و كتابخانه‌ها در حال گسترش است. كتابداران متخصص نيز از بورس‌هاي دولتي استفاده مي‌كنند و براي ادامه تحصيل به خارج از كشور اعزام مي‌شوند.

انجمن كتابداران چين در سال 1953 تأسيس شده است. اعضاي اين انجمن را كتابداران و دوستداران كتاب و كتابخانه تشكيل مي‌دهند. از فعاليت‌هاي مهم و مفيد انجمن كتابداران، تشكيل كلاس‌هاي تابستاني كتابداري، تهيه استاندارد كتابداري كشور، و انتشار سالانه <خبرنامه انجمن كتابداران چين>[7] از سال 1954 و به‌صورت فصلنامه از سال 1975 بوده است.

كميته برنامه‌ريزي خودكارسازي خدمات كتابخانه[8] كه در سال 1980 به‌وسيله انجمن كتابداران چين و كتابخانه مركز ملي به‌وجود آمد، خودكارسازي كتابخانه ملي را طرح‌ريزي كرده است. اين طرح، گروه كاري مارك چين[9]، گروه‌كاري فهرستنويسي چين[10]، و گروه كاري سرعنوان‌هاي موضوعي[11] را سامان داده است. طرح مارك چين در سال 1982 كامل شده است و به‌عنوان مبناي پردازش اطلاعات به زبان چيني و نيز به‌عنوان مرجع پردازش داده‌ها به زبان‌هاي ديگر در اختيار كتابخانه‌هاي داخلي و خارجي قرار مي‌گيرد. <قوانين فهرستنويسي و سرعنوان‌هاي موضوعي چين>[12] نيز چاپ ده است.

كتابخانه مركز ملي در ماشيني كردن خدمات كتابخانه‌هاي كشور پيشگام بوده است. اين كتابخانه با همكاري هفت كتابخانه بزرگ دانشگاهي تايوان پايگاه داده‌هاي كتابشناختي چين را پديد آورده كه تا سال 1988، تعداد 480000 مدخل براي انتشارات چين در آن ذخيره شده است. براي آنكه <فهرستگان پيايندهاي چيني جمهوري چين>[13] با پايگاه داده‌هاي كتابشناختي نوين هماهنگ شود، اين كار تا اواخر دهه 1980 همچنان ادامه داشته است.

چندين كتابخانه دانشگاهي و مركز اطلاع‌رساني تايوان نيز مستقلاً به خودكارسازي خدمات كتابخانه‌هاي خود اقدام كرده‌اند. كتابخانه دانشگاه ملي تايوان[14] نظام اطلاعات منابع آموزشي چين[15]؛ مركز اطلاعات علوم كشاورزي، نظام مديريت اطلاعات فني و علوم كشاورزي[16]؛ و مركز اطلاعات علوم و فنون نظام دانش‌هاي بومي را ايجاد كرده كه شامل فهرستگان پيايندهاي علمي و فني جمهوري چين و گزارش‌هاي پژوهشي علوم و فنون است. دانشگاه‌هاي ديگري نيز طرح‌هاي كنترل‌شده زبان‌هاي غربي، كنترل و فراهم‌آوري پيايندها، و نظام‌هاي امانت كتاب را اجرا مي‌كنند. برخي كتابخانه‌ها براي جست‌وجوي اطلاعات خارجي، نظام خدمات بازيابي پيوسته از طريق شبكه‌هاي ماهواره‌اي را برقرار كرده‌اند تا به اين طريق خدمات كتابداري را گسترش دهند و كار مرجع را تسريع كنند.

دولت تايوان، با ايجاد مركزي فرهنگي شامل كتابخانه و موزه و تالار موسيقي براي شهرها و استان‌ها، برنامه توسعه فرهنگي را براي كشور آغاز كرده است. تا سال 1986، بيش از 20 مركز فرهنگي از اين نوع تأسيس شده و در اختيار مردم قرار گرفته است.

كميته ماشيني كردن خدمات كتابخانه‌اي، با به‌كار بردن مارك چين و قوانين فهرستنويسي چين، نظام ماشيني‌شده اطلاعات كتابخانه مركز ملي را به‌وجود آورده است. نوعي شبكه كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني وسيع كه قادر است كتابخانه‌هاي دانشگاهي، عمومي، و مراكز اطلاع‌رساني را دربر گيرد مورد مطالعه قرار گرفته است.

(WELIS) [17]چن‌كو وانگ 

 ترجمه پروين انوار (استعلامي)

 

 

 


.[1] Library Survey of the Republic of China

.[2] National Central Library (NCL)

.[3] Provincial Taipei Library

.[4] Academia Sinica

.[5] National Palace Museum

.[6] Agricultural Science Information Center

.[7] Bulletin of the Library Association of China

.[8] Library Automation Planning Committee

.[9] Chinese MARC Working Croup

.[10] Chinese Cataloguing Working Group

.[11] Chinese Subject Heading Working Group

.[12] Chinese Cataloguing Rules and Chinese SubjectHeadings

.[13] Union List of Chinese Serials in the Repulic of China

.[14] Library of the National Taiwan Normal University

.[15] Chinese Educational Resource Information System

.[16] Agricultural Science and Technology InformationManagement System

.[17] Chen-Ku Wang

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات ت